diff options
| author | Eli Zaretskii | 2005-01-15 13:52:26 +0000 |
|---|---|---|
| committer | Eli Zaretskii | 2005-01-15 13:52:26 +0000 |
| commit | 8905403474b5dab954f58f2be0ca3e3095bbec75 (patch) | |
| tree | c50db777b490ffb77a41156a1ba4a9d1a30909c2 | |
| parent | 3ac99cedff5d00350c4a031f07fe650cbd340e35 (diff) | |
| download | emacs-8905403474b5dab954f58f2be0ca3e3095bbec75.tar.gz emacs-8905403474b5dab954f58f2be0ca3e3095bbec75.zip | |
Correct translation and the Dutch text (typos).
More consistent use of terminology.
| -rw-r--r-- | etc/TUTORIAL.nl | 1050 |
1 files changed, 529 insertions, 521 deletions
diff --git a/etc/TUTORIAL.nl b/etc/TUTORIAL.nl index 989f8334fd1..d02ddce4eb2 100644 --- a/etc/TUTORIAL.nl +++ b/etc/TUTORIAL.nl | |||
| @@ -1,35 +1,35 @@ | |||
| 1 | Copyright (c) 1985 Free Software Foundation, Inc; Zie de voorwaarden onderaan. | 1 | Copyright (c) 1985, 2004, 2005 Free Software Foundation, Inc; Zie de voorwaarden onderaan. |
| 2 | Je leest nu de Emacs uitleg, zoals vertaald door Pieter Schoenmakers. | 2 | Je leest nu de Emacs-inleiding, zoals vertaald door Pieter Schoenmakers. |
| 3 | 3 | ||
| 4 | De meeste Emacs commando's gebruiken de CONTROL toets (soms CTRL of CTL | 4 | De meeste Emacs-commando's gebruiken de CONTROL-toets (soms CTRL of CTL |
| 5 | genaamd) en/of de META toets (soms genaamd EDIT of ALT). In plaats van | 5 | genaamd) en/of de META-toets (soms genaamd EDIT of ALT). In plaats van |
| 6 | steeds de volledige naam te noemen, gebruiken we de volgende afkortingen: | 6 | steeds de volledige naam te noemen, gebruiken we de volgende afkortingen: |
| 7 | 7 | ||
| 8 | C-<chr> betekent: houd de CONTROL toets ingedrukt en type de toets <chr> | 8 | C-<ltr> betekent: houd de CONTROL-toets ingedrukt en tik de toets <ltr> |
| 9 | Dus C-f wordt: houd de CONTROL toets ingedrukt en type f. | 9 | Dus C-f wordt: houd de CONTROL-toets ingedrukt en tik f. |
| 10 | M-<chr> betekent: houd de META, EDIT of ALT toets ingedrukt en type de | 10 | M-<ltr> betekent: houd de META-, EDIT- of ALT-toets ingedrukt en tik de |
| 11 | toets <chr>. Als er geen toets META, EDIT of ALT is, kun je ook | 11 | toets <chr>. Als er geen toets META, EDIT of ALT is, kun je ook |
| 12 | eerst de ESC toets typen, gevolgd door <chr>. We refereren aan | 12 | eerst de ESC-toets tikken, gevolgd door <ltr>. We verwijzen naar |
| 13 | de ESC toets als <ESC>. | 13 | de ESC toets als <ESC>. |
| 14 | 14 | ||
| 15 | BELANGRIJK: om Emacs te verlaten, type C-x C-c (twee tekens). | 15 | BELANGRIJK: om Emacs te verlaten, tik C-x C-c (twee tekens). |
| 16 | De tekens ">>" tegen de linker kantlijn nodigen je uit om een | 16 | De tekens ">>" tegen de linkerkantlijn nodigen je uit om een |
| 17 | bepaald commando te proberen. Bijvoorbeeld: | 17 | bepaald commando te proberen. Bijvoorbeeld: |
| 18 | <<Blank lines inserted here by startup of help-with-tutorial>> | 18 | <<Blank lines inserted here by startup of help-with-tutorial>> |
| 19 | >> Type nu C-v (volgend scherm) om naar het volgende scherm te gaan. | 19 | >> Tik nu C-v (volgend scherm) om naar het volgende scherm te gaan. |
| 20 | (Geef nu het commando door de control toets ingedrukt te houden | 20 | (Geef nu het commando door de CONTROL-toets ingedrukt te houden |
| 21 | terwijl je de v typt.) | 21 | terwijl je de v tikt.) |
| 22 | Vanaf nu moet je dit steeds herhalen als je klaar bent met het | 22 | Vanaf nu moet je dit steeds herhalen als je klaar bent met het |
| 23 | lezen van een scherm. | 23 | lezen van een scherm. |
| 24 | 24 | ||
| 25 | Merk op dat er een tweeregelige overlap is als je van een scherm naar | 25 | Merk op dat er een overlapping van twee regels is als je van een scherm naar |
| 26 | het volgende scherm gaat; dit zorgt voor continuïteit bij het lezen van | 26 | het volgende gaat; dat zorgt voor continuïteit bij het lezen van |
| 27 | de tekst. | 27 | de tekst. |
| 28 | 28 | ||
| 29 | Het eerste wat je moet weten is hoe je naar verschillende plaatsen in de | 29 | Het eerste wat je moet weten, is hoe je je naar verschillende plaatsen in de |
| 30 | tekst kunt bewegen. Je weet al hoe je een scherm vooruit moet gaan: met | 30 | tekst kan bewegen. Je weet al hoe je een scherm vooruit moet gaan: met |
| 31 | C-v. Om een scherm terug te gaan, type M-v (houd de META toets ingedrukt | 31 | C-v. Om een scherm terug te gaan, tik je M-v (houd de META-toets ingedrukt |
| 32 | en type v, of type <ESC>v als je geen META, EDIT of ALT toets hebt). | 32 | en tik v, of tik <ESC>-v als je geen META, EDIT of ALT toets hebt). |
| 33 | 33 | ||
| 34 | >> Probeer nu een paar keer M-v, steeds gevolgd door C-v. | 34 | >> Probeer nu een paar keer M-v, steeds gevolgd door C-v. |
| 35 | 35 | ||
| @@ -43,22 +43,24 @@ De volgende commando's zijn handig om volledige schermen te bekijken: | |||
| 43 | M-v ga een scherm terug | 43 | M-v ga een scherm terug |
| 44 | C-l maak het scherm schoon en teken alle tekst | 44 | C-l maak het scherm schoon en teken alle tekst |
| 45 | opnieuw, waarbij de regel waarop de cursor | 45 | opnieuw, waarbij de regel waarop de cursor |
| 46 | staat op het midden van het scherm terecht | 46 | staat, op het midden van het scherm terecht |
| 47 | komt. (C-l is control-L, niet control-1.) | 47 | komt. (C-l is CONTROL-L, niet CONTROL-1.) |
| 48 | 48 | ||
| 49 | >> Kijk waar de cursor is en onthoud de tekst in zijn omgeving. | 49 | >> Kijk waar de cursor staat, en onthoud de tekst errond. |
| 50 | Type C-l. | 50 | Tik C-l. |
| 51 | Zoek de cursor en merk op dat 'ie nog steeds bij dezelfde tekst staat. | 51 | Zoek de cursor en merk op dat hij nog steeds bij dezelfde tekst staat. |
| 52 | 52 | ||
| 53 | 53 | ||
| 54 | * BASISCOMMANDO'S CURSORBEWEGINGEN | 54 | * BASISCOMMANDO'S CURSORBEWEGINGEN |
| 55 | ---------------------------------- | 55 | ---------------------------------- |
| 56 | 56 | ||
| 57 | Het is handig om per scherm te bewegen, maar hoe beweeg je nu | 57 | Het is handig om je per scherm te bewegen, maar hoe beweeg je je nu |
| 58 | naar een specifieke plaats op het scherm? | 58 | naar een specifieke plaats op het scherm? |
| 59 | 59 | ||
| 60 | Er is een aantal manieren waarop je dit kunt doen. De basismanier is | 60 | Er is een aantal manieren waarop je dit kan doen. Je kan de |
| 61 | m.b.v de commando's C-p, C-b, C-f en C-n. Elk van deze commando's | 61 | pijltjestoetsen gebruiken, maar het is efficïenter om je handen in de |
| 62 | standaardhouding te laten, en de commando's C-p, C-b, C-f en C-n te | ||
| 63 | gebruiken. Elk van deze commando's | ||
| 62 | verplaatst de cursor precies een regel of teken in een bepaalde richting | 64 | verplaatst de cursor precies een regel of teken in een bepaalde richting |
| 63 | op het scherm. Hier volgt een figuur met de vier commando's en de | 65 | op het scherm. Hier volgt een figuur met de vier commando's en de |
| 64 | richting waarin ze de cursor bewegen: | 66 | richting waarin ze de cursor bewegen: |
| @@ -71,85 +73,86 @@ richting waarin ze de cursor bewegen: | |||
| 71 | : | 73 | : |
| 72 | volgende regel, C-n | 74 | volgende regel, C-n |
| 73 | 75 | ||
| 74 | >> Verplaats, m.b.v. C-n of C-p, de cursor naar de middelste regel van | 76 | >> Verplaats, met C-n of C-p, de cursor naar de middelste regel van |
| 75 | de figuur. Type dan C-l om de hele figuur in het midden van het | 77 | de figuur. Tik dan C-l om de hele figuur in het midden van het |
| 76 | centrum te plaatsen. | 78 | centrum te plaatsen. |
| 77 | 79 | ||
| 78 | Met een beetje kennis van het Engels zijn deze commando's gemakkelijk te | 80 | Met een beetje kennis van het Engels zijn deze commando's gemakkelijk te |
| 79 | onthouden: de P komt van previous (vorige), de N van next (volgende), de | 81 | onthouden: de p komt van "previous" (vorige), de n van "next" (volgende), de |
| 80 | B van backward (achteruit) en de F van forward (vooruit). Dit zijn de | 82 | b van "backward" (achteruit) en de f van "forward" (vooruit). Dit zijn de |
| 81 | basiscommando's om de cursor te bewegen, dus je zult ze CONTINUE | 83 | basiscommando's om de cursor te bewegen, dus je zult ze VOORTDUREND |
| 82 | gebruiken: Het is slim als je ze nu leert te gebruiken. | 84 | gebruiken: het is vooruitziend als je ze nu leert te gebruiken. |
| 83 | 85 | ||
| 84 | >> Type een paar keer C-n om de cursor op deze regel te krijgen. | 86 | >> Tik een paar keer C-n om de cursor op deze regel te krijgen. |
| 85 | 87 | ||
| 86 | >> Beweeg binnen de regel met C-f (herhaaldelijk) en terug omhoog met C-p | 88 | >> Beweeg je binnen de regel met C-f (herhaaldelijk) en terug omhoog met C-p. |
| 87 | Let op wat C-p doet als de cursor midden in een regel staat. | 89 | Let op wat C-p doet als de cursor midden in een regel staat. |
| 88 | 90 | ||
| 89 | Elke regel eindigt met een Newline teken (het Engelse `new line' betekent | 91 | Elke regel eindigt met een Newline-teken (het Engelse "new line" betekent |
| 90 | `nieuwe regel'); dit teken scheidt elke regel van de volgende. De laatste | 92 | "nieuwe regel"); dit teken scheidt elke regel van de volgende. De laatste |
| 91 | regel in een bestand moet eigenlijk ook met een Newline eindigen (maar dat | 93 | regel in een bestand zou eigenlijk ook met een Newline moeten eindigen (maar dat |
| 92 | is niet noodzakelijk voor Emacs ). | 94 | is niet noodzakelijk voor Emacs). |
| 93 | 95 | ||
| 94 | >> Type het commando C-b terwijl de cursor aan het begin van een regel | 96 | >> Probeer C-b aan het begin van een regel. |
| 95 | staat. De cursor zal naar het eind van de vorige regel bewegen, | 97 | De cursor zal zich naar het eind van de vorige regel bewegen, |
| 96 | omdat je achteruit over het Newline teken gaat. | 98 | omdat je achteruit over het Newline teken gaat. |
| 97 | 99 | ||
| 98 | Net als C-b kan ook C-f over Newline tekens heen bewegen. | 100 | Net als C-b kan ook C-f zich over Newline-tekens heen bewegen. |
| 99 | 101 | ||
| 100 | >> Type nog een aantal keren het commando C-b, zodat je door krijgt waar de | 102 | >> Tik nog een aantal keren het commando C-b, zodat je een gevoel krijgt waar de |
| 101 | cursor is. | 103 | cursor is. |
| 102 | Type dan enkele keren C-f om de cursor terug naar het einde van de regel | 104 | Tik dan enkele keren C-f om de cursor terug naar het einde van de regel |
| 103 | te bewegen. | 105 | te bewegen. |
| 104 | Een C-f commnado beweegt de cursor dan naar de volgende regel. | 106 | Een verder C-f commando beweegt de cursor dan naar de volgende regel. |
| 105 | 107 | ||
| 106 | Wanneer je de cursor voorbij het begin of het einde van het scherm beweegt | 108 | Wanneer je de cursor voorbij het begin of het einde van het scherm beweegt, |
| 107 | zal de tekst over het scherm heen schuiven. Dit heet `scrollen', of | 109 | zal de tekst over het scherm heen schuiven. Dit heet "scrollen", of |
| 108 | `schuiven' in goed Nederlands. Door te scrollen zorgt Emacs ervoor dat de | 110 | "schuiven" in goed Nederlands. Door te scrollen zorgt Emacs ervoor dat de |
| 109 | cursor de gewenste beweging kan doen zonder dat de cursor van het scherm | 111 | cursor de gewenste beweging kan maken zonder dat de cursor van het scherm |
| 110 | af beweegt. | 112 | af beweegt. |
| 111 | 113 | ||
| 112 | >> Probeer de cursor voorbij de onderkant van het scherm te bewegen met | 114 | >> Probeer de cursor voorbij de onderkant van het scherm te bewegen met |
| 113 | C-n en zie wat er gebeurt. | 115 | C-n en zie wat er gebeurt. |
| 114 | 116 | ||
| 115 | Als beweging op letterteken te langzaam gaat, kun je de cursor ook per | 117 | Als de beweging per teken te langzaam gaat, kan je de cursor ook per |
| 116 | woord bewegen. M-f (Meta-f) beweegt de cursor een woord vooruit en M-b | 118 | woord bewegen. M-f (META-f) beweegt de cursor een woord vooruit en M-b |
| 117 | een woord achteruit. | 119 | een woord achteruit. |
| 118 | 120 | ||
| 119 | >> Type enkele keren M-f en M-b. | 121 | >> Tik enkele keren M-f en M-b. |
| 120 | 122 | ||
| 121 | Als je midden in een woord staat beweegt M-f de cursor naar het eind van | 123 | Als je midden in een woord staat, beweegt M-f de cursor naar het eind van |
| 122 | het woord. Als je op een witte ruimte tussen woorden staat beweegt M-f de | 124 | het woord. Als je op een witte ruimte tussen twee woorden staat, beweegt M-f de |
| 123 | cursor naar het eind van het volgende woord. Het commando M-b beweegt | 125 | cursor naar het eind van het volgende woord. Het commando M-b beweegt |
| 124 | analoog, de andere kant op. | 126 | de cursor analoog de andere kant op. |
| 125 | 127 | ||
| 126 | >> Type enkele keren M-f en M-b en daar tussendoor enkele keren C-f en C-b, | 128 | >> Tik enkele keren M-f en M-b en daar tussendoor een paar maal C-f en C-b, |
| 127 | zodat je ziet wat M-f en M-b doen vanaf bepaalde plaatsen in een | 129 | zodat je ziet wat M-f en M-b doen vanaf bepaalde plaatsen in een |
| 128 | woord en tussen twee woorden. | 130 | woord en tussen twee woorden. |
| 129 | 131 | ||
| 130 | Merk op dat er een analogie zit tussen enerzijds C-f en C-b en | 132 | Merk op dat er een analogie bestaat tussen enerzijds C-f en C-b en |
| 131 | anderzijds M-f en M-b. Het is bij veel commando's zo dat Meta tekens | 133 | anderzijds M-f en M-b. Het is bij veel commando's zo dat META-tekens |
| 132 | gebruikt worden om iets te doen in eenheden van de taal (woorden, | 134 | gebruikt worden om iets te doen in eenheden van de taal (woorden, |
| 133 | zinnen, alinea's) terwijl Control tekens te maken hebben met dingen die | 135 | zinnen, alinea's) terwijl Control-tekens te maken hebben met dingen die |
| 134 | los staan van wat je aan het editten bent (tekens, regels, etc). | 136 | los staan van wat je aan het editeren bent (tekens, regels, enz.). |
| 135 | 137 | ||
| 136 | Deze analogie gaat ook op voor regels en zinnen: C-a en C-e bewegen de | 138 | Deze analogie gaat ook op voor regels en zinnen: C-a en C-e bewegen de |
| 137 | cursor naar het begin of eind van een regel, terwijl met M-a, | 139 | cursor naar het begin of eind van een regel, terwijl met M-a, |
| 138 | respectievelijk M-e, de cursor naar het begin of eind van een zin gaat. | 140 | respectievelijk M-e, de cursor naar het begin, respectievelijk het eind, |
| 141 | van een zin gaat. | ||
| 139 | 142 | ||
| 140 | >> Type enkele keren C-a en dan enkele keren C-e. | 143 | >> Tik enkele keren C-a, en dan een enkele keren C-e. |
| 141 | Type enkele keren M-a en dan enkele keren M-e. | 144 | Tik een paar maal M-a, en dan enkele keren M-e. |
| 142 | 145 | ||
| 143 | Zie hoe herhaalde C-a commando's niets doen, terwijl herhaalde M-a | 146 | Bemerk hoe herhaalde C-a commando's niets doen, terwijl herhaalde M-a |
| 144 | commando's steeds een zin terug bewegen. Alhoewel ze niet volledig | 147 | commando's de cursor steeds een zin achteruit bewegen. Alhoewel ze niet volledig |
| 145 | overeenkomen is het gedrag van allebei niet onnatuurlijk. | 148 | overeenkomen, is het gedrag van beide heel natuurlijk. |
| 146 | 149 | ||
| 147 | De plaats van de cursor in de tekst wordt `punt' genoemd (zonder | 150 | De plaats van de cursor in de tekst wordt "punt" genoemd (zonder |
| 148 | lidwoord, `point' in het Engels). Anders gezegd: de cursor laat op het | 151 | lidwoord, "point" in het Engels). Anders gezegd: de cursor laat op het |
| 149 | scherm de plek zien waarop punt in de tekst staat. | 152 | scherm de plek zien waar punt in de tekst staat. |
| 150 | 153 | ||
| 151 | Nu volgt een samenvatting van eenvoudige cursorbewegingsoperaties, | 154 | Nu volgt een samenvatting van eenvoudige cursorbewegingen, |
| 152 | inclusief die commando's die per woord of zin bewegen: | 155 | met inbegrip van de commando's die de cursor per woord of zin bewegen: |
| 153 | 156 | ||
| 154 | C-f ga een teken vooruit | 157 | C-f ga een teken vooruit |
| 155 | C-b ga een teken achteruit | 158 | C-b ga een teken achteruit |
| @@ -167,439 +170,444 @@ inclusief die commando's die per woord of zin bewegen: | |||
| 167 | M-e ga vooruit naar het eind van de zin | 170 | M-e ga vooruit naar het eind van de zin |
| 168 | 171 | ||
| 169 | >> Probeer al deze commando's een paar keer als oefening. | 172 | >> Probeer al deze commando's een paar keer als oefening. |
| 170 | Deze commando's worden het frequentst gebruikt. | 173 | Deze commando's worden het vaakst gebruikt. |
| 171 | 174 | ||
| 172 | Er zijn nog twee belangrijk cursorbewegingsoperaties: M-< | 175 | Er zijn nog twee belangrijke cursorbewegingen: M-< |
| 173 | (Meta kleiner-dan) beweegt de cursor naar het begin van het bestand, | 176 | (META kleiner-dan) beweegt de cursor naar het begin van het bestand, |
| 174 | en M-> (Meta groter-dan) beweegt de cursor naar het eind. | 177 | en M-> (META groter-dan) beweegt hem naar het eind. |
| 175 | 178 | ||
| 176 | Op de meeste toetsenborden zit de '<' boven de komma, zodat je de Shift | 179 | Op de meeste toetsenborden zit de '<' boven de komma, zodat je de |
| 177 | toets (ook wel bekend als de hoofdlettertoets) moet gebruiken om het '<' | 180 | Shift-toets (ook wel bekend als de hoofdlettertoets) moet gebruiken om het |
| 178 | teken in te typen. Op deze toetsenborden moet je ook de shift gebruiken | 181 | '<'-teken in te tikken. Op deze toetsenborden moet je ook de shift |
| 179 | om M-< in te typen: zonder shift zou je M-, (Meta komma) typen. | 182 | gebruiken om M-< in te tikken: zonder shift zou je M-, (META komma) tikken. |
| 180 | 183 | ||
| 181 | >> Type nu M-< om naar het begin van dit bestand te gaan. | 184 | >> Tik nu M-< om naar het begin van dit bestand te gaan. |
| 182 | Gebruik daarna C-v om hier weer terug te komen. | 185 | Gebruik daarna C-v om hier weer terug te komen. |
| 183 | 186 | ||
| 184 | >> Type nu M-> om naar het eind van het bestand te springen. | 187 | >> Tik nu M-> om naar het eind van het bestand te springen. |
| 185 | Gebruik daarna M-v om hier weer terug te komen. | 188 | Gebruik daarna M-v om hier weer terug te komen. |
| 186 | 189 | ||
| 187 | Als je toetsenbord pijltjestoetsen heeft kun je ook die gebruiken om de | 190 | Als je toetsenbord pijltjestoetsen heeft, kan je die ook gebruiken om de |
| 188 | cursor te verplaatsen. We raden je aan om C-b, C-f, C-n en C-p op zijn | 191 | cursor te verplaatsen. We raden je aan om C-b, C-f, C-n en C-p |
| 189 | minst te leren, om drie redenen. Ten eerste werken ze op alle | 192 | te leren, om drie redenen. Ten eerste werken ze op alle |
| 190 | toetsenborden, ook die zonder pijltjestoetsen. Ten tweede zul je merken | 193 | toetsenborden, ook die zonder pijltjestoetsen. Ten tweede zul je merken |
| 191 | dat, wanneer je eenmaal wat ervaring hebt opgedaan in het omgaan met | 194 | dat wanneer je eenmaal wat ervaring hebt opgedaan in de omgang met |
| 192 | Emacs, het gebruik van deze CTRL tekens sneller gaat dan het werken met | 195 | Emacs, het gebruik van de CTRL-tekens sneller is dan werken met de |
| 193 | pijltjestoetsen (omdat je handen in de typehouding kunnen blijven). Ten | 196 | pijltjestoetsen (omdat je handen in de normale tikpositie kunnen blijven). Ten |
| 194 | derde, als je eenmaal gewend bent aan deze commando's met CTRL tekens, | 197 | derde, als je eenmaal gewend bent aan deze commando's met CTRL-tekens, |
| 195 | kun je makkelijk andere geavanceerde cursorbewegingscommando's leren. | 198 | kan je makkelijk andere gevorderde cursorbewegingscommando's leren. |
| 196 | 199 | ||
| 197 | De meeste Emacs commando's accepteren een numeriek argument. Voor de | 200 | De meeste Emacs-commando's accepteren een numeriek argument. Voor de |
| 198 | meeste commando's is dit argument het aantal keren dat het commando | 201 | meeste commando's is dit argument het aantal keren dat het commando |
| 199 | herhaald moet worden. Je geeft dit numerieke argument aan, dat vooraf | 202 | herhaald moet worden. Je geeft dit numerieke argument aan met C-u en |
| 200 | gegaan wordt door het commando C-u, de cijfers van het getal te typen. | 203 | vervolgens de cijfers van het getal, vóór het commando. |
| 201 | Als je toetsenbord een META (of EDIT of ALT) toets heeft, is er ook | 204 | Als je toetsenbord een META- (of EDIT- of ALT-) toets hebt, is er ook |
| 202 | een andere manier om het getal aan te geven: type de cijfers terwijl | 205 | een andere manier om het getal aan te geven: tik de cijfers terwijl |
| 203 | je de META toets ingedrukt houdt. We raden je aan de C-u manier te | 206 | je de META toets ingedrukt houdt. We raden je aan de C-u manier te |
| 204 | leren omdat die werkt op elk willekeurig toetsenbord. | 207 | leren omdat die beschikbaar is op elke terminal. |
| 205 | 208 | ||
| 206 | Bijvoorbeeld, C-u 8 C-f beweegt de cursor 8 plaatsen naar voren. | 209 | Bijvoorbeeld, C-u 8 C-f beweegt de cursor 8 plaatsen naar voren. |
| 207 | 210 | ||
| 208 | >> Probeer eens om met C-n of C-p en één numeriek argument de cursor | 211 | >> Probeer eens om met C-n of C-p en een numeriek argument de cursor |
| 209 | met slechts een commando naar een regel in de buurt van deze zin te | 212 | met slechts een commando naar een regel in de buurt van deze zin te |
| 210 | bewegen. | 213 | bewegen. |
| 211 | 214 | ||
| 212 | Voor de meeste commando's is het numerieke argument het aantal keren dat | 215 | Voor de meeste commando's is het numerieke argument het aantal keren dat |
| 213 | het commando herhaald moet worden. Voor sommige commando's betekent het | 216 | het commando herhaald moet worden. Voor sommige commando's betekent het |
| 214 | echter iets anders, en C-v en M-v vallen hier ook onder. Met een numeriek | 217 | echter iets anders. Verschillende commando's (die je totnogtoe niet |
| 218 | geleerd hebt) gebruiken het als een vlag -- de aanwezigheid van een | ||
| 219 | prefix-argument, ongeacht zijn waarde, maakt dat het commando iets anders | ||
| 220 | doet. | ||
| 221 | |||
| 222 | C-v en M-v vormen een andere uitzondering. Met een numeriek | ||
| 215 | argument verschuiven deze commando's de tekst het aangegeven aantal regels | 223 | argument verschuiven deze commando's de tekst het aangegeven aantal regels |
| 216 | in plaats van (bijna) een heel scherm. Bijvoorbeeld, C-u 4 C-v verschuift | 224 | in plaats van (bijna) een heel scherm. Bijvoorbeeld, C-u 4 C-v verschuift |
| 217 | de tekst 4 regels. | 225 | de tekst 4 regels. |
| 218 | 226 | ||
| 219 | >> Probeer nu C-u 8 C-v. | 227 | >> Probeer nu C-u 8 C-v. |
| 220 | 228 | ||
| 221 | Als het goed is is de tekst daarmee 8 regels opgeschoven. Als je weer | 229 | Daarmee zou je tekst 8 regels opgeschoven moeten zijn. Als je terug |
| 222 | terug omlaag wil scrollen kun je een argument aan M-v geven. | 230 | omlaag wil scrollen, kan je M-v een argument geven. |
| 223 | 231 | ||
| 224 | Als je een windowing systeem gebruikt, zoals X Windows, dan zou je een | 232 | Als je een scherm met vensters gebruikt, zoals X Windows of MS-Windows, |
| 225 | lange rechthoek moeten zien aan de linkerkant van het Emacs window. Deze | 233 | zou je een grote rechthoek moeten zien aan de linkerkant van het |
| 226 | rechthoek heet een scrollbar (misschien is `verschuifbalk' een goede | 234 | Emacs-venster. Deze rechthoek heet een schuifbalk ("scrollbar"). Je kan |
| 227 | vertaling). Je kunt de tekst scrollen door met de muis in de scrollbar te | 235 | de tekst scrollen door met de muis in de schuifbalk te klikken. |
| 228 | klikken. | ||
| 229 | 236 | ||
| 230 | >> Klik met de middelste muisknop bovenaan het donkere gebied in de | 237 | >> Klik met de middelste muisknop bovenaan het heldere gebied in de |
| 231 | scrollbar. Dit zou de tekst moeten scrollen naar een positie die | 238 | schuifbalk. Dit zou de tekst moeten verschuiven naar een positie die |
| 232 | afhankelijk is van hoe hoog of laag je klikt. | 239 | afhankelijk is van hoe hoog of laag je klikt. |
| 233 | 240 | ||
| 234 | >> Beweeg de muis heen en weer terwijl je de middelste muisknop ingedrukt | 241 | >> Beweeg de muis op en neer terwijl je de middelste muisknop ingedrukt |
| 235 | houdt. Je zult zien dat de tekst met de muis mee heen en weer scrollt. | 242 | houdt. Je zal zien dat de tekst met de muis mee heen en weer scrollt. |
| 236 | 243 | ||
| 237 | 244 | ||
| 238 | * ALS EMACS HANGT | 245 | * ALS EMACS HANGT |
| 239 | ----------------- | 246 | ----------------- |
| 240 | 247 | ||
| 241 | Als Emacs niet meer op commando's reageert kun je haar veilig onderbreken | 248 | Als Emacs niet meer op commando's reageert, kan je het veilig onderbreken |
| 242 | door C-g te typen. Je kunt C-g gebruiken om een commando te stoppen als | 249 | door C-g te tikken. Je kan C-g gebruiken om een commando te stoppen als |
| 243 | het te lang duurt om het uit te voeren. | 250 | het te lang duurt om uit te voeren. |
| 244 | 251 | ||
| 245 | Je kunt C-g ook gebruiken om een numeriek argument weg te gooien of | 252 | Je kan C-g ook gebruiken om een numeriek argument te verwijderen of om het |
| 246 | om het begin van een commando dat je niet wilt afmaken te vergeten. | 253 | begin van een commando dat je niet wilt afmaken, te verwijderen. |
| 247 | 254 | ||
| 248 | >> Type nu C-u 100 om een numeriek argument te maken met de waarde 100, en | 255 | >> Tik nu C-u 100 om een numeriek argument te maken met de waarde 100, en |
| 249 | type dan C-g. Type vervolgens C-f. Als het goed is is de cursor maar | 256 | tik dan C-g. Tik vervolgens C-f. Het zou de cursor maar |
| 250 | één positie verplaatst, omdat je het argument weggegooid hebt met C-g. | 257 | één positie mogen verplaatsen, omdat je het argument verwijderd hebt met C-g. |
| 251 | 258 | ||
| 252 | Als je per ongeluk een <ESC> typt kun je dat ongedaan maken met het | 259 | Als je per ongeluk een <ESC> tikt, kan je dat ongedaan maken met het |
| 253 | commando C-g. | 260 | commando C-g. |
| 254 | 261 | ||
| 255 | 262 | ||
| 256 | * ONMOGELIJKE COMMANDO'S | 263 | * ONMOGELIJKE COMMANDO'S |
| 257 | ------------------------ | 264 | ------------------------ |
| 258 | 265 | ||
| 259 | Sommige Emacs commando's zijn onmogelijk gemaakt zodat beginnende | 266 | Sommige Emacs-commando's zijn uitgeschakeld zodat beginnende gebruikers ze |
| 260 | gebruikers ze niet per ongeluk kunnen uitvoeren. | 267 | niet per ongeluk kunnen uitvoeren. |
| 261 | 268 | ||
| 262 | Als je één van de onmogelijke commando's intypt laat Emacs uitleg zien | 269 | Als je een van de uitgeschakelde commando's intikt, laat Emacs uitleg zien |
| 263 | over het commando dat je gegeven hebt en vraagt of je het werkelijk uit | 270 | over het commando dat je gegeven hebt, en vraagt of je het werkelijk wil |
| 264 | wilt voeren. | 271 | uitvoeren. |
| 265 | 272 | ||
| 266 | Wanneer je het commando echt wilt uitvoeren, type dan Spatie (de | 273 | Wanneer je het commando echt wil uitvoeren, tik dan Spatie (de |
| 267 | spatiebalk) als antwoord op de vraag. Normaliter wil je het commando niet | 274 | spatiebalk) als antwoord op de vraag. Normaal wil je het commando niet |
| 268 | uitvoeren en beantwoord je de vraag met "n" (van `no' of `nee'). | 275 | uitvoeren en beantwoord je de vraag met "n" (van "no" of "nee"). |
| 269 | 276 | ||
| 270 | >> Type C-x C-l (een onmogelijk commando), | 277 | >> Tik C-x C-l (een uitgeschakeld commando), |
| 271 | en type dan n als antwoord op de vraag. | 278 | en tik dan n als antwoord op de vraag. |
| 272 | 279 | ||
| 273 | 280 | ||
| 274 | * VENSTERS | 281 | * VENSTERS |
| 275 | ---------- | 282 | ---------- |
| 276 | 283 | ||
| 277 | Emacs kan meerdere vensters laten zien, elk venster met zijn eigen tekst. | 284 | Emacs kan meerdere vensters laten zien, elk venster met zijn eigen tekst. |
| 278 | We zullen later uitleggen hoe je met meerdere vensters om kunt gaan. Op | 285 | We zullen later uitleggen hoe je met meerdere vensters om kan gaan. Op |
| 279 | dit moment willen we slechts uitleggen hoe je van extra vensters af kunt | 286 | dit moment willen we slechts uitleggen hoe je van extra vensters af kunt |
| 280 | komen en terug kunt keren naar simpelweg editten met 1 venster. Het is | 287 | komen en terug kan keren naar eenvoudig editeren met één venster. Het is |
| 281 | eenvoudig: | 288 | eenvoudig: |
| 282 | 289 | ||
| 283 | C-x 1 een enkel venster (i.e. gooi alle andere vensters weg) | 290 | C-x 1 een enkel venster (dat wil zeggen: verwijder alle andere vensters) |
| 284 | 291 | ||
| 285 | Het commando is Control-x gevolgd door het cijfer 1. C-x 1 vergroot het | 292 | Het commando is CONTROL-x gevolgd door het cijfer 1. C-x 1 vergroot het |
| 286 | venster waar de cursor in staat tot het hele scherm. Alle andere vensters | 293 | venster waar de cursor in staat tot het hele scherm. Alle andere vensters |
| 287 | worden weggegooid. | 294 | worden verwijderd. |
| 288 | 295 | ||
| 289 | >> Zet de cursor op deze regel en type C-u 0 C-l. | 296 | >> Zet de cursor op deze regel en tik C-u 0 C-l. |
| 290 | >> Type nu Control-h k Control-f. | 297 | >> Tik nu Control-h k Control-f. |
| 291 | Zie hoe dit venster kleiner wordt, terwijl een nieuw venster verschijnt | 298 | Zie hoe dit venster kleiner is geworden, terwijl een nieuw venster verschijnt |
| 292 | om de documentatie van het Control-f commando te laten zien. | 299 | om de documentatie van het Control-f commando te laten zien. |
| 293 | 300 | ||
| 294 | >> Type nu C-x 1 en zie het documentatievenster verdwijnen. | 301 | >> Tik nu C-x 1 en zie het documentatievenster verdwijnen. |
| 295 | 302 | ||
| 296 | 303 | ||
| 297 | * TOEVOEGEN EN WEGHALEN | 304 | * TOEVOEGEN EN WEGHALEN |
| 298 | ----------------------- | 305 | ----------------------- |
| 299 | 306 | ||
| 300 | Als je tekst toe wilt voegen type je die eenvoudigweg in. Tekens die je | 307 | Als je tekst toe wil voegen, tik je die eenvoudigweg in. Tekens die je |
| 301 | kunt zien, zoals A, 7, *, en dergelijke, worden door Emacs als tekst | 308 | kan zien, zoals A, 7, * en dergelijke, worden door Emacs als tekst |
| 302 | geïnterpreteerd en meteen aan de tekst. Type <Return> (de `volgende regel' | 309 | geïnterpreteerd en meteen aan de tekst toegevoegd. Tik <Return> (de |
| 303 | toets) om een Newline toe te voegen en dus een nieuwe regel te beginnen. | 310 | "volgende regel"-toets) om een Newline toe te voegen en dus een nieuwe |
| 311 | regel te beginnen. | ||
| 304 | 312 | ||
| 305 | Je kunt het laatste teken dat je intypte weghalen door <Delback> te typen. | 313 | Je kan het laatste teken dat je hebt ingetikt weghalen door <Delback> te tikken. |
| 306 | <Delback> is een toets op het toetsenbord--dezelfde toets die je normaal | 314 | <Delback> is een toets op het toetsenbord -- dezelfde toets die je normaal |
| 307 | gesproken gebruikt, buiten Emacs, om het laatst ingetypte teken te wissen. | 315 | gesproken gebruikt, buiten Emacs, om het laatst ingetikte teken te wissen. |
| 308 | Het is meestal een grote toets, een paar rijen boven de <Return> toets, | 316 | Het is meestal een grote toets, een paar rijen boven de <Return>-toets, |
| 309 | waar "Delete", "Del" of "Backspace" op staat. | 317 | waar "Delete", "Del" of "Backspace" op staat. |
| 310 | 318 | ||
| 311 | Als er op die grote toets "Backspace" staat, dan is dat degene die je | 319 | Als er op die grote toets "Backspace" staat, dan is dat degene die je |
| 312 | gebruikt voor <Delback>. Er kan op een andere plaats ook nog een andere | 320 | gebruikt voor <Delback>. Er kan op een andere plaats ook nog een andere |
| 313 | toets zijn waarop "Delete" staat, maar dat is niet <Delback>. | 321 | toets zijn waarop "Delete" staat, maar dat is niet <Delback>. |
| 314 | 322 | ||
| 315 | In het algemeen haalt <Delback> het teken dat juist voor de cursorpositie | 323 | In het algemeen haalt <Delback> het teken weg dat juist voor de cursorpositie |
| 316 | staat weg. | 324 | staat. |
| 317 | 325 | ||
| 318 | >> Probeer dit nu: type een paar letters en haal ze weer weg door een paar | 326 | >> Probeer dit nu: tik een paar letters en haal ze weer weg door een paar |
| 319 | keer op <Delback> te drukken. Maak je niet druk over het feit dat dit | 327 | keer op <Delback> te drukken. Maak je niet druk over het feit dat dit |
| 320 | bestand verandert; je zult niets veranderen aan de originele versie van | 328 | bestand verandert; je zal niets veranderen aan de originele versie van |
| 321 | deze uitleg. Je zit slechts je eigen kopie te wijzigen. | 329 | deze inleiding. Je zit slechts je eigen kopie te wijzigen. |
| 322 | 330 | ||
| 323 | Als een regel tekst te lang wordt om de regel op het scherm te laten | 331 | Als een regel tekst te lang wordt om helemaal op het scherm getoond |
| 324 | zien dan gaat de regel verder op een volgende schermregel. Een backslash | 332 | te worden, dan gaat hij verder op de volgende schermregel. Een backslash |
| 325 | ("\") in de rechtermarge laat dan zien dat de regel op de volgende | 333 | ("\") in de rechtermarge (of, als je een scherm met vensters |
| 326 | schermregel verder gaat. | 334 | gebruikt, een kleine gebogen pijl) laat dan zien dat de regel op de |
| 335 | volgende schermregel verder gaat. | ||
| 327 | 336 | ||
| 328 | >> Voeg nu tekst toe totdat je de rechter kantlijn raakt, en blijf | 337 | >> Voeg nu tekst toe totdat je de rechter kantlijn raakt, en blijf |
| 329 | toevoegen. Je zult zien dat er een vervolgregel verschijnt. | 338 | toevoegen. Je zal zien dat er een vervolgregel verschijnt. |
| 330 | 339 | ||
| 331 | >> Type weer enkele keren <Delback> om zoveel tekens weg te halen tot | 340 | >> Tik weer enkele keren <Delback> om zoveel tekens weg te halen tot |
| 332 | de regel weer op een schermregel past. De vervolgregel zal verdwijnen. | 341 | de regel weer op een schermregel past. De vervolgregel zal verdwijnen. |
| 333 | 342 | ||
| 334 | Je kunt een Newline weggooien als elk ander teken. Als je een Newline | 343 | Je kan een Newline zoals elk ander teken verwijderen. Als je een Newline |
| 335 | weggooit voeg je de twee regels waar de Newline tussen staat samen tot een | 344 | verwijdert, voeg je de twee regels waar de Newline tussen staat samen tot een |
| 336 | enkele regel. Als de regel die het resultaat is van deze operatie niet op | 345 | enkele regel. Als de regel die het resultaat is van deze operatie niet op |
| 337 | een schermregel past zal hij getoond worden met een vervolgregel. | 346 | een schermregel past, zal hij getoond worden met een vervolgregel. |
| 338 | 347 | ||
| 339 | >> Beweeg de cursor naar het begin van een regel en type <Delback>. Dit | 348 | >> Beweeg de cursor naar het begin van een regel en tik <Delback>. Dit |
| 340 | voegt de huidige en vorige regel samen. | 349 | voegt de huidige en vorige regel samen. |
| 341 | 350 | ||
| 342 | >> Type <Return> om de Newline die je net weggooide weer toe te voegen. | 351 | >> Tik <Return> om de Newline die je net verwijderd hebt weer toe te voegen. |
| 343 | 352 | ||
| 344 | Je herinnert je dat je bij de meeste Emacs commando's het aantal keren dat | 353 | Je herinnert je dat je bij de meeste Emacs-commando's het aantal keren op kan |
| 345 | iets herhaald moet worden, op kunt geven. Dit geldt ook voor gewone tekens. | 354 | geven, dat ze herhaald moeten worden. Dit geldt ook voor gewone tekens. |
| 346 | Als je een gewoon teken herhaalt wordt dat teken herhaaldelijk toegevoegd. | 355 | Als je een gewoon teken herhaalt, wordt dat teken herhaaldelijk toegevoegd. |
| 347 | 356 | ||
| 348 | >> Probeer dat nu: type C-u 8 * om ******** toe te voegen. | 357 | >> Probeer dat nu: tik C-u 8 * om ******** toe te voegen. |
| 349 | 358 | ||
| 350 | Je hebt nu de basismanier geleerd om iets in Emacs te typen en fouten te | 359 | Je hebt nu de eenvoudigste manier geleerd om iets in Emacs te tikken en fouten te |
| 351 | corrigeren. Je kunt tekst ook per woord of regel weggooien. Hier volgt | 360 | verbeteren. Je kan tekst ook per woord of regel verwijderen. Hier volgt |
| 352 | een samenvatting van de commando's om tekst te verwijderen: | 361 | een samenvatting van de commando's om tekst te verwijderen: |
| 353 | 362 | ||
| 354 | <Delback> haal het teken weg dat voor de cursor staat | 363 | <Delback> haal het teken weg dat voor de cursor staat |
| 355 | C-d haal het teken weg dat achter de cursor staat | 364 | C-d haal het teken weg dat achter de cursor staat |
| 356 | 365 | ||
| 357 | M-<Delback> gooi het woord weg dat voor de cursor staat | 366 | M-<Delback> verwijder het woord dat voor de cursor staat |
| 358 | M-d gooi het woord weg dat achter de cursor staat | 367 | M-d verwijder het woord dat achter de cursor staat |
| 359 | 368 | ||
| 360 | C-k gooi alles weg van de cursor tot het eind van de regel | 369 | C-k verwijder alles van de cursor tot het eind van de regel |
| 361 | M-k gooi alles weg van de cursor tot het eind van de zin | 370 | M-k verwijder alles van de cursor tot het eind van de zin |
| 362 | 371 | ||
| 363 | Merk op dat <Delback> en C-d met M-<Delback> en M-d de analogie die begon | 372 | Merk op dat <Delback> en C-d, met M-<Delback> en M-d de analogie verder |
| 364 | met C-f en M-f verder trekken (waarbij we voor het gemak even vergeten dat | 373 | trekken, die begon met C-f en M-f (waarbij we voor het gemak even vergeten dat |
| 365 | <Delback> niet echt een control teken is). C-k en M-k lijken enigzins op | 374 | <Delback> niet echt een control teken is). C-k en M-k lijken enigzins op |
| 366 | C-e en M-e in hun relatie tot regels en zinnen. | 375 | C-e en M-e in hun relatie tot regels en zinnen. |
| 367 | 376 | ||
| 368 | Als je meer dan een enkel teken tegelijk weghaalt bewaart Emacs de tekst | 377 | Als je meer dan een enkel teken tegelijk weghaalt, bewaart Emacs de tekst |
| 369 | die je weggooit zodat je hem weer terug kunt halen. Weggegooide tekst | 378 | die je verwijdert, zodat je hem weer terug kan halen. Verwijderde tekst |
| 370 | terughalen heet "yanken". Je kunt weggegooide tekst terugbrengen op de | 379 | terughalen heet "yanken". Je kan verwijderde tekst terugbrengen op de |
| 371 | plaats waar je hem hebt weggegooid of op een andere plaats in de tekst. | 380 | plaats waar je hem hebt verwijderd of op een andere plaats in de tekst. |
| 372 | Je kunt ook meerdere keren yanken om er meedere kopieën van te maken. Het | 381 | Je kan ook meerdere keren yanken om er meedere kopieën van te maken. Het |
| 373 | yank-commando is C-y. | 382 | yank-commando is C-y. |
| 374 | 383 | ||
| 375 | Merk op dat er een verschil is tussen het weghalen en weggooien van iets: | 384 | Merk op dat er een verschil is tussen iets weghalen en iets verwijderen: |
| 376 | iets dat je hebt weggooid kun je terugbrengen, maar iets dat je hebt | 385 | iets dat je hebt verwijderd, kan je terugbrengen, maar iets dat je hebt |
| 377 | weggehaald niet. (In het Engels is het verschil tussen `killing' en | 386 | weggehaald niet. (In het Engels is het verschil tussen "killing" en |
| 378 | `deleting' duidelijker dan tussen de Nederlandse vertaling `weggooien' en | 387 | "deleting" duidelijker dan tussen de Nederlandse vertalingen "verwijderen" en |
| 379 | `weghalen'.) In het algemeen geldt dat de commando's die meer tekst dan | 388 | "weghalen".) In het algemeen geldt dat de commando's die meer tekst dan |
| 380 | een enkel teken, Newline of spatie verwijderen deze tekst bewaren zodat die | 389 | een enkel teken, Newline of spatie verwijderen, deze tekst bewaren zodat hij |
| 381 | geyankt kan worden, terwijl dat niet geldt voor commando's die slechts een | 390 | geyankt kan worden, terwijl dat niet geldt voor commando's die slechts een |
| 382 | enkel teken weghalen. | 391 | enkel teken weghalen. |
| 383 | 392 | ||
| 384 | >> Zet de cursor op het begin van een regel die niet leeg is. | 393 | >> Zet de cursor op het begin van een regel die niet leeg is. |
| 385 | Type C-k om de tekst op die regel weg te gooien. | 394 | Tik C-k om de tekst op die regel te verwijderen. |
| 386 | >> Type C-k een tweede keer. Nu gooit dit commando het Newline teken | 395 | >> Tik C-k een tweede keer. Nu verwijdert dit commando het Newline-teken. |
| 387 | weg. | ||
| 388 | 396 | ||
| 389 | Merk op hoe een enkel C-k commando de inhoud van een regel weggooit, een | 397 | Merk op hoe een enkel C-k commando de inhoud van een regel verwijdert, een |
| 390 | tweede C-k commando de regel zelf zodat alle volgende regels een regel | 398 | tweede C-k commando de regel zelf zodat alle volgende regels een regel |
| 391 | omhoog komen. Het numerieke argument is voor C-k bijzonder: het aangegeven | 399 | omhoog komen. Het numerieke argument is voor C-k bijzonder: het aangegeven |
| 392 | aantal regels zal worden weggegooid, inclusief de inhoud. Dit is meer dan | 400 | aantal regels zal worden verwijderd, inclusief de inhoud. Dit is meer dan |
| 393 | simpelweg herhaling: C-u 2 C-k gooit twee regels weg, terwijl tweemaal | 401 | simpelweg herhaling: C-u 2 C-k verwijdert twee regels, terwijl tweemaal |
| 394 | C-k typen dat niet doet. | 402 | C-k tikken dat niet doet. |
| 395 | 403 | ||
| 396 | Om de laatst weggegooide tekst terug te halen naar de plaats waar de | 404 | Om de laatst verwijderde tekst terug te halen naar de plaats waar de |
| 397 | cursor nu op staat (te yanken), type C-y. | 405 | cursor nu op staat (te yanken), tik C-y. |
| 398 | 406 | ||
| 399 | >> Probeer het nu: type C-y om de tekst te yanken. | 407 | >> Probeer het nu: tik C-y om de tekst te yanken. |
| 400 | 408 | ||
| 401 | Het is alsof je met C-y iets uit de prullenbak haalt wat je net had | 409 | Het is alsof je met C-y iets uit de prullenbak haalt wat je net had |
| 402 | weggegooid. Merk op dat verschillende C-k's achter elkaar alle regels | 410 | verwijderd. Merk op dat verschillende C-k's achter elkaar alle regels |
| 403 | die weggegooid worden bij elkaar bewaart zodat een enkele C-y die regels | 411 | die verwijderd worden, bij elkaar bewaart zodat een enkele C-y die regels |
| 404 | in een keer terugbrengt. | 412 | in een keer terugbrengt. |
| 405 | 413 | ||
| 406 | >> Probeer het nu: type C-k een paar keer. | 414 | >> Probeer het nu: tik C-k een paar keer. |
| 407 | 415 | ||
| 408 | Om de weggegooide tekst terug te halen: | 416 | Om de verwijderde tekst terug te halen: |
| 409 | 417 | ||
| 410 | >> Type C-y. Beweeg de cursor enkele regels naar beneden en type weer C-y. | 418 | >> Tik C-y. Beweeg de cursor enkele regels naar beneden en tik weer C-y. |
| 411 | Je ziet nu hoe je tekst kunt kopiëren. | 419 | Je ziet nu hoe je tekst kan kopiëren. |
| 412 | 420 | ||
| 413 | Wat nu te doen als je tekst terug wilt brengen, maar je hebt intussen al | 421 | Wat moet je doen als je wat tekst terug wilt brengen, maar je intussen |
| 414 | iets anders weggegooid? C-y zou datgene terugbrengen wat je het | 422 | al iets anders verwijderd hebt? C-y zou datgene terugbrengen wat je het |
| 415 | recentst hebt weggegooid. Gelukkig is de voorgaande tekst niet verloren | 423 | recentst hebt verwijderd. Gelukkig is de voorgaande tekst niet verloren |
| 416 | gegaan. Je kunt die tekst terughalen met M-y. Nadat je C-y hebt getypt | 424 | gegaan. Je kunt die tekst terughalen met M-y. Nadat je C-y hebt getikt |
| 417 | om de recentst weggegooide tekst terug te halen, vervangt M-y die tekst | 425 | om de recentst weggegooide tekst terug te halen, vervangt M-y die tekst |
| 418 | met de tekst die je daarvoor had weggegooid. Je kunt M-y herhalen om | 426 | met de tekst die je daarvoor had weggegooid. Je kunt M-y herhalen om |
| 419 | tekst terug te halen die je reeds langer geleden hebt weggegooid. Als | 427 | tekst terug te halen die je al langer geleden hebt weggegooid. Als |
| 420 | je de tekst te pakken hebt die je zocht hoef je niets te doen om die | 428 | je de tekst te pakken hebt die je zocht, hoef je niets te doen om die |
| 421 | daar te houden. Je kunt gewoon verder werken en de teruggehaalde tekst | 429 | daar te houden. Je kan gewoon verder werken en de teruggehaalde tekst |
| 422 | met rust laten. | 430 | met rust laten. |
| 423 | 431 | ||
| 424 | Als je M-y vaak genoeg typt kom je terug waar je begon, bij de recentst | 432 | Als je M-y vaak genoeg tikt kom je terug waar je begon, bij de laatst |
| 425 | weggegooide tekst. | 433 | verwijderde tekst. |
| 426 | 434 | ||
| 427 | >> Gooi een regel weg, beweeg de cursor wat, en gooi nog een regel weg. | 435 | >> Verwijder een regel, beweeg de cursor wat, en verwijder nog een regel. |
| 428 | Type C-y om de tweede regel die je weggooide terug te halen. | 436 | Tik C-y om de tweede regel die je verwijderde, terug te halen. |
| 429 | Type nog een M-y en die regel wordt vervangen door de eerste regel | 437 | Tik nog een M-y en die regel wordt vervangen door de eerste regel |
| 430 | die je weggooide. | 438 | die je verwijderde. |
| 431 | Type nog enkele keren M-y en zie wat er langs komt. Herhaal dit tot de | 439 | Tik nog enkele keren M-y en zie wat er langs komt. Herhaal dit tot de |
| 432 | tweede regel weer langs komt, en dan nog een paar keer. | 440 | tweede regel weer langs komt, en dan nog een paar keer. |
| 433 | Je kunt ook experimenteren met positieve en negatieve argumenten aan | 441 | Je kan ook experimenteren met positieve en negatieve argumenten bij |
| 434 | M-y. | 442 | M-y. |
| 435 | 443 | ||
| 436 | 444 | ||
| 437 | * HERSTELLEN | 445 | * HERSTELLEN |
| 438 | ------------ | 446 | ------------ |
| 439 | 447 | ||
| 440 | Als je de tekst veranderd hebt en als je daar toch niet tevreden mee bent, | 448 | Als je de tekst veranderd hebt en je daar toch niet tevreden mee bent, |
| 441 | dan kun je de verandering ongedaan maken met het herstel commando, C-x u. | 449 | dan kan je de verandering ongedaan maken met het herstelcommando, C-x u. |
| 442 | 450 | ||
| 443 | Normaal gesproken herstelt C-x u de veranderingen die het gevolg zijn van | 451 | Normaal gesproken herstelt C-x u de veranderingen die het gevolg zijn van |
| 444 | een enkel commando; door herhaaldelijk C-x u te typen, worden steeds | 452 | een enkel commando; door herhaaldelijk C-x u te tikken, worden steeds |
| 445 | eerdere commando's hersteld. | 453 | eerdere commando's hersteld. |
| 446 | 454 | ||
| 447 | Er zijn echter twee uitzonderingen: commando's die de tekst niet wijzigen, | 455 | Er zijn echter twee uitzonderingen: commando's die de tekst niet wijzigen, |
| 448 | zoals cursorbewegingen, worden overgeslagen, en commando's die simpelweg | 456 | zoals cursorbewegingen, worden overgeslagen, en commando's die simpelweg |
| 449 | de ingetypte letter aan de tekst toevoegen worden meestal gegroepeerd | 457 | het ingetikte teken aan de tekst toevoegen, worden meestal gegroepeerd |
| 450 | in groepjes van maximaal 20 tekens, zodat je minder vaak het commando | 458 | in groepjes van maximaal 20 tekens, zodat je minder vaak het commando |
| 451 | C-x u hoeft te typen om het toevoegen van tekst te herstellen. | 459 | C-x u hoeft te tikken om teksttoevoegingen te herstellen. |
| 452 | 460 | ||
| 453 | >> Gooi deze regel weg met C-k; met C-x u zou hij weer moeten verschijnen. | 461 | >> Gooi deze regel weg met C-k; met C-x u zou hij weer moeten verschijnen. |
| 454 | 462 | ||
| 455 | C-_ is een alternatief voor C-x u. Het levert exact hetzelfde resultaat | 463 | C-_ is een alternatief voor C-x u. Het levert exact hetzelfde resultaat |
| 456 | op, maar het is makkelijker om dat een paar keer achter elkaar te typen. | 464 | op, maar is makkelijker om een paar keer achter elkaar te tikken. Een |
| 457 | Een nadeel van C-_ is dat op sommige toetsenborden het intypen ervan | 465 | nadeel van C-_ is dat op sommige toetsenborden het intikken ervan niet |
| 458 | niet triviaal is. Dat is ook de reden voor het alternatief, C-x u. Op | 466 | gebruiksvriendelijk is. Dat is ook de reden voor het alternatief, C-x u. |
| 459 | sommige terminals kun je C-_ typen door te doen alsof je C-/ typt. | 467 | Op sommige terminals kan je C-_ tikken door "/" te tikken terwijl je de |
| 468 | CONTROL-toets ingedrukt houdt. | ||
| 460 | 469 | ||
| 461 | Een numeriek argument aan C-_ of C-x u duidt het aantal herhalingen aan. | 470 | Een numeriek argument bij C-_ of C-x u duidt het aantal herhalingen aan. |
| 462 | 471 | ||
| 463 | 472 | ||
| 464 | * BESTANDEN | 473 | * BESTANDEN |
| 465 | ----------- | 474 | ----------- |
| 466 | 475 | ||
| 467 | Om een tekst die je gemaakt of veranderd hebt op te slaan moet je de | 476 | Om een tekst die je gemaakt of veranderd hebt op te slaan, moet je de tekst |
| 468 | tekst in een bestand bewaren (`to save a file' in het Engels). Als je | 477 | in een bestand stoppen ("to save a file" in het Engels). Als je dat niet |
| 469 | dat niet doet ben je die veranderingen kwijt op het moment dat je uit | 478 | doet, ben je die veranderingen kwijt op het moment dat je Emacs verlaat. |
| 470 | Emacs gaat. Je kunt een bestand veranderen door het bestand te `bezoeken'. | 479 | Je kan een bestand veranderen door het bestand te "bezoeken". (Ook wel |
| 471 | (Ook wel `vinden'; `finding' of `visiting' in het Engels.) | 480 | "vinden"; "finding" of "visiting" in het Engels.) |
| 472 | 481 | ||
| 473 | Het bezoeken van een bestand betekent dat je de inhoud van dat bestand | 482 | Een bestand bezoeken betekent dat je de inhoud van dat bestand in |
| 474 | in Emacs ziet. Het lijkt er dan op alsof je het bestand aan het | 483 | Emacs ziet. Het lijkt er dan op alsof je het bestand aan het veranderen |
| 475 | veranderen bent. Echter, deze veranderingen zijn slechts tijdelijk | 484 | bent. Deze veranderingen zijn echter slechts tijdelijk zolang je het |
| 476 | zolang je het bestand niet bewaart. Op deze manier kun je nooit per | 485 | bestand niet opslaat. Op deze manier kan je nooit per ongeluk een half |
| 477 | ongeluk een half gewijzigd bestand op het systeem achterlaten. Zelfs | 486 | gewijzigd bestand op het systeem achterlaten. Zelfs als je het bestand |
| 478 | als je het bestand bewaart, zorgt Emacs ervoor dat het originele | 487 | opslaat, zorgt Emacs ervoor dat het originele bestand onder een gewijzigde |
| 479 | bestand onder een gewijzigde naam nog steeds beschikbaar is, voor het | 488 | naam nog steeds beschikbaar is, voor het geval je later besluit dat de |
| 480 | geval je later besluit dat de veranderingen toch niet zo'n goed plan | 489 | veranderingen toch niet zo goed waren. |
| 481 | waren. | 490 | |
| 482 | 491 | Bij de onderkant van het scherm zie je een regel die begint en | |
| 483 | In de buurt van de onderkant van het scherm zie je een regel die begint en | ||
| 484 | eindigt met streepjes, met aan het begin "--:-- TUTORIAL.nl" of iets | 492 | eindigt met streepjes, met aan het begin "--:-- TUTORIAL.nl" of iets |
| 485 | dergelijks. Dit deel van het scherm laat normaal de naam van het bestand | 493 | dergelijks. Dit deel van het scherm laat normaal de naam van het bestand |
| 486 | zien dat je op dat moment bezoekt. Op dit moment bezoek je een bestand | 494 | zien dat je op dat moment bezoekt. Op dit moment bezoek je een bestand |
| 487 | dat "TUTORIAL.nl" heet; het is je eigen kopie van de Nederlandstalige | 495 | dat "TUTORIAL.nl" heet; het is je eigen kopie van de Nederlandstalige |
| 488 | Emacs uitleg (`tutorial' in het Engels). Als je in Emacs een bestand | 496 | Emacs-inleiding ("tutorial" in het Engels). Als je in Emacs een bestand |
| 489 | bezoekt dan staat de naam van het bestand altijd op deze plaats. | 497 | bezoekt dan staat de naam van het bestand altijd op deze plaats. |
| 490 | 498 | ||
| 491 | De commando's om een bestand te bezoeken of te bewaren zijn anders dan de | 499 | De commando's om een bestand te bezoeken of op te slaan zijn anders dan de |
| 492 | commando's die je tot nu toe geleerd hebt; ze bestaan namelijk uit twee | 500 | commando's die je tot nu toe geleerd hebt; ze bestaan namelijk uit twee |
| 493 | tekens. Beide commando's beginnen met het teken Control-x. Er zijn een | 501 | tekens. Beide commando's beginnen met het teken Control-x. Er zijn een |
| 494 | heleboel commando's die met Control-x beginnen. Veel van die commando's | 502 | heleboel commando's die met Control-x beginnen. Veel van die commando's |
| 495 | hebben te maken met bestanden, buffers, en daaraan gerelateerde zaken. | 503 | hebben te maken met bestanden, buffers, en gelijkaardige dingen. |
| 496 | Dergelijke commando's bestaan uit twee, drie of vier tekens. | 504 | Dergelijke commando's bestaan uit twee, drie of vier tekens. |
| 497 | 505 | ||
| 498 | Nog iets bijzonders aan het commando om een bestand te bezoeken is dat | 506 | Nog iets bijzonders aan het commando om een bestand te bezoeken, is dat je |
| 499 | je aan moet geven welk bestand je wilt. Dit heet dat het commando "een | 507 | aan moet geven welk bestand je wil. Dit heet dat het commando "een |
| 500 | argument van de gebruiker vraagt"; in dit geval de naam van het bestand. | 508 | argument van de gebruiker vraagt"; in dit geval de naam van het bestand. |
| 501 | Nadat je het commando | 509 | Nadat je het commando |
| 502 | 510 | ||
| 503 | C-x C-f bezoek bestand (met de f van `find file') | 511 | C-x C-f bezoek bestand (met de f van "find file") |
| 504 | 512 | ||
| 505 | hebt getypt vraagt Emacs om de naam van het bestand. De naam die je | 513 | hebt getikt vraagt Emacs om de naam van het bestand. De naam die je |
| 506 | intypt verschijnt op de onderste regel van het scherm. Wanneer die regel | 514 | intikt verschijnt op de onderste regel van het scherm. Wanneer die regel |
| 507 | voor dit soort invoer gebruikt wordt, heet ze de minibuffer. Je kunt de | 515 | voor dit soort invoer gebruikt wordt, heet hij de minibuffer. Je kan gewone |
| 508 | gebruikelijke Emacs commando's gebruiken om de filename in te typen. | 516 | Emacs commando's gebruiken om de bestandsnaam te veranderen. |
| 509 | 517 | ||
| 510 | Tijdens het invoeren van de naam van het bestand (of willekeurig wat | 518 | Tijdens het invoeren van de bestandsnaam (of om het even welke |
| 511 | voor minibuffer invoer) kun je het commando afbreken met C-g. | 519 | invoer in de minibuffer) kan je het commando afbreken met C-g. |
| 512 | 520 | ||
| 513 | >> Type C-x C-f gevolgd door C-g. Dit commando breekt de minibuffer af en | 521 | >> Tik C-x C-f gevolgd door C-g. Dit commando breekt de minibuffer af en |
| 514 | ook het C-x C-f commando dat van de minibuffer gebruik maakte. | 522 | ook het C-x C-f commando dat van de minibuffer gebruik maakte. |
| 515 | Netto resultaat is dat je geen bestand bezoekt. | 523 | Het resultaat is dat je geen bestand bezoekt. |
| 516 | 524 | ||
| 517 | Als je de naam van een bestand hebt ingevoerd, type dan <Return> om het | 525 | Als je de naam van een bestand hebt ingevoerd, tik dan <Return> om het |
| 518 | af te sluiten. Hierna gaat het C-x C-f commando aan het werk en haalt | 526 | commando af te sluiten. Hierna gaat het C-x C-f commando aan het werk en haalt |
| 519 | het bestand op dat je aangegeven hebt. Als het C-x C-f commando daarmee | 527 | het bestand op dat je aangegeven hebt. Als het C-x C-f commando daarmee |
| 520 | klaar is,verdwijnt de minibuffer. | 528 | klaar is, verdwijnt de minibuffer. |
| 521 | 529 | ||
| 522 | Na korte tijd verschijnt de inhoud van het bestand op het scherm en kun | 530 | Na korte tijd verschijnt de inhoud van het bestand op het scherm en kan |
| 523 | je de inhoud wijzigen. Als je de wijzigingen op wilt slaan, type dan het | 531 | je de inhoud wijzigen. Als je de wijzigingen op wilt slaan, tik dan het |
| 524 | commando | 532 | commando |
| 525 | 533 | ||
| 526 | C-x C-s bewaar bestand (met de s van `save file') | 534 | C-x C-s sla bestand op (met de s van "save file") |
| 527 | 535 | ||
| 528 | Dit commando bewaart de tekst zoals Emacs die nu heeft in het bestand. | 536 | Dit commando slaat de tekst zoals Emacs die nu heeft in het bestand op. |
| 529 | De eerstekeer dat je dit doet bewaart Emacs het originele bestand onder een | 537 | De eerste keer dat je dit doet, slaat Emacs het originele bestand onder een |
| 530 | andere naam zodat het nog niet verloren is. De nieuwe naam bestaat uit de | 538 | andere naam op, zodat het niet verloren gaat. De nieuwe naam bestaat uit de |
| 531 | oude naam gevolgd door een "~". | 539 | oude bestandsnaam gevolgd door een "~". |
| 532 | 540 | ||
| 533 | Als Emacs klaar is het bestand te bewaren laat ze de naam van het bestand | 541 | Als Emacs het bestand heeft opgeslagen, laat het de naam van het |
| 534 | zien. Het is een goede gewoonte een bestand redelijk vaak te bewaren | 542 | bestand zien. Het is een goede gewoonte een bestand regelmatig te op te slaan |
| 535 | zodat er niet teveel werk verloren gaat als het systeem hangt of crasht. | 543 | zodat er niet teveel werk verloren gaat als het systeem hangt of crasht. |
| 536 | 544 | ||
| 537 | >> Type C-x C-s, om je kopie van deze uitleg te bewaren. Als het goed is | 545 | >> Tik C-x C-s, om je kopie van deze inleiding op te slaan. Als het goed is |
| 538 | verschijnt "Wrote ...TUTORIAL" op de onderste schermregel. | 546 | verschijnt "Wrote ...TUTORIAL" op de onderste schermregel. |
| 539 | 547 | ||
| 540 | OPMERKING: Op sommige systemen gebeurt er helemaal niets als je C-x C-s | 548 | OPMERKING: Op sommige systemen gebeurt er helemaal niets als je C-x C-s |
| 541 | typt, en daarna ook niets meer. Dit komt door een eigenschap van de | 549 | tikt, en daarna ook niets meer. Dit komt door een eigenschap van de |
| 542 | machine waarop je werkt die te maken heeft met `flow control'. Met C-s | 550 | machine waarop je werkt die te maken heeft met "flow control". Met C-s |
| 543 | stopt de `flow' en komt niets meer van wat je typt bij Emacs terecht. Om | 551 | stopt de "flow" en komt niets meer van wat je tikt bij Emacs terecht. Om |
| 544 | deze situatie te herstellen, type C-q. Lees daarna de "Spontaneous Entry | 552 | deze situatie te herstellen, tik C-q. Lees daarna het hoofdstuk |
| 545 | to Incremental Search" sectie in het Emacs handboek over hoe om te gaan | 553 | "Spontaneous Entry to Incremental Search" in het Emacs-handboek over hoe |
| 546 | met deze situatie. | 554 | je moet omgaan met deze situatie. |
| 547 | 555 | ||
| 548 | Je kunt een bestaand bestand bezoeken, om het te bekijken of het te | 556 | Je kan een bestaand bestand bezoeken om het te bekijken of het te |
| 549 | wijzigen. Je kunt ook een bestand bezoeken dat nog niet bestaat. Dit is | 557 | wijzigen. Je kan ook een bestand bezoeken dat nog niet bestaat. Dit is |
| 550 | dé manier om met Emacs een nieuw bestand te maken: bezoek het bestand, dat | 558 | de manier om met Emacs een nieuw bestand te maken: bezoek het bestand, dat |
| 551 | initieel leeg zal zijn, en voeg tekst toe. Zodra je de tekst bewaart | 559 | eerst leeg zal zijn, en voeg tekst toe. Zodra je de tekst opslaat, wordt |
| 552 | wordt het bestand werkelijk gecreëerd, met de tekst als inhoud. Vanaf dat | 560 | het bestand werkelijk gecreëerd, met de tekst als inhoud. Vanaf dat |
| 553 | moment ben je dus bezig met een bestaand bestand. | 561 | moment ben je dus bezig met een bestaand bestand. |
| 554 | 562 | ||
| 555 | 563 | ||
| 556 | * BUFFERS | 564 | * BUFFERS |
| 557 | --------- | 565 | --------- |
| 558 | 566 | ||
| 559 | Als je een tweede bestand bezoekt met C-x C-f blijft het eerste bestand | 567 | Als je een tweede bestand bezoekt met C-x C-f, blijft het eerste bestand |
| 560 | gewoon in Emacs. Je kunt naar dat bestand terug door het gewoon nog een | 568 | gewoon in Emacs. Je kan naar dat bestand terug door het gewoon nog een |
| 561 | keer te bezoeken met C-x C-f. Op deze manier kun je een behoorlijk aantal | 569 | keer te bezoeken met C-x C-f. Op deze manier kan je een behoorlijk aantal |
| 562 | bestanden in Emacs krijgen. | 570 | bestanden in Emacs krijgen. |
| 563 | 571 | ||
| 564 | >> Creëer een bestand dat "foo" heet door te typen: C-f C-f foo | 572 | >> Creëer een bestand dat "foo" heet door te tikken: C-f C-f foo |
| 565 | <Return>. Voeg hieraan wat tekst toe en bewaar "foo" | 573 | <Return>. Voeg hieraan wat tekst toe, wijzig hem, en sla "foo" op |
| 566 | door C-x C-s te typen. Type hierna C-x C-f TUTORIAL <Return> om | 574 | door C-x C-s te tikken. Tik hierna C-x C-f TUTORIAL <Return> om |
| 567 | weer hier, in de uitleg, terug te komen. | 575 | weer hier, in de inleiding, terug te komen. |
| 568 | 576 | ||
| 569 | Emacs bewaart intern de tekst van elk bestand in een ding dat een "buffer" | 577 | Emacs bewaart intern de tekst van elk bestand in een ding dat een "buffer" |
| 570 | genoemd wordt. Als je een bestand bezoekt wordt er een nieuwe buffer | 578 | genoemd wordt. Als je een bestand bezoekt wordt er een nieuwe buffer |
| 571 | gemaakt. Om een lijst van de huidige buffers te zien, type | 579 | gemaakt. Om een lijst van de huidige buffers te zien, tik |
| 572 | 580 | ||
| 573 | C-x C-b laat de bufferlijst zien | 581 | C-x C-b laat de bufferlijst zien |
| 574 | 582 | ||
| 575 | >> Probeer C-x C-b nu. | 583 | >> Probeer C-x C-b nu. |
| 576 | 584 | ||
| 577 | Zie dat elke buffer een naam heeft en mogelijk ook een bestandsnaam; dit | 585 | Bemerk dat elke buffer een naam heeft en mogelijk ook een bestandsnaam; dit |
| 578 | is de naam van het bestand waarmee de buffer overeenkomt. Sommige buffers | 586 | is de naam van het bestand waarmee de buffer overeenkomt. Sommige buffers |
| 579 | hebben niets met een bestand te maken. Bijvoorbeeld, de buffer die | 587 | hebben niets met een bestand te maken. Bijvoorbeeld, de buffer die |
| 580 | "*Buffer List*" heet heeft geen bestand. Die buffer is de buffer die de | 588 | "*Buffer List*" heet heeft geen bestand. Die buffer is de buffer die de |
| 581 | lijst bevat die door C-x C-b gemaakt wordt. ALLE tekst die je in een | 589 | lijst bevat die door C-x C-b gemaakt wordt. ALLE tekst die je in een |
| 582 | Emacs venster ziet is altijd onderdeel van een of andere buffer. | 590 | Emacs venster ziet is altijd onderdeel van een of andere buffer. |
| 583 | 591 | ||
| 584 | >> Type C-x 1 om de bufferlijst te verwijderen. | 592 | >> Tik C-x 1 om de bufferlijst te verwijderen. |
| 585 | 593 | ||
| 586 | Als je de tekst van het ene bestand verandert en dan een ander bestand | 594 | Als je de tekst van het ene bestand verandert en dan een ander bestand |
| 587 | bezoekt dan wordt het eerste bestand niet bewaard. De wijzigingen blijven | 595 | bezoekt, wordt het eerste bestand niet opgeslagen. De wijzigingen blijven |
| 588 | in Emacs, in de buffer die bij het bestand hoort. Het creëren of | 596 | in Emacs, in de buffer die bij het bestand hoort. Het creëren of |
| 589 | modificeren van de buffer van het tweede bestand heeft geen effect op de | 597 | veranderen van de buffer van het tweede bestand heeft geen effect op de |
| 590 | eerste buffer. Dit is erg nuttig, maar betekent ook dat er een eenvoudige | 598 | eerste buffer. Dit is erg nuttig, maar betekent ook dat er een eenvoudige |
| 591 | manier nodig is om het eerste bestand te bewaren. Het zou erg vervelend | 599 | manier nodig is om het eerste bestand te bewaren. Het zou erg vervelend |
| 592 | zijn om er eerst naar terug te moeten gaan met C-x C-f om het dan te | 600 | zijn om er eerst naar terug te moeten gaan met C-x C-f om het dan te |
| 593 | kunnen bewaren met C-x C-s. Dus hebben we het commando: | 601 | kunnen bewaren met C-x C-s. Dus hebben we het commando: |
| 594 | 602 | ||
| 595 | C-x s bewaar een paar buffers | 603 | C-x s sla een paar buffers op |
| 596 | 604 | ||
| 597 | C-x s vraagt voor elke buffer die veranderingen heeft die nog niet | 605 | C-x s vraagt voor elke buffer die veranderingen heeft die nog niet |
| 598 | opgeslagen zijn, of je de buffer wilt bewaren. | 606 | opgeslagen zijn, of je de buffer wilt bewaren. |
| 599 | 607 | ||
| 600 | >> Voeg wat tekst toe en type C-x s. | 608 | >> Voeg wat tekst toe en tik C-x s. |
| 601 | Emacs vraagt nu of je de buffer die TUTORIAL.nl heet wilt bewaren. | 609 | Emacs vraagt nu of je de buffer die TUTORIAL.nl heet wilt bewaren. |
| 602 | Beantwoord deze vraag positief door een "y" in te typen (de y van | 610 | Beantwoord deze vraag positief door een "y" in te tikken (de y van |
| 603 | "yes", Engels voor "ja"). | 611 | "yes", Engels voor "ja"). |
| 604 | 612 | ||
| 605 | 613 | ||
| @@ -609,28 +617,28 @@ opgeslagen zijn, of je de buffer wilt bewaren. | |||
| 609 | Er zijn veel meer Emacs commando's dan er op de toetsen van het | 617 | Er zijn veel meer Emacs commando's dan er op de toetsen van het |
| 610 | toetsenbord passen, zelfs als we hun aantal kunnen vergroten door de | 618 | toetsenbord passen, zelfs als we hun aantal kunnen vergroten door de |
| 611 | control of meta toets te gebruiken. Emacs lost dit probleem op met het X | 619 | control of meta toets te gebruiken. Emacs lost dit probleem op met het X |
| 612 | commando (met de X van eXtensie of uitbreiding). Het X commando komt in | 620 | commando (met de X van eXtensie of uitbreiding). Het X commando komt voor in |
| 613 | twee smaken voor: | 621 | twee smaken: |
| 614 | 622 | ||
| 615 | C-x teken eXtensie; wordt gevolgd door een teken | 623 | C-x Tekenuitbreiding. Bevolgd door een teken. |
| 616 | M-x genaamd commando eXtensie; wordt gevolgd door een naam. | 624 | M-x Commando-naam-uitbreiding. Wordt gevolgd door een naam. |
| 617 | 625 | ||
| 618 | Deze commando's zijn in het algemeen nuttig, maar worden minder gebruikt | 626 | Deze commando's zijn in het algemeen nuttig, maar worden minder gebruikt |
| 619 | dan de commando's die tot nu toe uitgelegd zijn. Je hebt al twee van deze | 627 | dan de commando's die je tot nu toe al geleerd hebt. Je hebt al twee van deze |
| 620 | commando's gezien: C-x C-f om een bestand te bezoeken, en C-x C-s om het | 628 | commando's gezien: C-x C-f om een bestand te bezoeken, en C-x C-s om het |
| 621 | te bewaren. Een ander voorbeeld is het commando om Emacs te verlaten: dit | 629 | te bewaren. Een ander voorbeeld is het commando om Emacs te verlaten: dit |
| 622 | is C-x C-c. (Maak je geen zorgen over het verloren gaan van veranderingen | 630 | is C-x C-c. (Maak je geen zorgen over het verloren gaan van veranderingen |
| 623 | die niet bewaard zijn; C-x C-c vraagt of je veranderde buffers wilt | 631 | die niet opgeslagen zijn; C-x C-c vraagt of je veranderde buffers wilt |
| 624 | bewaren voordat Emacs daadwerkelijk eindigt.) | 632 | bewaren voordat Emacs helemaal eindigt.) |
| 625 | 633 | ||
| 626 | C-z is het commando om Emacs *tijdelijk* te verlaten, zodat je daarna weer | 634 | C-z is het commando om Emacs *tijdelijk* te verlaten, zodat je daarna weer |
| 627 | terug kunt keren in dezelfde Emacs sessie. | 635 | terug kan keren in dezelfde Emacs-sessie. |
| 628 | 636 | ||
| 629 | Op systemen die deze mogelijkheid bieden, zet C-z Emacs stil: je komt weer | 637 | Op systemen die deze mogelijkheid bieden, zet C-z Emacs stil: je komt weer |
| 630 | terug in de shell, maar Emacs is nog aanwezig. In de meeste shells kun je | 638 | terug in de shell, maar Emacs is nog aanwezig. In de meeste shells kan je |
| 631 | Emacs weer activeren met het "fg" commando, of met "%emacs". | 639 | Emacs weer activeren met het "fg" commando, of met "%emacs". |
| 632 | 640 | ||
| 633 | Op systemen die niet de mogelijkheid bieden om programma's stil te zetten | 641 | Op systemen die niet de mogelijkheid bieden om programma's stil te zetten, |
| 634 | creëert C-z een subshell onder Emacs om je zo in de gelegenheid te | 642 | creëert C-z een subshell onder Emacs om je zo in de gelegenheid te |
| 635 | stellen andere programma's uit te voeren en daarna weer in Emacs terug te | 643 | stellen andere programma's uit te voeren en daarna weer in Emacs terug te |
| 636 | keren; Emacs wordt dus niet werkelijk verlaten. In dit geval is het | 644 | keren; Emacs wordt dus niet werkelijk verlaten. In dit geval is het |
| @@ -639,7 +647,7 @@ Emacs terug te keren. | |||
| 639 | 647 | ||
| 640 | Het moment om C-x C-c te gebruiken is wanneer je uit gaat loggen. Het is | 648 | Het moment om C-x C-c te gebruiken is wanneer je uit gaat loggen. Het is |
| 641 | ook het juiste commando om Emacs te beëindigen wanneer Emacs opgestart | 649 | ook het juiste commando om Emacs te beëindigen wanneer Emacs opgestart |
| 642 | was door een mail programma of iets dergelijks, aangezien die misschien | 650 | was door een mail-programma of iets dergelijks, aangezien die misschien |
| 643 | niet met een stilgezette Emacs om kunnen gaan. Normaal gezien is het | 651 | niet met een stilgezette Emacs om kunnen gaan. Normaal gezien is het |
| 644 | echter beter Emacs stil te zetten met C-z dan om Emacs te verlaten, | 652 | echter beter Emacs stil te zetten met C-z dan om Emacs te verlaten, |
| 645 | behalve als je uit wilt loggen natuurlijk. | 653 | behalve als je uit wilt loggen natuurlijk. |
| @@ -648,278 +656,278 @@ Er bestaan vele C-x commando's. Hier is een lijst van degene die je nu al | |||
| 648 | kent: | 656 | kent: |
| 649 | 657 | ||
| 650 | C-x C-f bezoek bestand | 658 | C-x C-f bezoek bestand |
| 651 | C-x C-s bewaar bestand | 659 | C-x C-s sla bestand op |
| 652 | C-x C-b laat bufferlijst zien | 660 | C-x C-b laat bufferlijst zien |
| 653 | C-x C-c verlaat Emacs | 661 | C-x C-c verlaat Emacs |
| 654 | C-x u herstel | 662 | C-x u herstel |
| 655 | 663 | ||
| 656 | Commando's waaraan een uitgebreid commando wordt toegevoegd, worden nog | 664 | Commando-naam-bevelen worden nog minder vaak gebruikt, of alleen onder bepaalde omstandigheden. |
| 657 | minder vaak gebruikt, of worden alleen onder bepaalde omstandigheden gebruikt. | ||
| 658 | Een voorbeeld is het commando replace-string, dat in de hele tekst een string | 665 | Een voorbeeld is het commando replace-string, dat in de hele tekst een string |
| 659 | vervangt door een andere string (`to replace' betekent `vervangen'). | 666 | vervangt door een andere string ("to replace" betekent "vervangen"). |
| 660 | Als je M-x typt echoot Emacs onderaan het scherm `M-x' en moet je de naam van | 667 | Als je M-x tikt, toont Emacs onderaan het scherm "M-x" en moet je de naam van |
| 661 | het commando intypen, in dit geval "replace-string". Als je gewoon | 668 | het commando intikken, in dit geval "replace-string". Als je gewoon |
| 662 | "repl s<TAB>" typt maakt Emacs de naam zelf af. Beëindig het commando | 669 | "repl s<TAB>" tikt maakt Emacs de naam zelf af. Beëindig het commando |
| 663 | met <Return>. | 670 | met <Return>. |
| 664 | 671 | ||
| 665 | Het replace-string commando heeft twee argumenten nodig: de string die | 672 | Het replace-string commando heeft twee argumenten nodig: de string die |
| 666 | vervangen moet worden en de string waarmee die vervangen moet worden. | 673 | vervangen moet worden en de string waarmee die vervangen moet worden. |
| 667 | Je sluit elk argument af met <Return>. | 674 | Je sluit elk argument af met <Return>. |
| 668 | 675 | ||
| 669 | >> Plaats de cursor op de lege regel twee regels onder deze. | 676 | >> Plaats de cursor op de lege regel twee regels onder deze regel. |
| 670 | Type dan M-x repl s<Return>gewijzigd<Return>veranderd<Return>. | 677 | Tik dan M-x repl s<Return>gewijzigd<Return>veranderd<Return>. |
| 671 | 678 | ||
| 672 | Zie hoe deze regel daardoor gewijzigd is. Je hebt elke keer dat het woord | 679 | Zie hoe deze regel daardoor gewijzigd is. Je hebt elk voorkomen van |
| 673 | "g-e-w-i-j-z-i-g-d" voor kwam, vervangen door "veranderd"; beginnend op | 680 | het woord g-e-w-i-j-z-i-g-d vervangen door "veranderd"; te beginnen op |
| 674 | de plek waar de cursor staat. | 681 | de plek waar de cursor staat. |
| 675 | 682 | ||
| 676 | 683 | ||
| 677 | * AUTOMATISCH BEWAREN | 684 | * AUTOMATISCH BEWAREN |
| 678 | --------------------- | 685 | --------------------- |
| 679 | 686 | ||
| 680 | Als je een bestand veranderd hebt maar het nog niet bewaard hebt, zouden | 687 | Als je een bestand veranderd hebt maar het nog niet opgeslagen hebt, zouden |
| 681 | de veranderingen verloren kunnen gaan als het systeem zou hangen of | 688 | de veranderingen verloren kunnen gaan als het systeem zou hangen of |
| 682 | herstarten. Om je hiertegen te beschermen bewaart Emacs om de zoveel tijd | 689 | herstarten. Om je hiertegen te beschermen, slaat Emacs regelmatig |
| 683 | de veranderde tekst automatisch. De naam van het bestand waarin de tekst | 690 | de veranderde tekst automatisch op. De naam van het bestand waarin de |
| 684 | automatisch bewaard wordt begint en eindigt met een #. Bijvoorbeeld, als | 691 | tekst automatisch wordt opgeslagen begint en eindigt met een #. |
| 685 | je het bestand "hello.c" aan het bewerken bent dan wordt de tekst | 692 | Bijvoorbeeld, als je het bestand "hello.c" aan het editeren bent, wordt |
| 686 | automatisch bewaard in een bestand dat "#hello.c#" heet. Zodra je het | 693 | de tekst automatisch opgeslagen in een bestand dat "#hello.c#" heet. Zodra |
| 687 | bestand werkelijk bewaart, wordt het automatisch bewaarde bestand weer | 694 | je het bestand werkelijk opslaat, wordt het automatisch opgeslagen bestand |
| 688 | weggegooid. | 695 | verwijderd. |
| 689 | 696 | ||
| 690 | Als de computer crasht kun je de automatisch bewaarde tekst terugkrijgen | 697 | Als de computer crasht, kan je de automatisch opgeslagen tekst terugkrijgen |
| 691 | door de file normaal te bezoeken (de originele file, niet de automatisch | 698 | door het bestand gewoon te bezoeken (het originele bestand, niet het automatisch |
| 692 | bewaarde), gevolgd door M-x recover file<Return>. Als Emacs vraagt om | 699 | opgeslagen), gevolgd door M-x recover-file<Return>. Als Emacs vraagt om |
| 693 | bevestiging, antwoord dan:"yes<Return>", en de automatisch bewaarde | 700 | bevestiging, antwoord dan met yes<Return> en de automatisch opgeslagen |
| 694 | informatie wordt teruggehaald. | 701 | informatie wordt teruggehaald. |
| 695 | 702 | ||
| 696 | 703 | ||
| 697 | * ECHO GEBIED | 704 | * ECHO-GEBIED |
| 698 | ------------- | 705 | ------------- |
| 699 | 706 | ||
| 700 | Als je een commando langzaam intypt echoot Emacs de tekens aan de | 707 | Als je een commando langzaam intikt, toont Emacs de tekens aan de |
| 701 | onderkant van het scherm, in een deel dat het "echo gebied" genoemd wordt. | 708 | onderkant van het scherm in een deel dat het "echo-gebied" genoemd wordt. |
| 702 | Dit gebied omvat de onderste regel van het scherm. | 709 | Dit gebied omvat de onderste regel van het scherm. |
| 703 | 710 | ||
| 704 | 711 | ||
| 705 | * MODE-REGEL | 712 | * MODUS-REGEL |
| 706 | ------------ | 713 | ------------- |
| 707 | 714 | ||
| 708 | De regel direct boven het echo gebied heet de "mode-regel". De mode-regel | 715 | De regel direct boven het echo gebied heet de "modusregel". De modusregel |
| 709 | ziet er ongeveer zo uit: | 716 | ziet er ongeveer zo uit: |
| 710 | 717 | ||
| 711 | --**-Emacs: TUTORIAL.nl (Fundamental)--68%------------------------ | 718 | --**-Emacs: TUTORIAL.nl (Fundamental)--68%------------------------ |
| 712 | 719 | ||
| 713 | Deze regel geeft interessante informatie over Emacs en de tekst die | 720 | Deze regel geeft interessante informatie over Emacs en de tekst die |
| 714 | je aan het bewerken bent. | 721 | je aan het editeren bent. |
| 715 | 722 | ||
| 716 | Je weet al wat de bestandsnaam betekent: het is de naam van het bestand | 723 | Je weet al wat de bestandsnaam betekent: het is de naam van het bestand |
| 717 | dat je bezoekt. -NN%-- geeft je huidige positie in de tekst aan: NN | 724 | dat je bezoekt. -NN%-- geeft je huidige positie in de tekst aan: NN |
| 718 | procent van de tekst bevindt zich boven het scherm. Als het bestand vanaf | 725 | procent van de tekst bevindt zich boven het scherm. Als het bestand vanaf |
| 719 | het begin op het scherm staat, staat er --Top-- in plaats van --00%--. | 726 | het begin op het scherm staat, staat er --Top-- in plaats van --00%--. |
| 720 | Als het laatste stuk tekst op het scherm staat, zal er --Bot-- staan (van | 727 | Als het laatste stuk tekst op het scherm staat, zal er --Bot-- staan (van |
| 721 | `bottom', `onderkant' in het Nederlands). Als de tekst zo klein is dat die | 728 | "bottom", "onderkant" in het Nederlands). Als de tekst zo klein is dat hij |
| 722 | volledig op het scherm past staat --All-- in de mode-regel. | 729 | volledig op het scherm past staat --All-- in de modus-regel. |
| 723 | 730 | ||
| 724 | De sterretjes aan het begin betekenen dat je de tekst gemodificeerd hebt. | 731 | De sterretjes aan het begin betekenen dat je de tekst veranderd hebt. |
| 725 | Direct na het bezoeken of bewaren staan er gewoon streepjes. | 732 | Direct na het bezoeken of opslaan staan er gewoon streepjes. |
| 726 | 733 | ||
| 727 | In de mode-regel staat tussen haakjes in welke mode je aan het werken | 734 | In de modusregel staat tussen haakjes in welke modus je aan het werken |
| 728 | bent. Tenzij een andere mode gewenst is, zit je in de "Fundamental" mode | 735 | bent. De standaardmodus is de "Fundamental" modus, die je nu gebruikt |
| 729 | zoals nu (`fundamental' is `basis' in het Nederlands). Een dergelijke | 736 | ("fundamental" is "basis" in het Nederlands). Een dergelijke |
| 730 | mode heet een hoofdmode (`major mode' in het Engels). | 737 | modus heet een hoofdmodus ("major mode" in het Engels). |
| 731 | 738 | ||
| 732 | Emacs heeft verschillende hoofdmodes. Sommige daarvan zijn bedoeld voor | 739 | Emacs heeft verschillende hoofdmodi. Sommige daarvan zijn bedoeld voor |
| 733 | het bewerken van verschillende talen of soorten tekst, zoals bijvoorbeeld | 740 | het editeren van verschillende talen of soorten tekst, zoals bijvoorbeeld |
| 734 | Lisp mode, Text mode, etc. Op elk moment is er altijd precies een mode | 741 | Lisp modus, Text modus, etc. Op elk moment is er altijd precies een modus |
| 735 | actief, en de naam daarvan staat in de mode-regel, op de plaats waar nu | 742 | actief, en de naam daarvan staat in de modusregel, op de plaats waar nu |
| 736 | "Fundamental" staat. | 743 | "Fundamental" staat. |
| 737 | 744 | ||
| 738 | Het komt voor dat sommige commado's zich in verschillende modes anders | 745 | Elke hoofdmodus zorgt ervoor dat sommige commando's zich anders gedragen. |
| 739 | gedragen. Zo bestaat er een commando om een commentaar in een programma te | 746 | Zo bestaat er een commando om een commentaar in een programma te tikken, en |
| 740 | typen, en aangezien elke programmeertaal een ander idee heeft over hoe | 747 | aangezien elke programmeertaal een ander idee heeft over hoe commentaar |
| 741 | commentaar eruit moet zien, moet elke hoofdmode op een andere manier het | 748 | eruit moet zien, moet elke hoofdmodus op een andere manier het commentaar |
| 742 | commentaar beginnen. Elke hoofdmode is de naam van een uitgebreid commando, | 749 | beginnen. Elke hoofdmodus is de naam van een uitgebreid commando, en met |
| 743 | en met dat commando schakel je om naar die hoofdmode. Zo is bijvoorbeeld | 750 | dat commando schakel je om naar die hoofdmodus. Zo is bijvoorbeeld |
| 744 | M-x fundamental-mode het commando om naar de basismode om te schakelen. | 751 | M-x fundamental-mode het commando om naar de basismodus om te schakelen. |
| 745 | 752 | ||
| 746 | Als je Nederlandse of Engelse tekst wil gaan bewerken, zoals bijvoorbeeld | 753 | Als je Nederlandse of Engelse tekst wil gaan editeren, zoals bijvoorbeeld |
| 747 | dit bestand, kun je beter "text mode" gebruiken, de mode om tekst in een | 754 | dit bestand, kan je beter "Text mode" gebruiken, de modus om tekst in een |
| 748 | gewone taal te bewerken: | 755 | gewone taal te editeren: |
| 749 | 756 | ||
| 750 | >> Type M-x text-mode<Return>. | 757 | >> Tik M-x text-mode<Return>. |
| 751 | 758 | ||
| 752 | Wees gerust; geen van de commando's die je geleerd hebt zorgen voor | 759 | Wees gerust; geen van de commando's die je geleerd hebt zorgen voor |
| 753 | grondige veranderingen in Emacs. Een van de dingen die je kunt merken is | 760 | grondige veranderingen in Emacs. Een van de dingen die je kan merken, is |
| 754 | bijvoorbeeld dat M-f en M-b nu apostrofs als onderdeel van een woord | 761 | bijvoorbeeld dat M-f en M-b nu apostrofs als onderdeel van een woord |
| 755 | beschouwen. In de vorige, Fundamental, mode behandelen M-f en M-b de | 762 | beschouwen. In de vorige modus (Fundamental) behandelen M-f en M-b de |
| 756 | apostrof als ruimte tussen twee woorden. | 763 | apostrof als ruimte tussen twee woorden. |
| 757 | 764 | ||
| 758 | Het is gebruikelijk dat hoofdmodes dergelijke subtiele verschillen hebben. | 765 | Het is gebruikelijk dat hoofdmodi dergelijke subtiele verschillen hebben. |
| 759 | De meeste commando's doen dus min of meer hetzelfde in elke hoofdmode. | 766 | De meeste commando's doen dus min of meer hetzelfde in elke hoofdmodus. |
| 760 | 767 | ||
| 761 | Met het commando C-h m kun je de documentatie over de huidige hoofdmode | 768 | Met het commando C-h m kan je de documentatie over de huidige hoofdmodus |
| 762 | lezen. | 769 | lezen. |
| 763 | 770 | ||
| 764 | >> Gebruik C-u C-v een paar keer om deze zin in de buurt van de bovenkant | 771 | >> Gebruik C-u C-v een paar keer om deze zin in de buurt van de bovenkant |
| 765 | van het scherm te krijgen. | 772 | van het scherm te krijgen. |
| 766 | >> Type C-h m om te zien hoe Text mode verschilt van Fundamental mode. | 773 | >> Tik C-h m om te zien hoe de tekstmodus verschilt van de basismodus. |
| 767 | >> Type C-x 1 om de documentatie van het scherm te verwijderen. | 774 | >> Tik C-x 1 om de documentatie van het scherm te verwijderen. |
| 768 | 775 | ||
| 769 | Hoofdmodes heten hoofdmodes omdat er ook bijmodes zijn. Bijmodes zijn | 776 | Hoofdmodi heten zo omdat er ook bijmodi zijn. Bijmodi zijn |
| 770 | geen alternatieven voor hoofdmodes; het zijn slechts kleine modificaties | 777 | geen alternatieven voor hoofdmodi; het zijn slechts kleine aanpassingen |
| 771 | daarvan. Elke bijmode kan aan- of uitgezet worden, onafhankelijk van | 778 | daarvan. Elke bijmodus kan aan- of uitgezet worden, onafhankelijk van |
| 772 | andere bijmodes en onafhankelijk van de hoofdmode. Je kunt dus nul, een, | 779 | andere bijmodi en onafhankelijk van de hoofdmodus. Het is dus mogelijk geen bijmodi, één bijmodus |
| 773 | of willekeurig veel minor modes gebruiken. | 780 | of een willekeurige combinatie van bijmodi te gebruiken. |
| 774 | 781 | ||
| 775 | Een nuttige bijmode voor het bewerken van tekst in een natuurlijke taal, | 782 | Een nuttige bijmodus voor het editeren van tekst in een natuurlijke taal, |
| 776 | zoals Nederlands, is Auto Fill mode (`auto fill' betekent automatisch | 783 | zoals het Nederlands, is Auto Fill modus ("auto fill" betekent automatisch |
| 777 | uitvullen). Wanneer deze mode aanstaat breekt Emacs automatisch een regel | 784 | uitvullen). Wanneer deze modus aanstaat, breekt Emacs automatisch een |
| 778 | tussen twee woorden af als de regel anders te lang zou worden. | 785 | regel tussen twee woorden af als de regel te lang wordt. |
| 779 | 786 | ||
| 780 | Je kunt Auto Fill mode aanzetten met M-x auto-fill-mode<Return>. Als deze | 787 | Je kan Auto Fill modus aanzetten met M-x auto-fill-mode<Return>. Als deze |
| 781 | mode al aanstaat, kun je hem uitzetten met M-x auto-fill-mode<Return>. | 788 | modus al aanstaat, kan je hem uitzetten met M-x auto-fill-mode<Return>. |
| 782 | Als de mode uitstaat zet dit commando de mode aan; als ze aanstaat zet dit | 789 | Als de modus uitstaat, zet dit commando de modus aan; als ze aanstaat, zet |
| 783 | commando de mode uit. Het commando zet de mode steeds aan en uit zet (`to | 790 | dit commando de modus uit. We zeggen dat het commando de modus "schakelt" |
| 784 | toggle' in het Engels). | 791 | ("to toggle" in het Engels). |
| 785 | 792 | ||
| 786 | >> Type nu M-x auto-fill-mode<Return>. Type nu vele malen asdf op een | 793 | >> Tik nu M-x auto-fill-mode<Return>. Tik nu vele malen "asdf " op een |
| 787 | regel zodat je kunt zien dat de regel in tweeën gesplitst wordt. Er | 794 | regel zodat je kan zien dat de regel in tweeën gesplitst wordt. Er |
| 788 | moeten wel spaties tussen de woorden staan, omdat de Auto Fill mode | 795 | moeten wel spaties tussen de woorden staan, omdat de Auto Fill modus |
| 789 | alleen op spaties de regel afbreekt. | 796 | de regel alleen op spaties breekt. |
| 790 | 797 | ||
| 791 | De rechter kantlijn staat meestal op 70 tekens, maar die kun je veranderen | 798 | De rechterkantlijn staat meestal op 70 tekens, maar die kan je veranderen |
| 792 | met het C-x f commando. Dit commando accepteert een numeriek argument | 799 | met het C-x f commando. Dit commando accepteert een numeriek argument |
| 793 | om de gewenste kantlijn te verkrijgen. | 800 | om de gewenste kantlijn te verkrijgen. |
| 794 | 801 | ||
| 795 | >> Type C-x f met 20 als argument (C-u 20 C-x f). | 802 | >> Tik C-x f met 20 als argument (C-u 20 C-x f). |
| 796 | Type wat tekst en zie dat Emacs de regels afbreekt bij 20 tekens. | 803 | Tik wat tekst en zie dat Emacs de regels afbreekt bij 20 tekens. |
| 797 | Zet de kantlijn nu terug op 70, dus met C-u 70 C-x f. | 804 | Zet de kantlijn nu terug op 70, dus met met C-u 70 C-x f. |
| 798 | 805 | ||
| 799 | Als je de tekst midden in een regel verandert vult Auto Fill mode | 806 | Als je de tekst midden in een regel verandert vult Auto Fill modus |
| 800 | de regel niet opnieuw. | 807 | de regel niet opnieuw. |
| 801 | Om een alinea opnieuw te vullen, type M-q (Meta-q) terwijl de | 808 | Om een alinea opnieuw te vullen, tik M-q (META-q) terwijl de |
| 802 | cursor in de alinea staat. | 809 | cursor in de alinea staat. |
| 803 | 810 | ||
| 804 | >> Plaats de cursor in de voorgaande alinea en type M-q. | 811 | >> Plaats de cursor in de voorgaande alinea en tik M-q. |
| 805 | 812 | ||
| 806 | 813 | ||
| 807 | * ZOEKEN | 814 | * ZOEKEN |
| 808 | -------- | 815 | -------- |
| 809 | 816 | ||
| 810 | Emacs kan strings zoeken (een string is een rij tekens), zowel volgend op | 817 | Emacs kan tekenreeksen ("strings") zoeken, zowel volgend op |
| 811 | de cursorpositie, als eraan voorafgaand. Het zoeken van een string | 818 | de cursorpositie, als eraan voorafgaand. Het zoeken naar een string |
| 812 | verplaatst de cursor naar de volgende plaats waar de gezochte string | 819 | verplaatst de cursor naar de volgende plaats waar de gezochte string |
| 813 | voorkomt. | 820 | voorkomt. |
| 814 | 821 | ||
| 815 | Het zoekcommando van Emacs is anders dan de zoekcommando's van de meeste | 822 | Het zoekcommando van Emacs is anders dan de zoekcommando's van de meeste |
| 816 | tekstverwerkers; het zoekt incrementeel. Dit betekent dat het zoeken | 823 | tekstverwerkers; het zoekt incrementeel. Dit betekent dat het zoeken |
| 817 | gebeurt tijdens het intypen van de gezochte string. | 824 | gebeurt tijdens het intikken van de gezochte string. |
| 818 | 825 | ||
| 819 | Het commando om vooruit zoeken te starten is C-s (met de `s' van `to | 826 | Het commando om het voorwaarts zoeken te starten is C-s (met de "s" van "to |
| 820 | search', i.e. zoeken); C-r start het zoeken achteruit (met de `r' van | 827 | search", zoeken); C-r start het achterwaarts zoeken (met de "r" van |
| 821 | `reverse' of achteruit). WACHT nog even met ze te proberen. | 828 | "reverse" of achteruit). MAAR WACHT! Probeer ze nu nog niet. |
| 822 | 829 | ||
| 823 | Als je C-s typt verschijnt de string "I-search" in het echo gebied. Dit | 830 | Als je C-s tikt verschijnt de string "I-search" in het echo-gebied. Dit |
| 824 | betekent dat Emacs bezig is met een `incremental search' (incrementele | 831 | betekent dat Emacs bezig is met een "incremental search" (incrementele |
| 825 | zoekopdracht) en wacht op het intypen van de zoekstring. <RET> beëindigt | 832 | zoekopdracht) en wacht op het intikken van de zoekstring. <RET> beëindigt |
| 826 | het zoeken. | 833 | het zoeken. |
| 827 | 834 | ||
| 828 | >> Type nu C-s om het zoeken te starten. Type nu, LANGZAAM, één letter per | 835 | >> Tik nu C-s om het zoeken te starten. Tik nu, LANGZAAM, één letter per |
| 829 | keer, het woord `cursor', met een pauze na elke letter zodat je kunt | 836 | keer, het woord "cursor", met een pauze na elke letter zodat je kan |
| 830 | zien wat er met de cursor gebeurt. Je hebt nu eenmaal naar het woord | 837 | zien wat er met de cursor gebeurt. Je hebt nu eenmaal naar het woord |
| 831 | `cursor' gezocht. | 838 | "cursor" gezocht. |
| 832 | >> Type nogmaals C-s, om het volgende woord `cursor' te zoeken | 839 | >> Tik nogmaals C-s, om naar het volgende voorkomen van het woord "cursor" te |
| 833 | >> Type nu viermaal <Delback> en let op de cursorbewegingen. | 840 | zoeken. |
| 834 | >> Type <RET> om het zoeken te beëindigen. | 841 | >> Tik nu viermaal <Delback> en let op de cursorbewegingen. |
| 842 | >> Tik <RET> om het zoeken te beëindigen. | ||
| 835 | 843 | ||
| 836 | Zag je wat er gebeurde? Tijdens incrementeel zoeken probeert Emacs naar | 844 | Zag je wat er gebeurde? Tijdens incrementeel zoeken probeert Emacs naar |
| 837 | de eerste plek te gaan waar de string staat die je tot dan toe getypt | 845 | de eerste plek te gaan waar de string staat die je tot dan toe getikt |
| 838 | hebt. Om naar de volgende plek te gaan, type je C-s nog een keer. Als er | 846 | hebt. Om naar de volgende plek te gaan, tik je C-s nog een keer. Als er |
| 839 | geen volgende plek is gevonden piept Emacs en vertelt je dat de zoekopdracht | 847 | geen volgende plek is gevonden, biept Emacs en vertelt je dat de zoekopdracht |
| 840 | is beëindigd. (`failing' in het Engels); met C-g kun je het zoeken afbreken. | 848 | niets gevonden heeft ("is failing" in het Engels). C-g zou het zoeken ook afbreken. |
| 841 | 849 | ||
| 842 | Als je tijdens incrementeel zoeken <Delback> typt, zul je zien dat het | 850 | Als je tijdens incrementeel zoeken <Delback> tikt, zal je zien dat het |
| 843 | laatste teken dat je in de zoekstring typte weggehaald wordt en dat het | 851 | laatste teken dat je aan de zoekstring toegevoegd hebt, weggehaald wordt en dat het |
| 844 | zoeken teruggaat naar de voorgaande plaats. Als je bijvoorbeeld begint | 852 | zoeken teruggaat naar de voorgaande plaats. Als je bijvoorbeeld begint |
| 845 | met zoeken en je typt een "c" dan ga je naar de plaats waar de "c" het | 853 | met zoeken en je tikt een "c", dan ga je naar de plaats waar de "c" het |
| 846 | eerst voorkomt. Type je vervolgens een "u" dan gaat de cursor naar de | 854 | eerst voorkomt. Tik je vervolgens een "u", dan gaat de cursor naar de |
| 847 | plaats waar de string "cu" het eerst voorkomt". Als je nu <Delback> typt, dan | 855 | plaats waar de string "cu" het eerst voorkomt. Als je nu <Delback> tikt, dan |
| 848 | wordt de "u" van de zoekstring afgehaald en gaat de cursor terug naar de | 856 | wordt de "u" van de zoekstring afgehaald, en gaat de cursor terug naar de |
| 849 | plaats waar hij stond voordat je de "u" intypte, i.e. de plaats waar "c" het | 857 | plaats waar hij stond voordat je de "u" intikte, namelijk daar waar "c" het |
| 850 | eerst voorkomt. | 858 | eerst voorkwam. |
| 851 | 859 | ||
| 852 | Als je tijdens een zoekoperatie een control- of meta-teken intypt dan | 860 | Als je tijdens een zoekoperatie een CONTROL- of META-teken intikt, dan |
| 853 | wordt het zoeken beëindigd. Er zijn een paar uitzonderingen, namelijk | 861 | wordt het zoeken beëindigd. Er zijn een paar uitzonderingen, namelijk |
| 854 | tekens die tijdens zoeken een speciale betekenis hebben, zoals C-s en C-r. | 862 | tekens die tijdens zoeken een speciale betekenis hebben, zoals C-s en C-r. |
| 855 | 863 | ||
| 856 | Met C-s begin je te zoeken naar de plaats waar de zoekstring voor het eerst | 864 | Met C-s begin je te zoeken naar de plaats waar de zoekstring voor het eerst |
| 857 | voorkomt NA de huidige cursorpositie. Als je iets wilt zoeken dat eerder in | 865 | voorkomt NA de huidige cursorpositie. Als je iets wilt zoeken dat eerder in |
| 858 | de tekst moet voorkomen, gebruik dan C-r i.p.v. C-s. Alles wat we nu weten | 866 | de tekst moet voorkomen, gebruik dan C-r in plaats van C-s. Alles wat we nu weten |
| 859 | over C-s geldt ook voor C-r, alleen de zoekrichting is omgedraaid. | 867 | over C-s geldt ook voor C-r, alleen is de zoekrichting omgedraaid. |
| 860 | 868 | ||
| 861 | 869 | ||
| 862 | * MEERDERE VENSTERS | 870 | * MEERDERE VENSTERS |
| 863 | ------------------- | 871 | ------------------- |
| 864 | 872 | ||
| 865 | Een van Emacs' aardige eigenschappen is dat je meerdere vensters op het | 873 | Een van Emacs' aardige eigenschappen is dat je meerdere vensters op het |
| 866 | scherm kunt laten zien. | 874 | scherm kan laten zien. |
| 867 | 875 | ||
| 868 | >> Zet de cursor op deze regel en type C-u 0 C-l. | 876 | >> Zet de cursor op deze regel en tik C-u 0 C-l. |
| 869 | 877 | ||
| 870 | >> Type C-x 2 om het scherm in twee vensters op te splitsen. | 878 | >> Tik C-x 2 om het scherm in twee vensters op te splitsen. |
| 871 | Beide vensters laten deze uitleg zien; de cursor blijft in het | 879 | Beide vensters laten deze inleiding zien; de cursor blijft in het |
| 872 | bovenste venster. | 880 | bovenste venster. |
| 873 | 881 | ||
| 874 | >> Type C-M-v om de tekst in het onderste venster te verschuiven. | 882 | >> Tik C-M-v om de tekst in het onderste venster te verschuiven. |
| 875 | (Als je geen Meta toets hebt, type dan ESC C-v.) | 883 | (Als je geen META-toets hebt, tik dan ESC C-v.) |
| 876 | 884 | ||
| 877 | >> Type C-x o (met de `o' van `other'; `ander' in het Nederlands) | 885 | >> Tik C-x o (met de o van "other"; "ander" in het Nederlands) |
| 878 | om de cursor naar het andere venster te verplaatsen. | 886 | om de cursor naar het andere venster te verplaatsen. |
| 879 | 887 | ||
| 880 | >> Verschuif de tekst in het onderste venster, m.b.v. C-v en M-v. | 888 | >> Verschuif de tekst in het onderste venster, met C-v en M-v. |
| 881 | Zorg ervoor dat je deze uitleg in het bovenste venster leest. | 889 | Zorg ervoor dat je deze inleiding in het bovenste venster leest. |
| 882 | 890 | ||
| 883 | >> Type weer C-x o om de cursor weer in het bovenste venster | 891 | >> Tik weer C-x o om de cursor weer in het bovenste venster |
| 884 | te zetten. De cursor staat weer precies op de plaats waar | 892 | te zetten. De cursor staat weer precies op de plaats waar |
| 885 | hij stond toen je het venster verliet. | 893 | hij stond toen je het venster verliet. |
| 886 | 894 | ||
| 887 | Je kunt C-x o blijven gebruiken om van venster naar venster te gaan. Elk | 895 | Je kan C-x o blijven gebruiken om van venster naar venster te gaan. Elk |
| 888 | venster heeft zijn eigen cursorpositie; de cursor is altijd maar zichtbaar | 896 | venster heeft zijn eigen cursorpositie; de cursor is altijd enkel zichtbaar |
| 889 | in een daarvan. Alle normale commando's hebben betrekking op het venster | 897 | in een daarvan. Alle normale commando's hebben betrekking op het venster |
| 890 | waarin de cursor staat. Dit venster is het `geselecteerde venster' | 898 | waarin de cursor staat. Dit venster is het "geselecteerde venster" |
| 891 | (`selected window' in het Engels). | 899 | ("selected window" in het Engels). |
| 892 | 900 | ||
| 893 | Het C-M-v commando is erg nuttig wanneer je tekst aan het bewerken bent in | 901 | Het C-M-v commando is erg nuttig wanneer je tekst aan het editeren bent in |
| 894 | het ene venster, terwijl je het andere venster als referentie gebruikt. | 902 | het ene venster, terwijl je het andere venster als referentie gebruikt. |
| 895 | Je kunt de cursor dan altijd in het venster houden waarin je bezig bent, | 903 | Je kan de cursor dan altijd in het venster houden waarin je bezig bent, |
| 896 | terwijl je met C-M-v door de tekst in het andere venster loopt. | 904 | terwijl je met C-M-v door de tekst in het andere venster loopt. |
| 897 | 905 | ||
| 898 | C-M-v is een voorbeeld van een CONTROL-META teken. Als je een echte META | 906 | C-M-v is een voorbeeld van een CONTROL-META teken. Als je een echte |
| 899 | toets hebt kun je C-M-v intypen door zowel CTRL als META ingedrukt te | 907 | META-toets hebt kan je C-M-v intikken door zowel CTRL als META ingedrukt te |
| 900 | houden terwijl je v typt. Het maakt niet uit in welke volgorde je de CTRL | 908 | houden terwijl je v tikt. Het maakt niet uit in welke volgorde je CTRL en |
| 901 | en META indrukt; het gaat erom welke toetsen ingedrukt zijn terwijl je typt. | 909 | META indrukt; het gaat erom welke toetsen ingedrukt zijn terwijl je tikt. |
| 902 | 910 | ||
| 903 | Als je geen echte META toets hebt kun je ESC gebruiken; de volgorde maakt | 911 | Als je geen echte META-toets hebt kan je ESC gebruiken; de volgorde is dan |
| 904 | dan wel uit. Je moet dan ESC typen, gevolgd door CTRL-v; CTRL-ESC v zal | 912 | wel belangrijk. Je moet dan eerst ESC tikken, gevolgd door CTRL-v; |
| 905 | niet werken. Dit komt doordat ESC zelf een teken is, terwijl CTRL en META | 913 | CTRL-ESC v zal niet werken. Dit komt doordat ESC zelf een teken is, |
| 906 | dat niet zijn. | 914 | terwijl CTRL en META dat niet zijn. |
| 907 | 915 | ||
| 908 | >> Type C-x 1 (in het bovenste venster) om het onderste venster te laten | 916 | >> Tik C-x 1 (in het bovenste venster) om het onderste venster te laten |
| 909 | verdwijnen. | 917 | verdwijnen. |
| 910 | 918 | ||
| 911 | (Als je C-x 1 typt in het onderste venster laat je het bovenste | 919 | (Als je C-x 1 tikt in het onderste venster laat je het bovenste |
| 912 | verdwijnen. C-x 1 betekent zoveel als `ik wil maar 1 venster, | 920 | verdwijnen. C-x 1 betekent zoveel als "ik wil maar 1 venster, |
| 913 | en wel dat venster waar de cursor nu in staat.') | 921 | en wel dat venster waar de cursor nu in staat.") |
| 914 | 922 | ||
| 915 | Hier is nog een manier om twee venster te krijgen die elk een andere tekst | 923 | Hier is nog een manier om twee venster te krijgen die elk een andere tekst |
| 916 | laten zien: | 924 | laten zien: |
| 917 | 925 | ||
| 918 | >> Type C-x 4 C-f gevolgd door de naam van een van je bestanden, gevolgd | 926 | >> Tik C-x 4 C-f gevolgd door de naam van een van je bestanden, gevolgd |
| 919 | door <Return>. Het opgegeven bestand zal in het onderste venster | 927 | door <Return>. Het opgegeven bestand zal in het onderste venster |
| 920 | verschijnen, en de cursor zal in dat venster staan. | 928 | verschijnen, en de cursor zal in dat venster staan. |
| 921 | 929 | ||
| 922 | >> Type C-x o om terug naar het bovenste venster te gaan, en C-x 1 om | 930 | >> Tik C-x o om terug naar het bovenste venster te gaan, en C-x 1 om |
| 923 | het onderste venster te laten verdwijnen. | 931 | het onderste venster te laten verdwijnen. |
| 924 | 932 | ||
| 925 | 933 | ||
| @@ -927,15 +935,15 @@ laten zien: | |||
| 927 | ------------------------------ | 935 | ------------------------------ |
| 928 | 936 | ||
| 929 | Soms kom je in Emacs in een recursief bewerkingsniveau terecht (Engels: | 937 | Soms kom je in Emacs in een recursief bewerkingsniveau terecht (Engels: |
| 930 | `recursive editing level'). Dit is te zien in de moderegel aan de rechte | 938 | "recursive editing level"). Dit is te zien in de modusregel aan de vierkante |
| 931 | haken die om de haakjes van de naam van de hoofdmode staan. Dan staat er | 939 | haken die om de haakjes van de naam van de hoofdmodus staan. Dan staat er |
| 932 | bijvoorbeeld [(Fundamental)] in plaats van (Fundamental). | 940 | bijvoorbeeld [(Fundamental)] in plaats van (Fundamental). |
| 933 | 941 | ||
| 934 | Type ESC ESC ESC Om uit een recursief bewerkingsniveau te komen. Dit is | 942 | Tik ESC ESC ESC Om uit een recursief bewerkingsniveau te komen. Dit is |
| 935 | een generiek `ontsnappingscommando'. Je kunt het ook gebruiken om extra | 943 | een algemeen "ontsnappingscommando". Je kan het ook gebruiken om extra |
| 936 | vensters weg te gooien of om uit de minibuffer te komen. | 944 | vensters te verwijderen of om uit de minibuffer te komen. |
| 937 | 945 | ||
| 938 | >> Type M-x om in een minibuffer te komen, en type dan ESC ESC ESC | 946 | >> Tik M-x om in een minibuffer te komen, en tik dan ESC ESC ESC |
| 939 | om er weer uit te komen. | 947 | om er weer uit te komen. |
| 940 | 948 | ||
| 941 | C-g is niet bruikbaar om uit een recursief bewerkingsniveau te komen. De | 949 | C-g is niet bruikbaar om uit een recursief bewerkingsniveau te komen. De |
| @@ -946,127 +954,127 @@ het recursieve bewerkingsniveau. | |||
| 946 | * MEER INFORMATIE | 954 | * MEER INFORMATIE |
| 947 | ----------------- | 955 | ----------------- |
| 948 | 956 | ||
| 949 | We hebben geprobeerd je met deze uitleg precies genoeg informatie te geven | 957 | We hebben geprobeerd je met deze inleiding precies genoeg informatie te leveren |
| 950 | om met Emacs te beginnen. De mogelijkheden van Emacs zijn zo legio dat | 958 | om met Emacs te beginnen werken. De mogelijkheden van Emacs zijn zo groot dat |
| 951 | het onmogelijk is nu alles uit te leggen. Emacs heeft zoveel nuttige | 959 | het onmogelijk is nu alles uit te leggen. Het kan zijn dat je meer over |
| 952 | mogelijkheden dat je er meer over zou kunnen willen leren. Emacs heeft | 960 | Emacs wil leren omdat het zoveel nuttige mogelijkheden heeft. Emacs heeft |
| 953 | commando's om documentatie te laten zien over Emacs commando's. Deze | 961 | commando's om documentatie te laten zien over Emacs commando's. Deze |
| 954 | `helpcommando's' beginnen allemaal met C-h: `het Hulpteken'. | 962 | "helpcommando's" beginnen allemaal met C-h: "het Hulpteken". |
| 955 | 963 | ||
| 956 | Om hulp te krijgen, type C-h, gevolgd door een teken om aan te duiden | 964 | Om hulp te krijgen tik je C-h, gevolgd door een teken om aan te duiden |
| 957 | welke hulp je wilt. Als je het echt niet meer weet, type C-h ? en Emacs | 965 | welke hulp je wilt. Als je het echt niet meer weet, tik C-h ? en Emacs |
| 958 | vertelt welke hulp het allemaal te bieden heeft. Als je C-h hebt getypt | 966 | vertelt welke hulp het allemaal te bieden heeft. Als je C-h hebt getikt |
| 959 | maar van gedachten veranderd bent, type je gewoon C-g om het af te breken. | 967 | maar van gedachten veranderd bent, tik je gewoon C-g om het af te breken. |
| 960 | 968 | ||
| 961 | (Op sommige computers is de betekenis van C-h veranderd. Dat is een | 969 | (In sommige installaties wordt de betekenis van C-h veranderd. Dat is geen goed |
| 962 | slecht plan, zeker als die verandering op alle gebruikers invloed heeft, | 970 | idee, zeker als die verandering op alle gebruikers invloed heeft, en is |
| 963 | en is dus een geldige reden om je beklag te doen bij de systeembeheerder | 971 | een geldige reden om je beklag te doen bij de systeembeheerder of de |
| 964 | of helpdesk. Als C-h intussen niet een bericht onderaan het scherm laat | 972 | helpdesk. Als C-h intussen niet een bericht onderaan het scherm laat zien |
| 965 | zien over mogelijke hulp, probeer dan de F1 toets (functietoets 1) of | 973 | over mogelijke hulp, probeer dan de F1 toets (functietoets 1) of gebruik |
| 966 | gebruik M-x help RET.) | 974 | M-x help RET.) |
| 967 | 975 | ||
| 968 | De eenvoudigste hulp is C-h c. Type C-h, het teken `c' en een teken of | 976 | De eenvoudigste hulp is C-h c. Tik C-h, het teken "c" en een teken of |
| 969 | uitgebreid commando, en Emacs laat een zeer korte beschrijving van het | 977 | uitgebreid commando, en Emacs laat een zeer korte beschrijving van het |
| 970 | commando zien. | 978 | commando zien. |
| 971 | 979 | ||
| 972 | >> Type C-h c Control-p. | 980 | >> Tik C-h c Control-p. |
| 973 | De beschrijving die getoond wordt zou zoiets moeten zijn als | 981 | De beschrijving die getoond wordt zou zoiets moeten zijn als |
| 974 | 982 | ||
| 975 | C-p runs the command previous-line | 983 | C-p runs the command previous-line |
| 976 | 984 | ||
| 977 | (Nederlands: C-p voert het commando previous-line uit.) | 985 | (Nederlands: C-p voert het commando previous-line uit.) |
| 978 | 986 | ||
| 979 | Dit commando vertelt je `de naam van de functie'. Functies worden vooral | 987 | Dit commando vertelt je "de naam van de functie". Functies worden vooral |
| 980 | gebruikt om Emacs uit te breiden of aan de wensen van de gebruiker aan te | 988 | gebruikt om Emacs uit te breiden of aan de wensen van de gebruiker aan te |
| 981 | passen. Aangezien functienamen gekozen zijn om aan te geven wat de | 989 | passen. Aangezien functienamen gekozen zijn om aan te geven wat de |
| 982 | functie doet, zijn ze ook geschikt als erg korte documentatie; genoeg om | 990 | functie doet, zijn ze ook geschikt als heel korte documentatie; genoeg om |
| 983 | je te herinneren aan wat de commando's die je al geleerd hebt betekenen. | 991 | je te herinneren aan wat de commando's die je al geleerd hebt betekenen. |
| 984 | 992 | ||
| 985 | Uitgebreide commando's zoals C-x C-s en (als je geen META, EDIT or ALT | 993 | Uitgebreide commando's zoals C-x C-s en (als je geen META-, EDIT- of |
| 986 | toets hebt) <ESC> v kunnen ook getypt worden na C-h c. | 994 | ALT-toets hebt) <ESC> v kunnen ook getikt worden na C-h c. |
| 987 | 995 | ||
| 988 | Om meer informatie over een commando te krijgen, type C-h k in plaats van | 996 | Om meer informatie over een commando te krijgen, tik C-h k in plaats van |
| 989 | C-h c. | 997 | C-h c. |
| 990 | 998 | ||
| 991 | >> Type C-h k Control-p. | 999 | >> Tik C-h k C-p. |
| 992 | 1000 | ||
| 993 | Dit laat de documentatie van de functie zien, inclusief de naam van de | 1001 | Dit laat de documentatie van de functie, inclusief de naam van de functie, |
| 994 | functies, in een apart venster. Als je klaar bent met lezen, type C-x 1 | 1002 | in een apart venster zien. Als je klaar bent met lezen, tik C-x 1 om van |
| 995 | om van dat venster af te komen. Je hoeft dat natuurlijk niet meteen te | 1003 | dat venster af te komen. Je hoeft dat natuurlijk niet meteen te doen. Je |
| 996 | doen. Je kunt ook eerst wat anders doen voordat je C-x 1 typt. | 1004 | kan ook eerst wat anders doen voordat je C-x 1 tikt. |
| 997 | 1005 | ||
| 998 | Hier zijn nog wat nuttige mogelijkheden van C-h: | 1006 | Hier zijn nog wat nuttige mogelijkheden van C-h: |
| 999 | 1007 | ||
| 1000 | C-h f Beschrijf een functie. Je moet de naam van de functie | 1008 | C-h f Beschrijf een functie. Je moet de naam van de functie |
| 1001 | intypen. | 1009 | intikken. |
| 1002 | 1010 | ||
| 1003 | >> Type C-h f previous-line<Return> | 1011 | >> Tik C-h f previous-line<Return> |
| 1004 | Dit laat alle informatie zien die Emacs heeft over de functie die het | 1012 | Dit laat alle informatie zien die Emacs heeft over de functie die het |
| 1005 | C-p commando implementeert. | 1013 | C-p commando implementeert. |
| 1006 | 1014 | ||
| 1007 | C-h a Commando Apropos. Type een woord in en Emacs zal een | 1015 | C-h a Commando Apropos. Tik een woord in en Emacs zal een |
| 1008 | lijst van alle commando's laten zien waarin dat woord | 1016 | lijst van alle commando's laten zien waarin dat woord |
| 1009 | voorkomt. Al deze commando's kunnen aangeroepen worden | 1017 | voorkomt. Al deze commando's kunnen aangeroepen worden |
| 1010 | met M-x. Bij sommige commando's staat met welke tekens | 1018 | met M-x. Bij sommige commando's staat met welke tekens |
| 1011 | dit commando direct uitgevoerd kan worden. | 1019 | dit commando direct uitgevoerd kan worden. |
| 1012 | 1020 | ||
| 1013 | >> Type C-h a file<Return>. | 1021 | >> Tik C-h a file<Return>. |
| 1014 | 1022 | ||
| 1015 | Dit laat in een ander venster alle M-x commando's zien met `file' in hun | 1023 | Dit laat in een ander venster alle M-x commando's zien met "file" in hun |
| 1016 | naam. Je zult teken-commando's zien als C-x C-f naast de overeenkomende | 1024 | naam. Je zal teken-commando's zien als C-x C-f naast de overeenkomende |
| 1017 | commandonaam zoals find-file. | 1025 | commandonaam zoals find-file. |
| 1018 | 1026 | ||
| 1019 | >> Type C-M-v herhaaldelijk om de tekst in het hulpvenster te verschuiven. | 1027 | >> Tik C-M-v herhaaldelijk om de tekst in het hulpvenster te verschuiven. |
| 1020 | 1028 | ||
| 1021 | >> Type C-x 1 om het hulpvenster weg te gooien. | 1029 | >> Tik C-x 1 om het hulpvenster te verwijderen. |
| 1022 | 1030 | ||
| 1023 | 1031 | ||
| 1024 | * CONCLUSIE | 1032 | * CONCLUSIE |
| 1025 | ----------- | 1033 | ----------- |
| 1026 | 1034 | ||
| 1027 | Denk eraan dat je met C-x C-c gebruikt om Emacs te verlaten. Om tijdelijk | 1035 | Denk eraan dat je met C-x C-c gebruikt om Emacs te verlaten. Om tijdelijk |
| 1028 | een shell te krijgen en daarna weer in Emacs terug te komen, type C-x. | 1036 | een shell te krijgen en daarna weer in Emacs terug te komen, tik C-z. |
| 1029 | 1037 | ||
| 1030 | De bedoeling van deze uitleg is dat ze begrijpelijk is voor alle nieuwe | 1038 | De bedoeling van deze inleiding is dat ze begrijpelijk is voor alle nieuwe |
| 1031 | Emacs gebruikers. Als je dus iets onduidelijks bent tegengekomen blijf | 1039 | Emacs-gebruikers. Als je dus iets onduidelijks bent tegengekomen, blijf |
| 1032 | dan niet zitten en maak jezelf geen verwijten. Klaag erover! | 1040 | dan niet zitten en maak jezelf geen verwijten. Doe je beklag! |
| 1033 | 1041 | ||
| 1034 | 1042 | ||
| 1035 | * KOPIËREN | 1043 | * KOPIËREN |
| 1036 | ----------- | 1044 | ----------- |
| 1037 | 1045 | ||
| 1038 | (De Engelse versie van) deze uitleg is voorafgegaan door een lange reeks | 1046 | (De Engelse versie van) deze inleiding is voorafgegaan door een lange reeks |
| 1039 | van Emacs tutorials, die begon met de uitleg die Stuart Cracraft schreef | 1047 | van Emacs-inleidingen, die begon met de inleiding die Stuart Cracraft schreef |
| 1040 | voor de originele Emacs. Deze Nederlandse vertaling is gemaakt door | 1048 | voor de originele Emacs. Deze Nederlandse vertaling is gemaakt door |
| 1041 | Pieter Schoenmakers <tiggr@ics.ele.tue.nl> op basis van de GNU Emacs 20.2 | 1049 | Pieter Schoenmakers <tiggr@ics.ele.tue.nl> op basis van de GNU Emacs 20.2 |
| 1042 | TUTORIAL. | 1050 | TUTORIAL, en verbeterd en verbeterd door Frederik Fouvry. |
| 1043 | 1051 | ||
| 1044 | (Wat nu volgt is een vertaling naar het Nederlands van de condities voor | 1052 | (Wat nu volgt is een vertaling naar het Nederlands van de condities voor |
| 1045 | gebruik en verspreiding van deze uitleg. Deze vertaling is niet | 1053 | gebruik en verspreiding van deze inleiding. Deze vertaling is niet |
| 1046 | gecontroleerd door een jurist. Er kunnen derhalve geen rechten aan de | 1054 | gecontroleerd door een jurist. Er kunnen derhalve geen rechten aan de |
| 1047 | vertaling worden ontleend, en de vertaling wordt gevolgd door het Engelse | 1055 | vertaling worden ontleend, en de vertaling wordt gevolgd door het Engelse |
| 1048 | origineel.) | 1056 | origineel.) |
| 1049 | 1057 | ||
| 1050 | Deze versie van de uitleg valt onder copyright, net als GNU Emacs. | 1058 | Deze versie van de inleiding valt onder copyright, net als GNU Emacs. |
| 1051 | Je mag deze uitleg distribueren onder bepaalde condities: | 1059 | Je mag deze inleiding verdelen onder bepaalde voorwaarden: |
| 1052 | 1060 | ||
| 1053 | Copyright (c) 1985, 1996, 1997 Free Software Foundation | 1061 | Copyright (c) 1985, 1996, 1997 Free Software Foundation |
| 1054 | 1062 | ||
| 1055 | Iedereen mag letterlijke kopieën van dit document, zowel ontvangen als | 1063 | Iedereen mag letterlijke kopieën van dit document, zowel ontvangen als |
| 1056 | verspreiden, op elke medium, vooropgesteld dat de copyrightmelding en | 1064 | verspreiden, op elk medium, vooropgesteld dat de copyrightvermelding en |
| 1057 | toestemmingsmelding niet aangetast worden en dat de verspreider aan de | 1065 | de toestemmingsmelding niet veranderd worden en dat de verspreider aan de |
| 1058 | ontvanger dezelfde distributierechten verleent als aan hem verleend | 1066 | ontvanger dezelfde distributierechten verleent als aan hem verleend |
| 1059 | door deze melding. | 1067 | worden door deze melding. |
| 1060 | 1068 | ||
| 1061 | Toestemming wordt verleend om gemodificeerde versies van dit document, | 1069 | Toestemming wordt verleend om veranderde versies van dit document, |
| 1062 | of delen daarvan, te verspreiden, onder bovenstaande condities, | 1070 | of delen daarvan, te verspreiden, onder bovenstaande voorwaarden, |
| 1063 | vooropgesteld dat ze ook duidelijk melding maken van degene die als | 1071 | vooropgesteld dat ze ook duidelijk vermelden wie als |
| 1064 | laatste modificaties doorgevoerd heeft. | 1072 | laatste veranderingen aangebracht heeft. |
| 1065 | 1073 | ||
| 1066 | De condities voor het kopiëren van Emacs zelf zijn complexer dan dit, | 1074 | De condities voor het kopiëren van Emacs zelf zijn ingewikkelder dan dit, |
| 1067 | maar gebaseerd op dezelfde gedachte. Lees het bestand COPYING en geef | 1075 | maar gebaseerd op dezelfde gedachte. Lees het bestand COPYING en geef |
| 1068 | vervolgens kopieën van Emacs aan al je vrienden. Help bij het uitroeien | 1076 | vervolgens kopieën van Emacs aan al je vrienden. Help bij het uitroeien |
| 1069 | van softwarebeschermingspolitiek (`software eigendom') door vrije software | 1077 | van softwarebeschermingspolitiek ("eigendom") door vrije software |
| 1070 | te gebruiken, te schrijven en te delen! | 1078 | te gebruiken, te schrijven en te delen! |
| 1071 | 1079 | ||
| 1072 | (Engels origineel van de copyrightmelding en condities: | 1080 | (Engels origineel van de copyrightmelding en condities: |