aboutsummaryrefslogtreecommitdiffstats
diff options
context:
space:
mode:
authorRichard M. Stallman2003-01-20 09:09:10 +0000
committerRichard M. Stallman2003-01-20 09:09:10 +0000
commit29a80b6953202887fac69f772d8c8eb97dc48867 (patch)
tree9a476a6465d5b5cdeb510fb835ca4ce047de83df
parentcfefd02be7f9521af920b2fea6c6fd3c6f1a44c5 (diff)
downloademacs-29a80b6953202887fac69f772d8c8eb97dc48867.tar.gz
emacs-29a80b6953202887fac69f772d8c8eb97dc48867.zip
Updated by Joanna Pluta <joanna_p@gazeta.pl>.
-rw-r--r--etc/TUTORIAL.pl1599
1 files changed, 804 insertions, 795 deletions
diff --git a/etc/TUTORIAL.pl b/etc/TUTORIAL.pl
index 55a393edb68..c4a1ef22cf5 100644
--- a/etc/TUTORIAL.pl
+++ b/etc/TUTORIAL.pl
@@ -1,56 +1,66 @@
1Copyright (c) 1985, 2001 Free Software Foundation, Inc. 1Copyright (c) 1985, 2001 Free Software Foundation, Inc. Szczegóły na
2Szczegóły na końcu pliku. Czytasz właśnie krótki podręcznik Emacsa. 2końcu pliku. Czytasz właśnie krótki podręcznik Emacsa.
3 3
4Polecenia Emacsa ogólnie wymagają wciśnięcia klawisza CONTROL (czasami 4Niniejszy akapit celowo nie zawiera polskich liter. Jesli polskie znaki
5oznaczanego CTRL lub CTL) lub klawisza META (czasami oznaczanego EDIT 5w dalszej czesci podrecznika nie sa poprawnie wyswietlane, to znaczy, ze
6lub ALT). Zamiast pisać META czy CONTROL za każdym razem, gdy masz 6Twoj Emacs nie zostal jeszcze prawidlowo skonfigurowany. Pomoc w tym
7przycisnąć ten klawisz, używać będziemy następujących skrótów: 7zakresie mozesz znalezc pod adresem:
8 8<URL:http://www.agh.edu.pl/ogonki>
9 C-<znak> oznacza trzymanie klawisza CONTROL podczas wciskania klawisza <znak>. 9
10 Na przykład C-f będzie odpowiadało naciśnięciu f, podczas gdy 10Polecenia Emacsa wymagają na ogół wciśnięcia klawisza CONTROL (oznaczanego
11 klawisz CONTROL był wciśnięty. 11czasami Ctrl lub CTL) lub klawisza META (oznaczanego czasami EDIT
12 M-<znak> oznacza trzymanie klawisza META wciśniętego podczas 12albo ALT). Zamiast pisać META czy CONTROL, za każdym razem gdy będziesz
13 wciskania klawisza <znak>. Jeśli nie masz klawisza META, 13miał przycisnąć jeden z tych klawiszy, będziemy używali następujących skrótów:
14 naciśnij i puść klawisz ESC, a potem naciśnij klawisz <znak>. 14
15 15C-<znak> będzie oznaczało przytrzymywanie klawisza CONTROL podczas
16Uwaga: by zakończyć sesje Emacsa naciśnij C-x C-c (dwa znaki). 16wciskania klawisza <znak>. Na przykład C-f będzie odpowiadało
17Znaki ">>" na lewym marginesie w dalszej części tego podręcznika 17naciśnięciu f, wówczas gdy klawisz CONTROL jest wciśnięty.
18oznaczają ćwiczenia dla Ciebie. Na przykład: 18M-<znak> będzie oznaczało przytrzymywanie klawisza Meta lub Alt podczas
19wciskania klawisza <znak>. Jeśli na klawiaturze nie ma klawisza META,
20to trzeba nacisnąć i puścić klawisz ESC, a potem nacisnąć klawisz <znak>.
21
22Uwaga: aby zakończyć sesję Emacsa, naciśnij C-x C-c (kolejno dwa znaki).
23Znaki ">>" na lewym marginesie oznaczają w dalszej części tego podręcznika
24ćwiczenia dla Ciebie. Na przykład:
25
19<<Blank lines inserted here by startup of help-with-tutorial>> 26<<Blank lines inserted here by startup of help-with-tutorial>>
20>> Teraz naciśnij C-v (następny ekran), by przejść na następny ekran 27[W celach dydaktycznych są zrobione dodatkowe odstępy. Tekst jest kontynuowany niżej.]
21 podręcznika (zrób to naciskając jednocześnie klawisz CONTROL i v). 28
22 Od tego momentu powinieneś robić to zawsze, gdy dojdziesz 29>> Teraz naciśnij C-v (następny ekran), aby przejść na następny ekran
23 do końca ekranu. 30podręcznika (zrób to naciskając jednocześnie klawisze CONTROL i v).
31Od tego momentu powinieneś robić to zawsze, gdy dojdziesz
32do końca ekranu.
24 33
25Zwróć uwagę na to, ze kilka linii powtarza się, gdy przechodzisz z 34Zwróć uwagę na to, że kilka linii się powtarza, gdy przechodzisz z
26ekranu na ekran; zachowanie to ma zapewnić pewna ciągłość podczas 35ekranu na następny; ma to zapewnić wrażenie ciągłości podczas przesuwania
27przesuwania się w obrębie pliku. 36się w obrębie pliku.
28 37
29Pierwsza umiejętnością, która powinieneś opanować, jest sposób 38Pierwszą umiejętnością, która powinieneś opanować, jest sposób
30przesuwania się z miejsca na miejsce. Już wiesz, jak przesuwać się o 39przesuwania się z miejsca na miejsce. Wiesz już, jak przesuwać się
31jeden ekran do przodu. By przesunąć się o jeden ekran do tylu, 40o jeden ekran do przodu. Aby przesunąć się o jeden ekran do tyłu,
32wciśnij M-v (wciśnij META i naciśnij v, lub naciśnij <ESC>v jeśli nie 41wciśnij kombinację klawiszy M-v (to znaczy wciśnij i przytrzymaj
33masz klawisza META lub EDIT). 42klawisz META lub Alt i jednocześnie naciśnij v albo naciśnij kolejno
43klawisze <ESC> v, jeśli nie masz klawisza META lub Alt).
34 44
35>> Spróbuj nacisnąć M-v, a potem C-v by przesunąć się w przód i w tył 45>> Spróbuj nacisnąć M-v, a potem C-v, by przesunąć się w przód i w tył
36 kilka razy. 46kilka razy.
37 47
38 48
39PODSUMOWANIE 49PODSUMOWANIE
40------------ 50------------
41 51
42Następujące polecenia są yteczne do przeglądania po jednym ekranie: 52Następujące polecenia słą do przeglądania tekstu po jednym ekranie:
43 53
44 C-v Przesuń się o jeden ekran do przodu 54C-v Przesuń się o jeden ekran do przodu
45 M-v Przesuń się o jeden ekran do tylu 55M-v Przesuń się o jeden ekran do tylu
46 C-l Wyczyść ekran i wyświetl go na nowo, umieszczając 56C-l Wyczyść ekran i wyświetl go na nowo, umieszczając
47 tekst z okolic kursora w środku ekranu. 57tekst z okolic kursora w środku ekranu.
48 (Ta kombinacja to CONTROL-L, a nie CONTROL-1.) 58(Ta kombinacja to CONTROL-L, a nie CONTROL-1.)
49 59
50>> Znajdź kursor i zapamiętaj, jaki tekst jest w jego okolicy. 60>> Znajdź kursor i zapamiętaj, jaki tekst jest w jego pobliżu.
51 Naciśnij następnie C-l. 61Naciśnij następnie C-l.
52 Znajdź kursor jeszcze raz i zwróć uwagę, że znajduje 62Znajdź kursor jeszcze raz i zwróć uwagę, że znajduje się on
53 się on w okolicy tego samego tekstu. 63w pobliżu tego samego tekstu.
54 64
55 65
56PODSTAWY KIEROWANIA KURSOREM 66PODSTAWY KIEROWANIA KURSOREM
@@ -59,426 +69,445 @@ PODSTAWY KIEROWANIA KURSOREM
59Przesuwanie się z ekranu na ekran jest użyteczne, ale jak przejść do 69Przesuwanie się z ekranu na ekran jest użyteczne, ale jak przejść do
60określonego miejsca w obrębie jednego ekranu? 70określonego miejsca w obrębie jednego ekranu?
61 71
62Można to zrobić na kilka sposobów. Najprostszym jest użycie poleceń 72Można to zrobić na kilka sposobów. Najprostszym jest użycie poleceń
63C-p, C-b, C-f oraz C-n. Każde z tych poleceń przesuwa kursor o jeden 73C-p, C-b, C-f oraz C-n. Każde z nich przesuwa kursor o jeden wiersz
64wiersz lub kolumnę w określonym kierunku. Oto schemat, który to 74albo kolumnę w określonym kierunku. Oto schemat, który to obrazuje:
65obrazuje: 75
66 76Poprzednia linia, C-p
67 Poprzednia linia, C-p 77(ang. previous line)
68 (ang. previous line) 78:
69 : 79:
70 : 80Do tyłu, C-b .... Kursor .... Do przodu, C-f
71 Wstecz, C-b .... Kursor .... Do przodu, C-f 81(ang. back) : (ang. forward)
72 (ang. back) : (ang. forward) 82:
73 : 83:
74 : 84Następna linia, C-n
75 Następna linia, C-n 85(ang. next line)
76 (ang. next line) 86
77 87>> Przesuń kursor na środek tego schematu za pomocą C-n lub C-p.
78>> Przesuń kursor na środek schematu za pomocą C-n lub C-p. Naciśnij 88Potem naciśnij C-l, by zobaczyć cały diagram na środku ekranu.
79 potem C-l, by zobaczyć cały diagram na środku ekranu.
80 89
81To są podstawowe polecenia kierujące położeniem kursora, których 90To są podstawowe polecenia kierujące położeniem kursora, których
82będziesz używać nieustannnie, warto więc je zapamiętać. 91będziesz używał bardzo często, warto więc je zapamiętać.
83 92
84>> Naciśnij kilka razy C-n, by przesunąć kursor do tej linii. 93>> Naciśnij kilka razy C-n, by przesunąć kursor do tej linii.
85 94
86>> Przesuń się w głąb linii za pomocą C-f, a potem do góry za pomocą 95>> Przesuń się w głąb linii za pomocą C-f, a potem do góry za pomocą
87 C-p. Zwróć uwagę na zachowanie się C-p, gdy kursor jest w środku 96C-p. Zwróć uwagę na zachowanie się C-p, gdy kursor jest w środku
88 linii. 97linii.
89 98
90Każda linia tekstu kończy się znakiem nowej linii, który oddziela ja 99Każda linia tekstu kończy się znakiem nowej linii, który oddziela ją
91od następnej. Każdy Twój plik powinien kończyć się znakiem nowej 100od następnej. Każdy Twój plik powinien się kończyć znakiem nowej
92linii (ale Emacs nie zmusza Cię do tego). 101linii (ale Emacs tego nie wymaga).
93 102
94>> Spróbuj nacisnąć C-b na początku linii. Powinno to Cię przenieść 103>> Spróbuj nacisnąć C-b na początku linii. Powinno Cię to przenieść
95 na koniec poprzedniej linii. Dzieje się tak dlatego, że kursor 104na koniec poprzedniej linii. Dzieje się tak dlatego, że kursor
96 przechodzi nad znakiem nowej linii. 105przechodzi wówczas nad znakiem nowej linii.
97 106
98C-f przechodzi nad znakiem nowej linii tak samo jak C-b. 107C-f przechodzi nad znakiem nowej linii tak samo jak C-b.
99 108
100>> Naciśnij kilka razy C-b, byś dostrzegł, gdzie jest kursor. 109>> Naciśnij kilka razy C-b i obserwuj położenie kursora.
101 Naciśnij potem C-f, by wrócić na koniec linii. W końcu naciśnij 110Naciskaj potem C-f, by wrócić na koniec linii. W końcu naciśnij
102 jeszcze raz C-f, by przejść do następnej linii. 111jeszcze raz C-f, by przejść do następnej linii.
103 112
104Gdy przesuwasz kursor poza dolna krawędź ekranu, tekst za krawędzią 113Gdy przesuwasz kursor poza dolną krawędź ekranu, tekst położony
105przesuwa się na ekran (ang. scrolling). Dzięki temu Emacs może 114za krawędzią przesuwa się na ekran (ang. scrolling). Dzięki temu
106przesunąć kursor do określonego miejsca bez umieszczania go poza 115Emacs może przesunąć kursor do określonego miejsca bez umieszczania
107ekranem. 116go poza ekranem.
108 117
109>> Spróbuj przesunąć kursor poza dolna granice ekranu za pomocą C-n i 118>> Spróbuj przesunąć kursor poza dolną granicę ekranu za pomocą C-n
110 zobacz co się stanie. 119i zobacz, co się stanie.
111 120
112Jeśli przesuwanie się o jeden znak na raz jest dla Ciebie za wolne, 121Jeśli przesuwanie się o jeden znak na raz jest dla Ciebie zbyt wolne,
113spróbuj przesuwać się o słowa. M-f (Meta-f) przesuwa kursor do przodu 122to spróbuj przesuwać się o słowa. M-f (Meta-f) przesuwa kursor o owo
114o owo, a M-b przesuwa go do tylu o jedno słowo. 123do przodu, a M-b przesuwa go o owo do tyłu.
115 124
116>> Spróbuj nacisnąć kilka M-f i M-b. 125>> Naciśnij kilka razy M-f i M-b.
117 126
118Gdy jesteś w środku słowa, M-f przesuwa kursor na koniec słowa. Jeśli 127Gdy jesteś w środku słowa, to M-f przesuwa kursor na jego koniec.
119natomiast jesteś w przerwie miedzy słowami, M-f przesuwa kursor na 128Jeśli natomiast jesteś w przerwie miedzy słowami, to M-f przesuwa
120koniec następnego słowa. M-b zachowuje się podobnie, jak chodzi o 129kursor na koniec następnego słowa. M-b zachowuje się podobnie
121ruch do tyłu. 130dla ruchu do tyłu.
122 131
123>> Naciśnij M-f i M-b kilka razy na przemian z C-f i C-b tak, byś 132>> Naciśnij M-f i M-b kilka razy na przemian z C-f i C-b, tak byś
124 mógł zauważyć działanie M-f i M-b naciśnietych w różnych miejscach 133mógł zauważyć działanie M-f i M-b naciśniętych w różnych miejscach
125 wewnątrz i pomiędzy słowami. 134wewnątrz i między słowami.
126 135
127Zauważ podobieństwo pomiędzy C-f i C-b oraz M-f i M-b. Bardzo często 136Zauważ podobieństwo między C-f i C-b oraz M-f i M-b. Bardzo często
128kombinacje zawierające Meta opisują operacje związane z jednostkami 137kombinacje zawierające Meta (Alt) oznaczają operacje związane
129językowymi (słowa, zdania, akapity), podczas gdy kombinacje oparte o 138z jednostkami językowymi (słowa, zdania, akapity), podczas gdy
130Control działają na podstawowych jednostkach niezależnych od tego, co 139kombinacje z klawiszem Control działają na jednostkach podstawowych,
131edytujesz (znaki, linie, itd.). 140niezależnych od tego, co edytujesz (znaki, linie, itd.).
132 141
133Ta zależność stosuje się do linii i zdań: C-a i C-e przesuwają kursor 142Oto zależność, która stosuje się do linii i zdań: C-a i C-e przesuwają
134na początek i koniec linii, a M-a i M-e przesuwają go na początek i 143kursor na początek i koniec linii, a M-a i M-e przesuwają go na początek
135koniec zdania. 144i koniec zdania.
136 145
137>> Naciśnij kilka razy C-a, a potem kilka razy C-e. 146>> Naciśnij kilka razy C-a, a potem kilka razy C-e.
138 Powtórz to z M-a, a potem z M-e. 147Powtórz to z M-a, a potem z M-e.
139 148
140Czy zauważyłeś, ze powtarzanie C-a nic nie zmienia, natomiast powtórne 149Czy zauważyłeś, że powtarzanie C-a nic nie zmienia, natomiast powtórne
141M-a przesuwa Cię o jedno zdanie? Chociaż nie jest to do końca 150M-a przesuwa Cię o jedno zdanie? Chociaż nie ma tu pełnej analogii,
142analogiczne, wydaje się jednak naturalne. 151wydaje się to jednak naturalne.
143 152
144Położenie kursora w tekście określane jest mianem "punktu". 153Położenie kursora w tekście jest określane mianem "punktu".
145 154
146Oto podsumowanie prostych poleceń służących do przesuwania kursora, 155Oto podsumowanie prostych poleceń służących do przesuwania kursora,
147włącznie z operacjami dotyczącymi słów i zdań: 156włącznie z operacjami dotyczącymi słów i zdań:
148 157
149 C-f Do przodu o jeden znak 158C-f Do przodu o jeden znak
150 C-b W tył o jeden znak 159C-b Do tyłu o jeden znak
151 160
152 M-f Do przodu o słowo 161M-f Do przodu o słowo
153 M-b W tył o słowo 162M-b Do tyłu o słowo
154 163
155 C-n Następna linia 164C-n Następna linia
156 C-p Poprzednia linia 165C-p Poprzednia linia
157 166
158 C-a Początek linii 167C-a Początek linii
159 C-e Koniec linii 168C-e Koniec linii
160 169
161 M-a W tył na początek zdania 170M-a Do tyłu na początek zdania
162 M-e Do przodu na koniec zdania 171M-e Do przodu na koniec zdania
163 172
164>> Przećwicz kilka razy wszystkie powyższe polecenia dla wprawy. 173>> Przećwicz kilka razy dla wprawy wszystkie powyższe polecenia.
165 Są one najczęściej używanymi poleceniami. 174Należą one do najczęściej używanych.
166 175
167Dwa inne ważne polecenia przesuwające kursor to M-< (Meta i znak 176Dwa inne ważne polecenia przesuwające kursor to M-< (Meta lub Alt
168mniejszości), które przesuwa kursor na początek całego tekstu i M-> 177i znak mniejszości), które przesuwa kursor na początek całego tekstu
169(Meta i znak większości), które przesuwa kursor na koniec całego 178i M-> (Meta lub Alt i znak większości), które przesuwa kursor na koniec
170tekstu. 179całego tekstu.
171 180
172Na większości terminali "<" jest nad przecinkiem, tak wiec musisz użyć 181Na większości klawiatur "<" jest nad przecinkiem, musisz więc użyć
173klawisza Shift by nacisnąć "<". Musisz wiec także użyć Shift by 182klawisza Shift, by nacisnąć "<", i podobnie musisz użyć klawisza Shift,
174nacisnąć M-<. Bez Shift boby to M-przecinek. 183by nacisnąć M-<. Bez Shift uzyskałbyś M-przecinek.
175 184
176>> Naciśnij M-< by przejść na początek podręcznika. Użyj potem C-v 185>> Naciśnij M-<, by przejść na początek podręcznika, a potem kilka razy
177 kilkukrotnie, by wrócić tutaj. 186użyj C-v, by powrócić do tego miejsca.
178 187
179>> Teraz naciśnij M->, by przejść na koniec podręcznika. Wróć do tego 188>> Teraz naciśnij M->, by przejść na koniec podręcznika, i wróć do tego
180 miejsca za pomocą kilkukrotnego M-v. 189miejsca za pomocą kilkakrotnego M-v.
181 190
182Jeśli Twój terminal ma klawisze strzałek, to możesz ich użyć do 191Jeśli Twoja klawiatura ma klawisze strzałek, to możesz ich użyć do
183przesuwania kursora. Zalecamy Ci nauczenie się kombinacji C-b, C-f, 192przesuwania kursora. Radzimy Ci nauczyć się się kombinacji C-b, C-f,
184C-n i C-p z trzech powodów. Po pierwsze, działają one na wszystkich 193C-n i C-p z trzech powodów. Po pierwsze, działają one na wszystkich
185typach terminali. Po drugie, gdy już zdobędziesz pewna praktykę w 194typach terminali. Po drugie, gdy już zdobędziesz pewną praktykę w
186posługiwaniu się Emacsem, będzie Ci szybciej nacisnąć te kombinacje 195posługiwaniu się Emacsem, to będzie Ci szybciej nacisnąć te kombinacje
187niż klawisze strzałek (ponieważ nie wymaga to przenoszenia dłoni z 196niż klawisze strzałek (ponieważ nie wymaga to przenoszenia dłoni z
188miejsca, które zajmują podczas szybkiego pisania za pomocą 10 palców). 197miejsca, które zajmują podczas szybkiego pisania za pomocą 10 palców).
189Po trzecie wreszcie, gdy już wyrobisz sobie zwyczaj posługiwania się 198Po trzecie wreszcie, gdy już wyrobisz sobie zwyczaj posługiwania się
190tymi poleceniami z klawiszem Control, będziesz mógł łatwo nauczyć się 199tymi poleceniami z klawiszem Control, to łatwo przyjdzie Ci nauczyć się
191innych zaawansowanych poleceń przesuwających kursor. 200bardziej zaawansowanych poleceń przesuwających kursor.
192 201
193Większość poleceń Emacsa akceptuje argument liczbowy; dla większości 202Większość poleceń Emacsa akceptuje argument liczbowy; dla większości
194poleceń służy on jako liczba powtórzeń. Sposób, w jaki określasz 203poleceń oznacza on liczbę powtórzeń. Aby określić liczbę powtórzeń
195liczbę powtórzeń polecenia, to naciśniecie C-u a potem cyfr, zanim 204polecenia, powinieneś je poprzedzić naciśnięciem C-u a potem cyfr.
196naciśniesz polecenie. Jeśli masz klawisz META (lub EDIT lub ALT), 205Jeśli masz na klawiaturze klawisz META (lub EDIT albo ALT), to
197alternatywnym sposobem jest wciskanie klawiszy cyfr podczas 206alternatywnym sposobem wprowadzenia argumentu liczbowego jest użycie
198wprowadzania argumentu liczbowego. Zalecamy nauczenie się metody 207tego klawisza i wciskanie cyfr argumentu. Radzimy jednak przyswoić
199klawisza C-u, ponieważ działa ona na wszystkich terminalach. 208sobie metodę z klawiszem C-u, ponieważ działa ona na wszystkich
209terminalach.
200 210
201Na przykład C-u 8 C-f przesuwa kursor do przodu o osiem znaków. 211Na przykład C-u 8 C-f przesuwa kursor do przodu o osiem znaków.
202 212
203>> Spróbuj użyć C-n i C-p z argumentem liczbowym, by przesunąć kursor 213>> Spróbuj użyć C-n i C-p z argumentem liczbowym, by przesunąć kursor
204 do jednej z linii w pobliżu tego zdania za pomocą tylko jednego 214do jednej z linii w pobliżu tego zdania za pomocą tylko jednego
205 polecenia. 215polecenia.
206 216
207Większość poleceń używa argumentu liczbowego jako liczba powtórzeń. 217Większość poleceń używa argumentu liczbowego jako liczby powtórzeń.
208Jest kilka poleceń, które używają go w inny sposób. C-v i M-v są 218Jest kilka poleceń, które używają go w inny sposób. Do takich wyjątków
209wśród tych wyjątków. Jeśli poda się im argument, przesuwają zawartość 219należą C-v i M-v. Jeśli poda się im argument, to przesuwają zawartość
210ekranu w gore lub w dół o podana liczbę linii zamiast o tyleż ekranów. 220ekranu w górę lub w dół o podaną liczbę linii zamiast o tyleż ekranów.
211Na przykład C-u 4 C-v przewija ekran o 4 linie. 221Na przykład C-u 4 C-v przewija ekran o 4 linie.
212 222
213>> Spróbuj nacisnąć C-u 8 C-v. 223>> Spróbuj nacisnąć C-u 8 C-v.
214 224
215To powinno było przewinąć ekran do góry o 8 linii. Jeśli chciałbyś 225To powinno było przewinąć ekran do góry o 8 linii. Jeśli chciałbyś
216przewinąć go w dół, możesz podać argument przed poleceniem M-v. 226przewinąć ekran w dół, to powinieneś podać argument przed poleceniem M-v.
217 227
218Jeśli używasz systemu X-Windows, prawdopodobnie po lewej stronie okna 228Jeśli pracujesz w systemie z okienkowym trybem graficznym, jak X11
219Emacsa znajduje się prostokątny obszar, nazywany po angielsku 229lub MS-Windows, to prawdopodobnie po lewej stronie okna Emacsa znajduje
220"scrollbar". Za jego pomocą możesz przewijać tekst, używając do tego 230s prostokątny obszar nazywany po angielsku "scrollbar", a po polsku
221celu myszy. 231suwakiem. Za jego pomocą możesz przewijać tekst, używając do tego myszy.
222 232
223>> Spróbuj nacisnąć środkowy klawisz myszy u góry podświetlonego 233>> Spróbuj nacisnąć środkowy klawisz myszy u góry podświetlonego
224 obszaru na scrollbarze. To powinno przewinąć tekst do miejsca 234obszaru na suwaku. To powinno przewinąć tekst do miejsca
225 określonego wysokością, na której nacisnąłeś klawisz myszy. 235określonego przez wysokość, na której nacisnąłeś klawisz myszy.
226 236
227>> Przesuń mysz do miejsca oddalonego od górnego końca scrollbaru 237>> Przesuń mysz do miejsca oddalonego od górnego końca suwaka o mniej
228 mniej więcej o trzy linie i naciśnij lewy klawisz myszy kilka razy. 238więcej trzy linie i naciśnij lewy klawisz myszy kilka razy.
229 239
230 240
231* KIEROWANIE KURSOREM Z X TERMINALA 241* KIEROWANIE KURSOREM Z X TERMINALA
232----------------------------------- 242-----------------------------------
233 243
234Jeśli masz X terminal, prawdopodobnie łatwiej Ci będzie używać 244Jeśli pracujesz na terminalu graficznym, to do kierowania kursorem
235klawiszy strzałek po prawej stronie klawiatury do kierowania kursorem. 245prawdopodobnie łatwiej Ci będzie używać klawiszy strzałek po prawej
236Klawisze strzałek w lewo, w prawo, w górę i w dół działają zgodnie z 246stronie klawiatury. Klawisze strzałek: w lewo, w prawo, w górę i w dół
237oczekiwaniem; odpowiadają one dokładnie C-b, C-f, C-p i C-n, ale są 247działają zgodnie z oczekiwaniem; odpowiadają one dokładnie C-b, C-f, C-p
238łatwiejsze do zapamiętania. Możesz także używać C-lewo i C-prawo by 248i C-n, ale są łatwiejsze do zapamiętania. Możesz także używać C-lewo i
239przesuwać się o słowa oraz C-góra i C-dół, by przesuwać się o bloki 249C-prawo, by przesuwać się o słowa, oraz C-góra i C-dół, by przesuwać się
240(np. akapity, jeśli edytujesz tekst). Jeśli masz klawisze oznaczone 250o bloki (np. akapity, jeśli edytujesz tekst). Jeśli masz klawisze
241HOME (lub BEGIN) oraz END, zaniosą Cię one na początek i koniec linii, 251oznaczone Home (lub Begin) oraz End, to przeniosą Cię one na początek i,
242a C-home i C-end na początek i koniec pliku. Jeśli Twoja klawiatura 252odpowiednio, na koniec linii, a C-Home i C-End na początek i koniec
243ma klawisze PgUp i PgDn, możesz ich użyć do przesuwania się o jeden 253pliku. Jeśli na Twojej klawiaturze są klawisze PgUp i PgDn, to możesz
244ekran za jednym razem, tak jak M-v i C-v. 254ich użyć do przesuwania się o jeden ekran, tak jak M-v i C-v.
245 255
246Wszystkie te polecenia akceptują argument liczbowy, jak to jest 256Wszystkie te polecenia akceptują argument liczbowy, tak jak to
247opisane powyżej. Możesz stosować pewne skróty w celu wpisania tych 257opisano powyżej. Wpisanie argumentu możesz sobie uprościć:
248argumentów: naciśnij i trzymaj CONTROL lub META i wpisz liczbę. Na 258naciśnij i trzymaj CONTROL lub META i wpisz liczbę. Na
249przykład, by przesunąć kursor o 12 słów w prawo naciśnij C-1 C-2 259przykład, aby przesunąć kursor o 12 słów w prawo, naciśnij C-1 C-2
250C-prawo. Zwróć uwagę, ze jest to łatwe do wpisania, ponieważ nie 260C-prawo. Zwróć uwagę, że jest to łatwe do wpisania, ponieważ nie
251musisz puszczać klawisza CONTROL podczas wciskania klawiszy. 261musisz puszczać klawisza CONTROL podczas wpisywania cyfr.
252 262
253 263
254* GDY EMACS JEST ZABLOKOWANY 264* GDY EMACS JEST ZABLOKOWANY
255---------------------------- 265----------------------------
256 266
257Jeśli Emacs przestaje odpowiadać na Twoje polecenia, możesz go 267Jeśli Emacs przestaje odpowiadać na Twoje polecenia, to możesz go
258bezpiecznie zatrzymać przyciskając C-g. Możesz użyć C-g do przerwania 268bezpiecznie zatrzymać, przyciskając C-g. Klawisza C-g możesz też użyć do
259polecenia, które zabiera zbyt wiele czasu. 269przerwania polecenia, które zabiera zbyt wiele czasu.
260 270
261Możesz użyć C-g także, by anulować argument liczbowy lub początek 271Możesz także użyć C-g do anulowania argumentu liczbowego albo początku
262polecenia, którego nie chcesz dokańczać. 272polecenia, którego nie zamierzasz dokończyć.
263 273
264>> Napisz C-u 100 jako argument liczbowy, po czym naciśnij C-g. 274>> Napisz C-u 100 jako argument liczbowy, po czym naciśnij C-g.
265 Teraz naciśnij C-f. Powinno przesunąć to kursor o tylko jeden 275Teraz naciśnij C-f. Powinno to przesunąć kursor zaledwie o
266 znak, ponieważ anulowałeś argument za pomocą C-g. 276jeden znak, ponieważ argument liczbowy anulowałeś za pomocą C-g.
267 277
268Jeśli nacisnąłeś <ESC> przez pomkę, możesz tego się pozbyć za pomo 278Za pomocą klawisza C-g możesz też anulować skutki omyłkowego
269C-g. 279wciśnięcia klawisza <ESC>.
270 280
271 281
272* ZABLOKOWANE POLECENIA 282* ZABLOKOWANE POLECENIA
273----------------------- 283-----------------------
274 284
275Pewne polecenia Emacsa są "zablokowane", tak by początkujący 285Pewne polecenia Emacsa są ,,zablokowane'' -- po to, by początkujący
276użytkownicy nie mogli ich wywołać przez przypadek. 286użytkownicy nie mogli ich wywołać przez przypadek.
277 287
278Jeśli wywołasz jedno z zablokowanych poleceń, Emacs wypisze komunikat 288Jeśli wywołasz jedno z zablokowanych poleceń, to Emacs wypisze komunikat
279informujący o tym, co to za polecenie, i zapyta Cię, czy chcesz je 289informujący o tym, co to za polecenie, i zapyta Cię, czy istotnie chcesz
280wywołać. 290je wywołać.
281 291
282Jeśli naprawdę chcesz wywołać to polecenie, naciśnij spacje w 292Jeśli naprawdę chcesz wywołać to polecenie, to odpowiedz na pytanie,
283odpowiedzi na pytanie. Jeśli nie chcesz wywołać zablokowanego 293naciskając spację. Jeśli nie chcesz wywołać zablokowanego polecenia,
284polecenia, odpowiedz na pytanie naciskając "n". 294to na pytanie odpowiedz, naciskając n.
285 295
286>> Napisz `C-x n p' (co jest zablokowanym poleceniem) i odpowiedz "n" 296>> Napisz `C-x C-l' (co jest zablokowanym poleceniem) i odpowiedz n
287 na zadane pytanie. 297na zadane pytanie.
288 298
289 299
290* OKNA 300* OKNA
291------ 301------
292 302
293Emacs może mięć kilka okien, każde wyświetlające własny tekst. Zwróć 303Emacs może mieć otwartych kilka okien, z których każde wyświetla
294uwagę, ze "okno" jeśli chodzi o Emacsa, nie odnosi się do osobnego 304własny tekst. Pojęcie ,,okna'', jeśli chodzi o Emacsa, nie odnosi
295okienka systemu okienkowego, ale do pojedynczego panelu wewnątrz 305się do osobnego okienka systemu okienkowego, lecz do pojedynczego
296okienka systemu X-Windows. (Emacs może mięć kilka X-okien, lub 306panelu wewnątrz okienka systemowego. (Emacs może też pracować
297"ramek" w terminologii Emacsa. Opisane jest to poniżej.) 307na kilku oknach systemowych (X-oknach); w terminologii Emacsa
308nazywają się one ramkami. Opisane jest to poniżej.)
298 309
299Na tym etapie lepiej jest się nie zagłębiać w techniki wykorzystujące 310Na tym etapie lepiej jest się nie zagłębiać w techniki wykorzystujące
300kilka okien. Powinieneś jedynie wiedzieć, w jaki sposób pozbyć się 311kilka okien. Powinieneś jedynie wiedzieć, w jaki sposób pozbyć się
301nadmiaru okien, które mogą pojawić się jako składniki systemu pomocy 312nadmiaru okien, które mogą się pojawić w wyniku wywołania Emacsowego
302lub wynik pewnych poleceń. Robi się to w prosty sposób: 313systemu pomocy albo niektórych poleceń. Robi się to w prosty sposób:
303 314
304 C-x 1 Jedno okno (tzn. zabij wszystkie inne okna). 315C-x 1 Jedno okno (tzn. zlikwiduj wszystkie pozostałe okna).
305 316
306Kombinacja ta to Control-x, po którym występuje cyfra 1. C-x 1 317Kombinacja ta to klawisz Control-x, po którym występuje cyfra 1.
307powiększa okno, w którym jest kursor tak, by zajęło cały ekran. 318Powiększa ona okno, w którym jest kursor tak, by wypełniło ono ekran,
308Kasuje to wszystkie inne okna Emacsa. 319kasując zarazem pozoste okna Emacsa.
309 320
310>> Przesuń kursor do tej linii i naciśnij C-u 0 C-l. 321>> Przesuń kursor do tej linii i naciśnij C-u 0 C-l.
311 322
312(C-l, jak pamiętasz odświeża zawartość ekranu. Jeśli poda się temu 323(C-l, jak pamiętasz odświeża zawartość ekranu. Jeśli temu poleceniu
313poleceniu argument liczbowy, będzie to oznaczało "odśwież zawartość 324poda się argument liczbowy, to będzie to oznaczało ,,odśwież zawartość
314ekranu i umieść bieżąca linie o tyle linii od góry ekranu". Tak wiec 325ekranu i umieść bieżąca linię o tyle linii od góry ekranu''. Tak więc,
315C-u 0 C-1 oznacza "odśwież ekran, umieszczając bieżąca linie na samej 326C-u 0 C-1 oznacza ,,odśwież ekran, umieszczając bieżąca linię na samej
316górze".) 327górze''.)
317 328
318>> Naciśnij Control-x 2 329>> Naciśnij Control-x 2
319 Zauważ jak okno się kurczy, podczas gdy nowe okno pojawia się, 330Zauważ, że okno się kurczy, a jednocześnie pojawia się nowe,
320 wyświetlając zawartość tego bufora. 331wyświetlające ten sam tekst.
321 332
322>> Naciśnij C-x 1 i nowe okno zniknie. 333>> Naciśnij C-x 1, a nowe okno zniknie.
323 334
324 335
325* WSTAWIANIE I USUWANIE 336* WSTAWIANIE I USUWANIE
326----------------------- 337-----------------------
327 338
328Jeśli chcesz wstawiać tekst, po prostu go napisz. Znaki, które da się 339Jeśli chcesz wstawić nowy tekst, to po prostu go napisz. Znaki, które da
329wyświetlić, takie jak A, 7, *, itd, Emacs traktuje jako tekst i 340się wyświetlić, takie jak A, 7, *, itd., Emacs traktuje jako tekst i
330wstawia natychmiast do bufora. Naciśnij <Return> (znak powrotu 341wstawia natychmiast do tekstu dotychczasowego. Aby wstawić znak nowej
331karetki), by wstawić znak nowej linii. 342linii, trzeba nacisnąć klawisz <Return> (na maszynach do pisania tak
343oznaczało się znak powrotu karetki).
332 344
333Ostatni znak, który napisałeś możesz skasować przez naciśniecie 345Ostatni napisany znak możesz skasować przez naciśniecie klawisza <Delete>.
334klawisza <Delete>. Klawisz ten może być oznaczony "Del". W pewnych 346Klawisz ten może być oznaczony "Del". W pewnych wypadkach za <Delete>
335wypadkach klawisz "Backspace" może służyć za <Delete>, ale nie jest to 347może służyć klawisz "Backspace", ale to nie jest regułą!
336regułą!
337 348
338Ogólniej, <Delete> usuwa znak bezpośrednio przed bieżąca pozycją 349Ogólniej, <Delete> usuwa znak bezpośrednio przed bieżąca pozycją
339kursora. 350kursora.
340 351
341>> Zrób to teraz: wstaw kilka znaków, po czym usuń je za pomaca 352>> Zrób to teraz: wstaw kilka znaków, po czym usuń je za pomocą
342 kilkukrotnego naciśnięcia <Delete>. Nie przejmuj się tym, 353kilkakrotnego naciśnięcia <Delete>. Nie przejmuj się tym,
343 że zmieniasz ten plik; nie zmienisz w ten sposób głównego pliku 354że zmieniasz ten plik; nie zmienisz w ten sposób głównego pliku
344 podręcznika. To jest Twoja własna kopia. 355podręcznika. To jest Twoja własna kopia.
345 356
346Gdy linia tekstu staje się zbyt długa, by zmieścić się w jednym 357Gdy linia tekstu staje się zbyt długa, by zmieścić się w jednym
347wierszu na ekranie, jest ona "kontynuowana" w następnym wierszu 358wierszu ekranu, to jest ona ,,kontynuowana'' w wierszu następnym.
348ekranu. Znak "backslash" (`\') na prawym marginesie pozwala Ci 359Znak ,,backslash'' (`\') (albo, jeśli pracujesz w okienkowym
349rozpoznać takie linie. 360trybie graficznym, zagięta strzałka) umieszczony na prawym marginesie
361wskazuje, że dana linia jest kontynuowana w następnym wierszu ekranu.
350 362
351>> Wpisuj jakiś tekst tak długo, aż dojdziesz do prawego marginesu, i 363>> Wpisuj jakiś tekst tak długo, aż dojdziesz do prawego marginesu, i
352 potem nie przestawaj. Zauważysz, ze pojawi się linia kontynuacji. 364potem nie przestawaj. Zauważysz, że pojawi się linia kontynuacji.
353 365
354>> Użyj <Delete> by usunąć tekst tak, by linia znowu 366>> Użyj klawisza <Delete>, by usunąć znaki tekstu, tak by linia znowu
355 mieściła się na ekranie. Linia kontynuacji zniknie. 367mieściła się na ekranie. Linia kontynuacji zniknie.
356 368
357Znak nowej linii może być kasowany tak, jak każdy inny znak. 369Znak nowej linii można skasować tak jak każdy inny znak. Usunięcie znaku
358Usuniecie znaku nowej linii łączy je w jedna. Jeśli powstała w wyniku 370nowej linii między dwiema liniami spowoduje ich połączenie. Jeśli powstała
359tego linia jest zbyt długa, by zmieścić się na szerokość ekranu, 371w wyniku tego linia tekstu jest zbyt długa, by zmieścić się na szerokość
360zostanie ona wyświetlona z linią kontynuacji. 372ekranu, to zostanie wyświetlona z linią kontynuacji.
361 373
362>> Przesuń kursor na początek linii i naciśnij <Delete>. Bieżąca 374>> Przesuń kursor na początek linii i naciśnij <Delete>. Bieżąca
363 linia zostanie połączona z poprzednia. 375linia zostanie połączona z poprzednią.
364 376
365>> Naciśnij <Return>, by z powrotem wstawić znak nowej linii, który 377>> Naciśnij <Return>, by z powrotem wstawić znak nowej linii, który
366 skasowałeś. 378skasowałeś.
367 379
368Pamiętaj, ze większość poleceń Emacsa może zostać wywołanych z 380Jak juz wiesz, większość poleceń Emacsa można wywołać z parametrem
369parametrem liczby powtórzeń; dotyczy to także znaków tekstu. Argument 381liczby powtórzeń; dotyczy to także znaków tekstu. Argument liczbowy
370liczbowy powoduje wstawienie znaku kilkukrotnie. 382powoduje wstawienie znaku odpowiadającą mu liczbę razy.
371 383
372>> Spróbuj zrobić to teraz -- naciśnij C-u 8 * by uzyskać ********. 384>> Wypróbuj to teraz -- naciśnij C-u 8 *, a uzyskasz ********.
373 385
374Nauczyłeś się już większej części podstawowych sposobów pisania oraz 386Nauczyłeś się już większej części podstawowych sposobów pisania oraz
375poprawiania błędów. W Emacsie możesz usuwać również cale słowa lub 387poprawiania błędów. W Emacsie możesz usuwać również całe słowa lub
376cale linie. Oto podsumowanie operacji usuwania znaków: 388linie. Oto podsumowanie operacji usuwania znaków:
389
390<Delete> usuń znak bezpośrednio przed kursorem
391C-d usuń znak bezpośrednio za kursorem
392
393M-<Delete> wytnij słowo bezpośrednio przed kursorem
394M-d wytnij słowo bezpośrednio za kursorem
377 395
378 <Delete> usuń znak bezprednio przed kursorem 396C-k wytnij zawartć linii od kursora do jej końca
379 C-d us znak bezpośrednio za kursorem 397M-k wytnij wszystkie znaki od kursora do końca zdania
380 398
381 M-<Delete> wytnij słowo bezpośrednio przed kursorem 399Warto zauważyć, że stosunek <Delete> i C-d do M-<Delete> i
382 M-d wytnij następne słowo bezpośrednio za kursorem 400M-d rozszerza analogię występującą w zestawieniu C-f i M-f
401(<Delete> tak naprawdę nie jest znakiem sterującym, ale nie miejsce tu na
402roztrząsanie, dlaczego
403tak jest). C-k i M-k są podobne do C-e i M-e w tym sensie, że linie są
404odpowiednikami zdań.
383 405
384 C-k wytnij zawartość linii od kursora do jej końca
385 M-k wytnij wszystkie znaki od kursora do końca zdania
386 406
387Zauważ, ze <Delete> i C-d w połączeniu z M-<Delete> i M-d rozszerzają 407Oto metoda wycinania części tekstu. Umieść kursor na początku fragmentu,
388regule rozpoczętą przez C-f i M-f (Cóż, <Delete> tak naprawdę nie 408który chcesz wyciąć, i naciśnij C-@ lub C-SPC (SPC-spacja). Teraz przejdź
389wymaga wciśnięcia Control, ale pomińmy to milczeniem). C-k i M-k są 409na drugi koniec wybranego fragmentu i naciśnij C-w. To wytnie cały tekst
390podobne do C-e i M-e w sensie, że linie są odpowiednikami zdań. 410zawarty między punktami początkowym i końcowym.
411
412>> Przesuń kursor na literę O na początku poprzedniego paragrafu.
413
414>> Naciśnij C-SPC. Emacs wyświetli "Mark set" (znacznik ustawiony)
415na dole ekranu.
416
417>> Przesuń kursor do litery o w słowie ,,kursor'' w drugim zdaniu.
418
419>> Naciśnij C-w. Ta komenda wytnie cały fragment zaczynający się od O,
420a kończący tuż przed o.
391 421
392Gdy usuwasz więcej niż jeden znak naraz, Emacs zachowuje usunięty 422Gdy usuwasz więcej niż jeden znak naraz, Emacs zachowuje usunięty
393tekst tak, byś mógł go gdzieś wstawić z powrotem. Wstawianie 423tekst po to, by mógł go z powrotem gdzieś wstawić. Wstawianie
394usuniętego tekstu to "wklejanie". Możesz wklejać usunięty tekst bądź 424usuniętego tekstu nazywa s ,,wklejaniem''. Usunięty tekst
395to w to samo miejsce, z którego został usunięty, bądź to w inne 425możesz wkleić zarówno w to samo miejsce, z którego został usunięty,
396miejsca. Ten sam tekst możesz wklejać kilkukrotnie, w celu uzyskania 426bądź też w inne miejsca. Ten sam tekst możesz wkleić wielokrotnie,
397wielu kopii. Poleceniem, które wkleja tekst jest C-y. 427w celu uzyskania wielu kopii. Poleceniem wklejenia tekstu jest C-y.
398 428
399Zauważ różnicę pomiędzy "wycinaniem" i "usuwaniem", polegającą na tym, 429Zauważ różnicę między ,,wycinaniem'' i ,,usuwaniem'', polegającą na tym,
400ze wycięte rzeczy mogą być wklejone na nowo, natomiast usunięte nie. 430że rzeczy wycięte można na nowo wklejać, usuniętych natomiast wklejać nie
401W ogólności, polecenia, które kasują dużo tekstu zachowują go, podczas 431można. Na ogół polecenia Emacsa, które kasują dużo tekstu, zachowują go,
402gdy polecenia, które usuwają po prostu jeden znak lub puste linie i 432podczas gdy polecenia, które po prostu usuwają jeden znak albo puste
403przerwy, nie zachowu usuniętego tekstu. 433linie lub odstępy, usuniętego tekstu nie zachowują.
404 434
405>> Przesuń kursor na początek linii, która nie jest pusta. Naciśnij 435>> Przesuń kursor na początek linii, która nie jest pusta. Naciśnij
406 C-k, by wyciąć tekst z tej linii. 436C-k, by wyciąć tekst z tej linii.
407 437
408>> Naciśnij C-k jeszcze raz. Zauważ, ze wycina to znak nowej linii, 438>> Naciśnij C-k jeszcze raz. Zauważ, że wycina to znak nowej linii,
409 który znajduje się za ta linia. 439który znajduje się za ta linią.
410 440
411Zwróć uwagę, ze pojedyncze C-k wycina zawartość linii, a powtórne C-k 441Zwróć uwagę, że pojedyncze C-k wycina zawartość linii, a powtórne C-k
412wycina samą linie tak, że pozostałe linie przesuwają się do góry. C-k 442wycina samą linię, tak że pozostałe linie przesuwają się do góry. C-k
413traktuje argument liczbowy w specjalny sposób: wycina ono tyle linii 443traktuje argument liczbowy w sposób specjalny: wycina ono tyle linii,
414ORAZ ich zawartość. To nie jest samo powtarzanie kilka razy C-k. C-u 444ile wynosi wartość argumentu, ORAZ ich zawartość. To nie jest jedynie
4152 C-k wycina dwie linie i ich znaki nowej linii; dwukrotne naciśniecie 445powtórzenie kilka razy C-k. C-u 2 C-k wycina dwie linie wraz z ich
416C-k nie zrobiłoby tego. 446znakami nowej linii; dwukrotne naciśniecie C-k nie zrobiłoby tego.
417 447
418By odzyskać ostatnio wycięty tekst i wstawić go w miejsce kursora, 448By odzyskać ostatnio wycięty tekst i wstawić go w miejsce kursora,
419naciśnij C-y. 449naciśnij C-y.
420 450
421>> Twoja kolej. Naciśnij C-y, by z powrotem wstawić tekst. 451>> Twoja kolej. Naciśnij C-y, by z powrotem wstawić tekst.
422 452
423Zwróć uwagę, ze jeśli naciśniesz C-k kilka razy pod rząd, cały wycięty 453Zwróć uwagę, że jeśli naciśniesz C-k kilka razy z rzędu, to cały wycięty
424tekst jest zachowywany w jednym kawałku tak, że jedno C-y wklei 454tekst zostanie zachowywany w jednym kawałku, tak że pojedyncze C-y wklei
425wszystkie linie. 455wszystkie linie.
426 456
427>> Naciśnij C-k kilka razy. 457>> Naciśnij C-k kilka razy.
428 458
429By odzyskać ten wycięty tekst... 459A by odzyskać ten wycięty tekst...
430 460
431>> ...naciśnij C-y. Przesuń potem kursor o kilka linii w dół i 461>> ...naciśnij C-y. Przesuń potem kursor o kilka linii w dół i
432 naciśnij C-y jeszcze raz. Widzisz, ze wstawia to ten sam tekst. 462naciśnij C-y jeszcze raz. Widzisz, że wstawia to ten sam tekst.
433 463
434Co zrobić, jeśli chcesz wstawić tekst, który wcześniej wyciąłeś, a 464Co zrobić, jeśli chcesz wstawić tekst, który wcześniej wyciąłeś,
435potem wycinasz cos innego? C-y wstawia tekst ostatnio wycięty. 465a potem wycinasz coś innego? C-y wstawia tekst ostatnio wycięty.
436Poprzedni fragment nie jest jednak stracony. Możesz wrócić do niego, 466Poprzedni fragment nie jest jednak stracony. Możesz do niego wrócić,
437używając polecenia M-y. Po tym, jak naciśniesz C-y, by wstawić 467używając polecenia M-y. Naciskając C-y, wstawiasz tekst ostatnio
438ostatnio wycięty tekst, naciśniecie M-y zastępuje wstawiony tekst 468wycięty, a naciskając M-y, zastępujesz ten tekst wyciętym uprzednio.
439poprzednio wyciętym. Dalsze naciskanie M-y przywołuje coraz 469Dalsze naciskanie M-y przywołuje coraz wcześniejsze fragmenty tekstu.
440wcześniejsze fragmenty tekstu. Gdy dojdziesz do tekstu, którego 470Gdy dojdziesz do tekstu, którego szukałeś, po prostu kontynuuj edycję
441szukałeś, nie musisz robić nic, by został on we właściwym miejscu. Po 471tekstu, pozostawiając wklejony tekst tam, gdzie się znajduje.
442prostu kontynuuj edycję tekstu, pozostawiając wklejony tekst tam,
443gdzie się znajduje.
444 472
445Jeśli będziesz naciskał M-y wystarczająco wiele razy, dojdziesz do 473Naciskając M-y wystarczająco wiele razy, dojdziesz do punktu,
446punktu, z którego wystartowałeś (tekst ostatnio wycięty). 474z którego wystartowałeś (czyli tekstu wyciętego ostatnio).
447 475
448>> Wytnij jakąś line, zmień pozycję kursora i wytnij inna. Naciśnij 476>> Wytnij jakąś linię, zmień pozycję kursora i wytnij inną. Naciśnij
449 potem C-y by wstawić druga z wyciętych linii. Potem naciśnij M-y, 477potem C-y, by wstawić drugą z wyciętych linii. Potem naciśnij M-y
450 i linia ta zostanie zastąpiona przez ta pierwsza. Naciśnij M-y 478i linia ta zostanie zastąpiona przez tą pierwszą. Naciśnij M-y
451 jeszcze kilka razy, by zobaczyć co się dzieje. Powtarzaj to tak 479jeszcze kilka razy, by zobaczyć, co się dzieje. Powtarzaj to aż
452 długo, aż druga z linii pojawi się z powrotem. Jeśli chcesz, 480do ponownego pojawienia się drugiej z linii. Możesz też wypróbować,
453 możesz podąć M-y dodatnie i ujemne argumenty. 481co się stanie, gdy polecenie M-y poprzedzisz argumentem dodatnim
482albo ujemnym.
454 483
455 484
456* COFNIJ 485* COFNIJ
457-------- 486--------
458 487
459Jeśli wprowadzisz zmiany do tekstu, a potem dojdziesz do wniosku, że 488Jeśli wprowadzisz zmiany do tekstu, a potem dojdziesz do wniosku, że
460to była pomyłka, możesz cofnąć te zmiany za pomocą polecenia "cofnij" 489to była pomyłka, to możesz cofnąć zmiany, wydając polecenie ,,cofnij''
461(ang. undo), C-x u. 490(ang. undo), C-x u.
462 491
463C-x u cofa zmiany wprowadzone przez jedno polecenie; jeśli powtórzysz 492C-x u cofa zmiany wprowadzone przez jedno polecenie; jeśli powtórzysz
464C-x u kilka razy pod rząd, każde powtórzenie cofa koleje polecenie. 493C-x u kilka razy z rzędu, to każde powtórzenie cofa kolejne polecenie.
465 494
466Od tej reguły są dwa wyjątki: polecenia, które nie zmieniają tekstu 495Od tej reguły są dwa wyjątki: polecenia, które nie zmieniają tekstu nie
467nie liczą się jako polecenia, które można cofć (zarówno przesunięcia 496liczą się jako polecenia, które można wycofać (dotyczy to zarówno
468kursora, jak i przewijanie tekstu), oraz znaki wstawiane do tekstu 497przesunięć kursora, jak i przewijania tekstu), oraz znaki wstawiane do
469(np. litery) łączone są w grupy do 20. (Ma to na celu zredukowanie 498tekstu (np. litery) łączone są w grupy do 20. (Redukuje to liczbę
470liczby naciśnięć C-x u, które musiałbyś wykonać, by cofć wstawianie 499naciśnięć C-x u, które musiałbyś wykonać, by wycofać się z niechcianych
471tekstu.) 500zmian.)
472 501
473>> Wytnij te linie za pomocą C-k, a potem naciśnij C-x u i linia 502>> Wytnij tę linię za pomocą C-k, a potem naciśnij C-x u; linia
474 powinna pojawić się tu z powrotem. 503powinna się pojawić ponownie.
475 504
476C-_ jest innym sposobem wywołania polecenia "cofnij"; działa to 505C-_ jest innym sposobem wywołania polecenia "cofnij"; działa to
477dokładnie tak samo jak C-x u, jest jedynie łatwiejsze do naciśnięcia 506dokładnie tak samo jak C-x u, jest jednak łatwiejsze do naciśnięcia
478kilka razy pod rząd. Wada C-_ jest to, ze nie jest to oczywiste w 507kilka razy z rzędu. Wadą kombinacji C-_ jest to, że nie jest oczywiste
479jaki sposób nacisnąć te kombinacje na niektórych klawiaturach. To 508w jaki sposób ją uzyskać na niektórych klawiaturach. To właśnie dlatego
480właśnie dlatego C-x u jest także dostępne. Na niektórych terminalach 509dostępna jest też kombinacja C-x u. Na niektórych terminalach możesz
481możesz nacisnąć C-_ poprzez przytrzymanie CTRL i naciśniecie /. 510nacisnąć C-_ poprzez przytrzymanie Ctrl i naciśnięcie /.
482 511
483Argument liczbowy podany przed C-_ lub C-x u określa liczbę powtórzeń 512Argument liczbowy podany przed C-_ lub C-x u określa liczbę powtórzeń
484tego polecenia. 513tego polecenia.
@@ -487,407 +516,377 @@ tego polecenia.
487* PLIKI 516* PLIKI
488------- 517-------
489 518
490Aby edytowny przez Ciebie tekst został nma trwałe zachowany, musisz 519Aby edytowany przez Ciebie tekst został na trwałe zachowany, musisz
491umieścić go w pliku. W przeciwnym wypadku zniknie on, gdy Emacs w 520umieścić go w pliku. Jeśli tego nie zrobisz, to tekst zniknie, gdy
492którym go edytowałeś zostanie zamknięty. Zachowywanie Twojego tekstu 521zamknięty zostanie Emacs, za pomocą którego go edytowałeś. Aby zachować
493w pliku nazywane bywa "odwiedzaniem" lub "znajdywaniem" pliku (ang. 522tekst w pliku, najpierw musisz ten plik ,,znaleźć'', i to zanim
494"visiting" lub "finding"). 523zaczniesz wprowadzać tekst. Czynność znajdowania pliku (ang. "file
495 524finding") bywa też nazywana ,,odwiedzaniem pliku'' (ang. "file
496Odwiedzanie pliku oznacza, że jego zawartość zostaje wyświetlona w 525visiting").
497Emacsie. Bardzo często sprowadza się to do edycji samego pliku. 526
498Jednakże zmiany, które wprowadzasz nie są trwałe do momentu, w którym 527Odwiedzanie pliku w Emacsie powoduje wyświetlenie jego zawartości.
499"zachowasz" plik (ang. save). Zapobiega to sytuacji, w której 528Bardzo często jest to początek edycji pliku. Jednakże zmiany, które
500zostawiasz w systemie plik, który został tylko w połowie zmieniony, a 529wprowadzasz do pliku, nie są w nim utrwalone, zanim go nie ,,zachowasz''
501tego nie chcesz zrobić. Nawet wtedy, gdy zachowujesz plik, Emacs 530(ang. save). Ma to zapobiec pozostawieniu w systemie pliku, który został
502zostawia oryginał zachowany pod inna nazwa na wypadek, gdybyś doszedł 531zmieniony tylko w połowie, a tego chcesz uniknąć. Gdy zachowujesz
503do wniosku, że wprowadzone zmiany były błędne. 532zmieniony plik, Emacs zostawia oryginał (pod inna nazwą) na wypadek,
504 533gdybyś doszedł do wniosku, że wprowadzone zmiany były błędne.
505Jeśli popatrzysz na dół ekranu, zauważysz linie, która zaczyna i 534
506kończy się myślnikami i zawiera tekst "Emacs: TUTORIAL". W tej 535Jeśli popatrzysz na dół ekranu, to zauważysz linię, która zaczyna się
536i kończy myślnikami, a zawiera tekst ,,TUTORIAL''. W tej
507części ekranu zawsze możesz znaleźć nazwę pliku, który właśnie 537części ekranu zawsze możesz znaleźć nazwę pliku, który właśnie
508odwiedzasz. W tej chwili odwiedzasz plik o nazwie "TUTORIAL", który 538odwiedzasz. W tej chwili odwiedzasz plik o nazwie TUTORIAL, który
509jest Twoja własną kopią podręcznika Emacsa. Obojętnie jaki plik 539jest Twoją własną kopią podręcznika Emacsa. Obojętnie, który plik
510odwiedzisz, jego nazwa pojawi się dokładnie w tym miejscu. 540odwiedzisz, właśnie w tym miejscu pojawi się jego nazwa.
511 541
512Polecenia, które służą do odwiedzania i zachowywania plików różnią się 542Polecenia służące do odwiedzania i zachowywania plików różnią się
513od innych poleceń, które poznałeś tym, że składają się one z dwóch 543od innych poleceń, które już poznałeś, tym, że składają się z dwóch
514znaków. Obydwa zaczynają się od znaku Control-x. Jest mnóstwo 544znaków. Obydwa zaczynają się od znaku Control-x. Jest mnóstwo
515poleceń, które zaczynają się od tego właśnie znaku; wiele z nich 545poleceń, które zaczynają się od tego właśnie znaku; wiele z nich
516dotyczy plików, buforów i z tym związanych rzeczy. Polecenia te mają 546dotyczy plików, buforów oraz rzeczy z nimi związanych. Polecenia
517długość dwóch, trzech lub czterech znaków. 547te mają długość dwóch, trzech lub czterech znaków.
518 548
519Kolejną nowa rzeczą odnośnie polecenia odwiedzania pliku jest to, że 549Kolejną nowcią odnośnie polecenia odwiedzania pliku jest to, że
520musisz mu podąć nazwę pliku, który chcesz znaleźć. Mówimy o tym, że 550musisz mu podać nazwę pliku, który chcesz znaleźć. Mówimy o tym, że
521polecenie "czyta argument z terminala" (w tym wypadku argument jest 551polecenie ,,czyta argument z terminala'' (w tym wypadku argument jest
522nazwa pliku). Po tym, gdy wpiszesz polecenie 552nazwą pliku). Po wpisaniu polecenia
523 553
524 C-x C-f znajdź plik (ang. find a file) 554C-x C-f znajdź plik (ang. find a file)
525 555
526Emacs poprosi Cię o wpisanie nazwy pliku. Nazwa ta pojawia się w 556Emacs poprosi Cię o wpisanie nazwy pliku. Pojawia się ona w dolnej linii
527dolnej linii ekranu. Linię tę nazywa się "minibuforem" (ang. 557ekranu. Gdy ta linia jest ywana do wprowadzania tego typu danych,
528"minibuffer") wtedy, gdy jest używana do wprowadzania tego typu 558nazywa się ją ,,minibuforem'' (ang. "minibuffer"). Do edycji nazwy pliku
529danych. Do edycji nazwy pliku używasz zwykłych poleceń Emacsa. 559w minibuforze możesz używać zwykłych poleceń Emacsa.
530 560
531Wprowadzanie nazwy pliku (lub jakichkolwiek innych danych w 561Wprowadzanie nazwy pliku (lub jakichkolwiek innych danych w
532minibuforze) może zostać anulowane za pomocą C-g. 562minibuforze) można anulować klawiszem C-g.
533 563
534>> Naciśnij C-x C-f, po czym naciśnij C-g. Na skutek tego zniknie 564>> Naciśnij C-x C-f, po czym naciśnij C-g. Na skutek tego zniknie
535 minibufor oraz przerwane zostanie polecenie C-x C-f, które tego 565minibufor oraz przerwane zostanie wykonanie polecenia C-x C-f, które
536 minibufora używało. W rezultacie więc nie odwiedzisz żadnego 566tego minibufora używało. W rezultacie nie odwiedzisz żadnego pliku.
537 pliku.
538 567
539Gdy skończysz wpisywać nazwę pliku, naciśnij <Return>, po czym 568Gdy skończysz wpisywać nazwę pliku, naciśnij <Return>. Wówczas
540polecenie C-x C-f zabierze się do roboty i znajdzie plik, który 569polecenie C-x C-f zabierze się do roboty i znajdzie plik, który
541wybrałeś. Minibufor znika z chwilą zakończenia wykonywania polecenia 570wybrałeś. Z chwilą zakończenia wykonywania polecenia C-x C-f
542C-x C-f. 571zniknie też minibufor.
543 572
544Po chwili zawartość pliku pojawia się na ekranie i możesz ją edytować. 573Zawartość znalezionego pliku po chwili pojawia się na ekranie
545Gdy chcesz zachować zmiany, tak by je utrwalić, wydaj polecenie 574i możesz ją edytować. Gdy chcesz zachować zmiany, by je utrwalić,
575wydaj polecenie
546 576
547 C-x C-s zachowaj plik (ang. save). 577C-x C-s zachowaj plik (ang. save).
548 578
549Kopiuje to tekst z Emacsa do pliku. Za pierwszym razem gdy to robisz 579Kopiuje to tekst z Emacsa do pliku. Za pierwszym razem, gdy to
550Emacs zmienia nazwę oryginalnego pliku poprzez dodanie "~" na końcu 580robisz, Emacs zmienia nazwę oryginalnego pliku, dodając na
551jego nazwy. 581końcu jego nazwy znak ~. W ten sposób powstaje zapasowa kopia
582oryginalnego pliku.
552 583
553Gdy zachowywanie skończy się, Emacs wypisuje nazwę zapisanego pliku. 584Gdy zachowywanie pliku skończy, Emacs wypisuje jego nazwę u dołu
554Pliki powinieneś zachowywać stosunkowo często, tak by nie stracić za 585ekranu. Pliki powinieneś zachowywać stosunkowo często, aby nie stracić
555dużo w przypadku załamania systemu. 586za dużo w wypadku załamania systemu.
556 587
557>> Naciśnij C-x C-s by zachować swoja kopie podręcznika. Emacs 588>> Naciśnij C-x C-s, by zachować dla siebie kopię podręcznika. Emacs
558 powinien wypisać "Wrote ...TUTORIAL" na dole ekranu. 589powinien wypisać "Wrote ...TUTORIAL" na dole ekranu.
559 590
560UWAGA: W niektórych systemach naciśniecie C-x C-s zamrozi ekran i nie 591UWAGA: W niektórych systemach naciśnięcie C-x C-s zamraża ekran i w
561zobaczysz żadnego tekstu z Emacsa. Oznacza to, że składowa systemu 592rezultacie Emacs nie może pokazywać tekstu. Oznacza to, że składowa
562operacyjnego, zwana kontrolą przepływu (ang. flow control) 593systemu operacyjnego, zwana kontrolą przepływu (ang. flow control),
563przechwyciła C-s i nie pozwoliła mu doć do Emacsa. By odzyskać 594przechwyciła znak C-s i nie pozwoliła mu dotrzeć do Emacsa. By odzyskać
564kontrole nad ekranem, naciśnij C-q. Dodatkowej pomocy poszukaj w 595kontrolę nad ekranem, naciśnij C-q. Dodatkowej pomocy poszukaj w
565rozdziale "Spontaneous Entry to Incremental Search" w podręczniku 596rozdziale "Spontaneous Entry to Incremental Search" w podręczniku
566Emacsa. 597Emacsa.
567 598
568Możesz odwiedzić istniejące pliki w celu ich edycji lub czytania. 599Odwiedzić w celu edycji lub odczytu możesz plik istniejący już w
569Możesz także odwiedzić plik, który jeszcze nie istnieje. W ten 600systemie. Możesz też odwiedzić plik, którego jeszcze nie ma w systemie i
570właśnie sposób tworzy się w Emacsie nowe pliki: odwiedź plik, co da Ci 601właśnie w taki sposób tworzy się w Emacsie nowe pliki. Gdy poleceniem
571nowe puste miejsce, a potem zacznij wstawiać tekst. Gdy zażądasz 602C-x C-f odwiedzisz plik o nazwie nieistniejącej w systemie, wówczas
572zachowania pliku, wtedy Emacs naprawdę utworzy plik z tekstem, który 603Emacs wyświetli puste miejsce, do którego będziesz mógł zacząć wpisywać
573wpisałeś. Od tego momentu możesz uważać, że edytujesz istniejący 604tekst. Gdy zażądasz zachowania wpisanego tekstu, Emacs utworzy w
574plik. 605systemie plik z tym tekstem. Od tego momentu możesz uważać, że edytujesz
606plik już istniejący.
575 607
576 608
577* BUFORY 609* BUFORY
578-------- 610--------
579 611
580Jeśli odwiedzisz inny plik za pomocą C-x C-f, poprzedni plik pozostaje 612Jeśli za pomocą C-x C-f odwiedzisz inny plik, to plik odwiedzony
581w Emacsie. Możesz przełączyć się do niego, odwiedzając go jeszcze raz 613poprzednio pozostanie w Emacsie. Możesz się na niego przełączyć,
582za pomocą C-x C-f. W ten sposób możesz w Emacsie mięć całkiem dużo 614odwiedzając go jeszcze raz za pomocą C-x C-f. W ten sposób możesz
583plików. 615mieć w Emacsie odwiedzonych jednocześnie wiele plików.
584 616
585>> Utwórz plik o nazwie "foo" za pomocą C-x C-f foo <Return>. 617>> Utwórz plik o nazwie "foo" za pomocą C-x C-f foo <Return>.
586 Wpisz w niego jakiś tekst i zachowaj "foo" za pomocą C-x C-s. 618Wpisz w niego jakiś tekst i zachowaj "foo" za pomocą C-x C-s.
587 W końcu napisz C-x C-f TUTORIAL <Return>, by wrócić do podręcznika. 619W końcu napisz C-x C-f TUTORIAL <Return>, by wrócić do podręcznika.
588 620
589Emacs przechowuje tekst każdego pliku w obiekcie, zwanym "buforem". 621Emacs przechowuje tekst każdego pliku w obiekcie, zwanym ,,buforem''.
590Odwiedzenie pliku tworzy nowy bufor wewnątrz Emacsa. By zobaczyć 622Odwiedzenie pliku powoduje utworzenie nowego bufora wewnątrz Emacsa. By
591listę buforów, które istnieją w Twoim Emacsie, naciśnij 623zobaczyć listę buforów, które istnieją w Twoim Emacsie, naciśnij
592 624
593 C-x C-b lista buforów (ang. list buffers). 625C-x C-b lista buforów (ang. list buffers).
594 626
595>> Naciśnij C-x C-b. 627>> Naciśnij C-x C-b.
596 628
597Zwróć uwagę, ze każdy bufor ma własną nazwę, może także mieć 629Zwróć uwagę, że każdy bufor ma własną nazwę, może też mieć skojarzoną z
598skojarzoną z sobą nazwę pliku, który zawiera. Pewne bufory nie 630nim nazwę pliku, który odwiedza. Niektóre bufory nie odpowiadają żadnemu
599odpowiadają żadnym plikom. Na przykład bufor "*Buffer List*" nie 631odwiedzanemu plikowi. Na przykład bufor "*Buffer List*" nie odwiedza
600odwiedza żadnego pliku. Jest to bufor, który zawiera listę buforów 632żadnego pliku; zawiera on listę buforów, utworzoną w reakcji na
601stworzona przez Twoje naciśniecie C-x C-b. DOWOLNY tekst, który 633naciśnięcie przez Ciebie C-x C-b. KAŻDY tekst, który oglądasz w Emacsie,
602oglądasz w oknie Emacsa jest zawsze częścią jakiegoś bufora. 634jest zawsze częścią jednego z buforów.
603 635
604>> Naciśnij C-x 1 by pozbyć się listy buforów. 636>> Naciśnij C-x 1 by pozbyć się listy buforów.
605 637
606Jeśli dokonujesz zmian tekstu w jakimś pliku, a potem odwiedzisz inny 638Jeśli zmieniasz tekst w jakimś pliku, a potem odwiedzisz inny plik, to
607plik, zawartość tego pierwszego NIE jest automatycznie zachowywana. 639zawartość tego pierwszego NIE jest automatycznie zachowywana. Zmiany,
608Zmiany, które wprowadziłeś pozostają w Emacsie, w buforze tegoż pliku. 640które wprowadziłeś, pozostają w Emacsie, w buforze tegoż pliku.
609Tworzenie czy edytowanie innego bufora nie ma żadnego wpływu na ten 641Tworzenie czy edytowanie innego bufora nie ma żadnego wpływu na
610pierwszy. Jest to bardzo przydatne, ale oznacza także, że potrzebny 642pozostałe. Jest to bardzo przydatne, ale też oznacza, że potrzebny jest
611jest Ci wygodny sposób zachowywania zawartości Twoich buforów. 643Ci wygodny sposób zachowywania zawartości buforów. Niewygodne na
612Przełączanie się z powrotem do pierwszego bufora zawsze przy 644przykład byłoby, aby zawsze w celu zachowania bufora trzeba było do
613wykonywaniu C-x C-f tylko po to, by nacisnąć tam C-x C-s byłoby 645niego przechodzić za pomocą C-x C-f i dopiero potem wywoływać C-x C-s.
614niewygodne. Dlatego istnieje polecenie: 646Dlatego istnieje polecenie:
615 647
616 C-x s Zachowaj bufory (ang. save some buffers) 648C-x s Zachowaj bufory (ang. save some buffers)
617 649
618C-x s pyta Cię, czy chcesz zachować każdy z buforów, w którym 650W reakcji na polecenie C-x s Emacs dla każdego z buforów, w którym
619dokonałeś pewnych nie zachowanych jeszcze zmian. 651występują nie zachowane do tej pory zmiany, zadaje pytanie, czy go
652w tej chwili zachować.
620 653
621>> Wstaw jakąś linię tekstu, a potem naciśnij C-x s. 654>> Wstaw jakąś linię tekstu, a potem naciśnij C-x s.
622 Powinieneś zostać zapytany o to, czy chcesz zachować bufor 655Powinieneś zostać zapytany o to, czy chcesz zachować bufor
623 TUTORIAL. Odpowiedz na to pytanie twierdząco naciskając "y". 656TUTORIAL. Odpowiedz na to pytanie twierdząco, naciskając y.
657
624 658
625* UŻYWANIE MENU 659* UŻYWANIE MENU
626--------------- 660---------------
627 661
628Jeśli siedzisz przy X-terminalu zauważysz u góry okna Emacsa pasek 662Jeśli pracujesz na X-terminalu, to u góry okna Emacsa powinieneś zauważyć
629menu. Możesz używać menu by dotrzeć do najpopularniejszych poleceń 663pasek z menu. Tego menu możesz używać, by wywoływać najczęściej
630Emacsa, takich jak "find file". Na początku będziesz sądził, ze jest 664potrzebne polecenia Emacsa, takie jak "find file". Na początku będziesz
631to łatwiejsze niż klawiatura, ponieważ nie musisz uczyć się na pamięć 665sądził, że jest to łatwiejsze niż używanie klawiatury, ponieważ nie
632kombinacji klawiszy uruchamiających jakieś polecenie. Gdy już 666musisz się na pamięć uczyć kombinacji klawiszy, które uruchamiają
633zaznajomisz się z Emacsem, będziesz mógł zacząć uczyć się klawiszy --- 667poszczególne polecenia. Gdy już jednak poznasz Emacsa, to zaczniesz
634elementy menu pokazują kombinacje klawiszy, która wywołuje dane 668sobie te kombinacje przyswajać --- dla wygody przy pozycjach menu
635polecenie. 669pokazywane są odpowiadające im kombinacje klawiszy.
636 670
637Zwróć uwagę, ze pewne polecenia w menu nie maja jednoznacznych 671Zwróć uwagę, że niektóre pozycje występujące w menu nie mają
638odpowiedników klawiszowych. Na przykład menu "Buffers" zawiera listę 672odpowiedników klawiszowych. Na przykład pozycja "Buffers" powoduje
639wszystkich dostępnych buforów. Możesz przełączyć się do dowolnego z 673wyświetlenie listy wszystkich dostępnych buforów. Do każdego z nich
640nich wybierając jego nazwę z menu Buffers. 674możesz się przełączyć, wybierając jego nazwę, wyświetloną pod pozycją
641 675Buffers.
642 676
643* UŻYWANIE MYSZY 677
644---------------- 678* ROZSZERZANIE ZESTAWU POLECEŃ
645
646Emacs potrafi w pełni wykorzystywać mysz, jeśli tylko jest uruchomiony
647pod X-Windows. Możesz zmieniać pozycje kursora poprzez naciśniecie
648lewego klawisza myszy w pożądanym miejscu, możesz także zaznaczać
649tekst przez przesuniecie myszy z wciśniętym lewym klawiszem nad
650tekstem, który chcesz zaznaczyć. (Innym sposobem jest kliknięcie na
651jednym z końców obszaru, przesunięcie myszy na drugi koniec i
652kliknięcie tam z jednoczesnym wciśnięciem klawisza Shift.)
653
654By wyciąć zaznaczony tekst możesz nacisnąć C-w lub wybrać Cut z menu
655Edit. Zwróć uwagę na to, ze *nie* są to równoważne polecenia: C-w
656zapamiętuje zaznaczony tekst tylko wewnątrz Emacsa (podobnie jak
657omówione powyżej C-k), natomiast Cut robi to oraz umieszcza ten tekst
658w schowku systemu X, skąd może on zostać pobrany przez inne programy.
659
660By wkleić tekst ze schowka systemu X-Windows użyj polecenia Paste z
661menu Edit.
662
663Środkowy klawisz myszy jest często używany do wybierania elementów,
664które są wyświetlone na ekranie. Na przykład, jeśli uruchomisz Info
665(system dokumentacji Emacsa) naciskając C-h i, lub wybierając ten
666element z menu Help, przejście podświetlonym połączeniem (ang. link)
667odbywa się poprzez naciśniecie środkowego klawisza myszy. Podobnie,
668jeśli wpisujesz nazwę pliku (np. podczas wykonywania "Find File") i
669naciśniesz TAB, by zobaczyć wszystkie możliwe dokończenia nazwy,
670możesz wybrać jedno z nich z wyświetlonej listy, właśnie naciskając
671środkowy klawisz myszy.
672
673Prawy klawisz myszy pokazuje lokalne menu. Zawartość tego menu zależy
674od trybu pracy Emacsa, w którym aktualnie jesteś, i zawiera kilka
675często używanych poleceń, tak by były one łatwiejsze w dostępie.
676
677>> Naciśnij prawy klawisz myszy
678
679Prawy klawisz myszy musi być trzymany, by menu nie znikło
680automatycznie.
681
682
683* ROZSZERZANIE ZESTAWU POLECEN
684------------------------------ 679------------------------------
685 680
686Poleceń Emacsa jest dużo dużo więcej, niż można by skojarzyć 681Poleceń Emacsa jest znacznie, znacznie więcej, niż można by skojarzyć
687kombinacjami zwykłych klawiszy oraz META czy CTRL. Emacs radzi sobie 682z klawiszami klawiatury, uwzględniając nawet kombinacje z META lub Ctrl.
688z tym za pomocą polecenia X (ang. eXtend). Istnieją jego dwa rodzaje: 683Emacs radzi sobie z tym problemem, udostępniając polecenia X (ang.
684eXtend). Istnieją dwa rodzaje tych poleceń:
689 685
690 C-x Rozszerzenie o znak. Następuje po nim jeden znak. 686C-x Rozszerzenie o znak. Następuje po nim jeden znak.
691 M-x Rozszerzenie o nazwane polecenie. Następuje po nim 687M-x Rozszerzenie o nazwane polecenie. Następuje po nim
692 pełna długa nazwa polecenia. 688pełna, niekiedy długa nazwa polecenia.
693 689
694Polecenia te w ogólności są użyteczne, ale używane nie tak często 690Polecenia te są użyteczne, ale używa się ich nie tak często, jak tych,
695jak polecenia, których już się nauczyłeś. Miałeś już okazje poznać 691których już się nauczyłeś. Miałeś już okazję poznać dwa z nich: C-x C-f,
696dwa z nich: C-x C-f służące do odwiedzania plików oraz C-x C-s do ich 692służące do odwiedzania plików, oraz C-x C-s do ich zachowywania. Innym
697zachowywania. Innym przykładem może być polecenie, które kończy sesje 693przykładem może być polecenie C-x C-c, które kończy sesję Emacsa. (Nie
698Emacsa C-x C-c. (Nie martw się, ze możesz w ten sposób stracić 694martw się, że w ten sposób stracisz zmiany, które wprowadziłeś do
699zmiany, które dokoneś; C-x C-c oferuje Ci możliwość zachowania 695teksw; przed zamknięciem sesji Emacs proponuje Ci zachowania
700każdego ze zmodyfikowanych plików przed zamknięciem Emacsa.) 696każdego ze zmodyfikowanych plików.)
701 697
702C-z jest poleceniem, które wychodzi z Emacsa *na chwile*, tak byś mógł 698C-z jest poleceniem, które wychodzi z Emacsa *na chwilę*, tak byś mógł
703wrócić do tej samej sesji Emacsa po jakimś czasie. 699wrócić do niej wróc po jakimś czasie.
704 700
705W systemach, w których jest to możliwe, C-z zawiesza proces Emacsa; 701W systemach, w których jest to możliwe, C-z zawiesza proces Emacsa;
706powoduje to powrót do powłoki (ang. shell), ale nie niszczy Emacsa. 702powoduje to powrót do powłoki (ang. shell), ale nie niszczy Emacsa.
707W najpopularniejszych powłokach możesz wrócić do Emacsa za pomocą 703W najpopularniejszych powłokach możesz wrócić do Emacsa za pomocą
708polecenia `fg' lub `%emacs'. 704polecenia `fg' lub `%emacs'.
709 705
710W systemach, w których zawieszanie procesów nie działa, C-z tworzy 706W systemach, w których nie ma zawieszania procesów, C-z tworzy proces
711proces podpowłoki (ang. "subshell"), który działa pod Emacsem i daje 707podpowłoki (ang. "subshell"), który działa pod Emacsem i daje Ci szansę
712Ci szansę uruchamiania innych programów i powrotu do Emacsa po ich 708uruchamiania innych programów oraz powrotu do Emacsa po ich skończeniu; w
713skończeniu; w tych systemach C-z nie wychodzi naprawdę z Emacsa. W 709systemach tych C-z w istocie nie powoduje wyjścia z Emacsa i wówczas
714tych wypadkach normalnym poleceniem powrotu do Emacsa jest wyjście z 710normalnym poleceniem powrotu do Emacsa jest wyjście z podpowłoki za
715podpowłoki za pomocą "exit". 711pomocą polecenia "exit".
716 712
717Polecenia C-x C-c powinieneś używać, gdy masz się wylogować. Zalecane 713Polecenia C-x C-c powinieneś używać, gdy masz zamiar się wylogować.
718jest także wychodzenie z Emacsa wystartowanego przez np. programy 714Zalecane jest także wychodzenie z Emacsa wystartowanego na przykład przez
719obsługujące pocztę elektroniczna lub innego rodzaju narzędzia, 715programy obsługujące pocztę elektroniczną lub innego rodzaju narzędzia,
720ponieważ mogą one nie wiedzieć jak sobie poradzić z zawieszeniem 716ponieważ mogą one nie wiedzieć, jak sobie poradzić z zawieszeniem
721Emacsa. Jednakże w zwykłych okolicznościach, jeśli nie musisz 717Emacsa. Jednakże w zwykłych okolicznościach, jeśli nie musisz
722wylogowywać się z systemu, lepiej jest zawiesić Emacsa za pomocą C-z 718wylogowywać się z systemu, korzystniej jest zawiesić Emacsa za pomocą
723niż z niego wyjść. 719C-z, niż z niego wyjść.
724 720
725Istnieje wiele poleceń zaczynających się od C-x. Oto lista tych, 721Istnieje wiele poleceń zaczynających się od C-x. Oto lista tych,
726których się już nauczyłeś: 722których już się nauczyłeś:
727 723
728 C-x C-f odwiedź plik 724C-x C-f odwiedź plik
729 C-x C-s zachowaj plik 725C-x C-s zachowaj plik
730 C-x C-b wyświetl listę buforów 726C-x C-b wyświetl listę buforów
731 C-x C-c wyjdź z Emacsa 727C-x C-c wyjdź z Emacsa
732 C-x u cofnij 728C-x u cofnij
733 729
734Poleceń podawanych za pomocą nazwy używa się jeszcze rzadziej lub 730Poleceń podawanych za pomocą nazwy używa się jeszcze rzadziej lub używa
735używa się tylko w pewnych trybach. Przykładem może być polecenie 731się tylko w niektórych trybach. Przykładem może być polecenie
736replace-string, które globalnie zastępuje jeden łańcuch innym. Gdy 732replace-string, które zastępuje jeden łańcuch innym w całym tekście. Gdy
737naciskasz M-x, Emacs czeka na ciąg dalszy, wyświetlając "M-x" na dole 733naciskasz M-x, Emacs czeka na dalszy ciąg polecenia, wyświetlając na
738ekranu. Powinieneś po tym wpisać nazwę polecenia, w tym wypadku 734dole ekranu (w minibuforze) napis "M-x". Powinieneś tam wpisać nazwę
739"replace-string". Napisz tylko "repl s<TAB>", a Emacs dokończy nazwę. 735polecenia, w tym wypadku replace-string. Wystarczy przy tym, że napisz
740Zakończ wprowadzanie nazwy przez naciśniecie klawisza <Return>. 736jedynie repl s<Tab>; Emacs dokończy nazwę automatycznie. Wprowadzanie
737nazwy zakończ naciśnięciem klawisza <Return>.
741 738
742Polecenie replace-string wymaga dwóch argumentów: łańcucha, który ma 739Polecenie replace-string wymaga dwóch argumentów: łańcucha, który ma
743zostać zastępowany i łańcucha, który ma być wstawiony w miejsce tegoż. 740zostać zastąpiony, i łańcucha, który ma zostać wstawiony w miejsce tegoż.
744Obydwa łańcuchy musza być zakończone przyciśnięciem <Return>. 741Wpisywanie każdego z tych łańcuchów trzeba zakończyć przyciśnięciem
742klawisza <Return>.
745 743
746>> Przesuń kursor do czystej linii, dwie linie poniżej tej. 744>> Przesuń kursor do czystej linii, dwie linie poniżej tej.
747 Naciśnij M-x repl s<Return>zmieni<Return>zmodyfikuje<Return>. 745Naciśnij M-x repl s<Return>zmieni<Return>zmodyfikuje<Return>.
748 746
749Zwróć uwagę na to, jak ta linia się zmieni: zastąpiłeś słowem 747Zwróć uwagę, jak ta linia się zmieniła: zastąpiłeś słowem
750"zmodyfikuje" każde wystąpienie słowa z-m-i-e-n-i poniżej początkowej 748,,zmodyfikuje'' każde wystąpienie słowa z-m-i-e-n-i poniżej początkowej
751pozycji kursora. 749pozycji kursora.
752 750
753 751
754* AUTOMATYCZNE ZACHOWYWANIE 752* AUTOMATYCZNE ZACHOWYWANIE
755--------------------------- 753---------------------------
756 754
757Gdy wprowadzisz zmiany do pliku i ich nie zachowasz, mo one zostać 755Jeśli zmian wprowadzonych do pliku nie zachowasz, to możesz je stracić w
758stracone, jeśli Twój komputer przestanie działać. By uchronić Cię 756wypadku, gdy Twój komputer przestanie działać. By Cię przed tym
759przed tym, Emacs okresowo zapisuje specjalny plik z wprowadzonymi 757uchronić, Emacs okresowo zachowuje wprowadzone zmiany w specjalnym
760zmianami. Plik ten ma znak # na początku i na końcu swojej nazwy. Na 758pliku, który ma znak # na początku i na końcu swojej nazwy. Przyjmijmy
761przykład, załóżmy, ze Twój plik nazywa się "hello.c". Odpowiadający 759na przykład, że Twój plik nazywa się "hello.c". Odpowiadający mu plik
762mu plik automatycznie zachowywany będzie nosił nazwę "#hello.c#". Gdy 760zachowywany automatycznie będzie nosił nazwę "#hello.c#". Gdy
763zachowujesz plik w zwykły sposób, Emacs kasuje plik automatycznie 761zachowasz plik w zwykły sposób, Emacs skasuje plik
764zachowany. 762zachowany automatycznie.
765 763
766Jeśli Twój komputer przestanie działać, możesz odzyskać Twoje dane z 764Jeśli Twój komputer przestanie działać, możesz odzyskać Twoje dane z
767pliku automatycznie zachowanego przez zwykle odwiedzenie pliku (tego, 765pliku automatycznie zachowanego przez zwykłe odwiedzenie tego pliku,
768który edytowałeś, a nie pliku automatycznie zachowanego) i napisanie 766który edytowałeś (a nie pliku automatycznie zachowanego!) i napisanie
769M-x recover file<return>. Gdy Emacs zapyta o potwierdzenie, napisz 767M-x recover file<Return>. Gdy Emacs zapyta o potwierdzenie, to
770yes<return> by odzyskać dane, które zostały automatycznie zachowane. 768dane zachowane automatycznie odzyskasz, jeśli odpowiesz yes<Return>.
771 769
772 770
773* OBSZAR ECHA 771* OBSZAR ECHA
774------------- 772-------------
775 773
776Jeśli polecenia dla Emacsa wpisujesz dostatecznie wolno, zostaną one 774Jeśli polecenia dla Emacsa wpisujesz dostatecznie wolno, będą one
777pokazywane w specjalnym obszarze na dole ekranu, zwanym obszarem echa 775pokazywane w specjalnym obszarze na dole ekranu, zwanym obszarem echa
778(ang. echo area). Obszar echa zawiera ostatnia dolna linie ekranu. 776(ang. echo area). Obszar echa zawiera ostatnią dolną linię ekranu.
779 777
780 778
781* LINIA STANU 779* LINIA STANU
782------------- 780-------------
783 781
784Linia, która znajduje się bezpośrednio nad obszarem echa, zwana jest 782Linia, która znajduje się bezpośrednio nad obszarem echa, zwana jest
785"linią trybu" (ang. modeline). Pokazuje ona tekst podobny do 783linią trybu (ang. modeline). Pokazuje ona tekst podobny do
786następującego: 784następującego:
787 785
788--:** TUTORIAL (Fundamental)--L670--58%---------------- 786--:** TUTORIAL (Fundamental)--L670--58%----------------
789 787
790Linia ta podaje użyteczne informacje o stanie Emacsa i tekstu, który 788Linia ta podaje użyteczne informacje o stanie Emacsa i tekstu, który
791edytujesz. Wiesz już, jakie jest znaczenie nazwy pliku: jest to plik, 789edytujesz. Wiesz już, jakie jest znaczenie nazwy: oznacza ona plik,
792który odwiedziłeś. --NN%-- opisuje Twoja bieżącą pozycje wewnątrz 790który odwiedziłeś. --NN%-- informuje o bieżącej pozycji wewnątrz
793tekstu; oznacza to, że NN procent tekstu znajduje się ponad górnym 791tekstu; oznacza to, że NN procent tekstu znajduje się ponad górnym
794brzegiem ekranu. Jeśli początek pliku znajduje się na początku 792brzegiem ekranu. Jeśli początek pliku znajduje się na początku
795ekranu, zamiast liczby --00%-- zobaczysz w tym miejscu --Top--. 793ekranu, to zamiast liczby --00%-- zobaczysz w tym miejscu --Top--.
796Podobnie dla końca tekstu pojawi się tam napis --Bot-- (od 794Podobnie dla końca tekstu pojawi się tam napis --Bot-- (ang. bottom).
797ang. bottom). Jeśli wyświetlasz tekst na tyle krótki, ze mieści się w 795Jeśli wyświetlasz tekst na tyle krótki, że mieści się w
798całości na ekranie, linia stanu pokaże --All--. 796całości na ekranie, to linia trybu będzie zawierała napis --All--.
799 797
800Gwiazdki blisko początku linii trybu oznaczają, ze wprowadziłeś do 798Litera L, po której występują cyfry, także opisuje Twoją bieżącą
801tekstu jakieś zmiany. Bezpośrednio po odwiedzeniu lub po zachowaniu 799pozycję: cyfry oznaczają numer linii, na której obecnie ustawiony jest
802pliku nie będzie w tym miejscu żadnych gwiazdek, a tylko myślniki. 800kursor.
801
802Gwiazdki blisko początku linii trybu oznaczają, że wprowadziłeś do
803tekstu jakieś zmiany. Tuż po odwiedzeniu, a także po zachowaniu pliku
804nie będzie w tym miejscu gwiazdek, lecz myślniki.
803 805
804Wewnątrz nawiasów znajdziesz informacje na temat trybu edycji, w 806Wewnątrz nawiasów znajdziesz informacje na temat trybu edycji, w
805którym właśnie jest Emacs. Domyślnym trybem edycji jest tryb 807którym właśnie jest Emacs. Domyślnym trybem edycji nazywa się
806podstawowy (ang. fundamental), który jest trybem (właśnie w tej chwili 808podstawowym (ang. fundamental); jest to tryb używanym właśnie w
807używanym--) używanym właśnie w tej chwili. Jest to przykład "trybu 809tej chwili. Jest to przykład ,,trybu głównego'' (ang. major mode).
808głównego" (ang. major mode). 810
809 811Emacs może działać w wielu trybach głównych. Zostały one zaprojektowane,
810Emacs może działać w wielu trybach głównych. Pewne z nich zostały 812aby ułatwić edycję napisów w rozmaitych językach programowania, takich
811zaprojektowane do edycji rozmaitych języków i/lub rodzajów tekstu, 813jak tryb Lisp czy C, oraz rodzajach tekstów, jak tryb tekstowy. W danej
812takie jak tryb Lispu, tryb tekstowy, itd. W danej chwili może być 814chwili może być aktywny tylko jeden główny tryb pracy i to jego nazwa
813aktywny tylko jeden główny tryb pracy, i to jego nazwa jest 815jest wyświetlana w linii trybu w miejscu, w którym teraz jest
814wyświetlana w linii trybu w miejscu, w którym teraz jest
815"Fundamental". 816"Fundamental".
816 817
817Każdy z głównych trybów edycyjnych może zmienić zachowanie niektórych 818Każdy z głównych trybów edycyjnych może zmienić zachowanie niektórych
818poleceń. Na przykład, w Emacsie istnieją polecenia służące do 819poleceń. Na przykład w Emacsie istnieją polecenia służące do tworzenia
819tworzenia komentarzy w programach. Każdy język programowania na swój 820komentarzy w programach. Skoro każdy język programowania sam określa,
820sposób określa, jak powinien wyglądać komentarz, tak wiec każdy z 821jak powinien wyglądać komentarz, to każdy z głównych trybów edycyjnych
821głównych trybów edycyjnych musi wstawiać komentarze w specyficzny 822musi wstawiać komentarze w odpowiedni sposób. Trybowi edycyjnemu
822sposób. Każdy tryb edycyjny jest nazwą polecenia, które możesz 823odpowiada nazwa polecenia, które możesz wykonać, by przełączyć się w ten
823wykonać, by przełączyć się w ten tryb lub wyłączyć ten tryb. 824tryb lub go wyłączyć. Przykładem może być M-x fundamental-mode, które
824Przykładem może być M-x fundamental-mode, które jest poleceniem 825jest poleceniem przełączającym tryb podstawowy.
825przełączającym tryb podstawowy.
826 826
827Jeśli zamierzasz edytować tekst w języku angielskim, taki jak na 827Jeśli zamierzasz edytować tekst w języku angielskim, taki jak na
828przykład oryginalna wersja tego podręcznika, prawdopodobnie powinieneś 828przykład oryginalna wersja tego podręcznika, to prawdopodobnie
829używać trybu tekstowego (ang. text mode). 829powinieneś użyć trybu tekstowego (ang. text mode).
830 830
831>> Napisz M-x text-mode<Return>. 831>> Napisz M-x text-mode<Return>.
832 832
833Nie musisz się martwić, żadne z poleceń, które do tej pory poznałeś, 833Nie musisz się martwić, bo żadne z poleceń, które do tej pory poznałeś,
834nie zmienia Emacsa w poważny sposób. Możesz jednak zauważyć, ze teraz 834nie zmienia Emacsa w poważny sposób. Możesz jednak zauważyć, że teraz
835M-f i M-b traktują apostrofy jako części słów. Poprzednio, w trybie 835M-f i M-b traktują apostrofy jako części słów. Poprzednio, w trybie
836podstawowym, polecenia te traktowały apostrofy jako separatory słów. 836podstawowym, polecenia te traktowały apostrofy jako separatory słów.
837 837
838Główne tryby edycji wprowadzają zwykle subtelne zmiany, takie jak 838Główne tryby edycji wprowadzają zwykle subtelne zmiany, takie jak
839opisana powyżej: większość poleceń robi dalej "to samo", robi to 839opisana powyżej; większość poleceń nadal robi ,,to samo'', choci
840jednak w sposób troszeczkę inny. 840być może w troszeczkę inny sposób.
841 841
842By zobaczyć dokumentację na temat bieżącego głównego trybu edycji, 842By zobaczyć dokumentację na temat bieżącego głównego trybu edycji,
843naciśnij C-h m. 843naciśnij C-h m.
844 844
845>> Naciśnij C-u C-v raz lub więcej razy tak, by ta linia znalazła się 845>> Naciśnij C-u C-v raz lub więcej razy, tak by ta linia znalazła się
846 blisko góry ekranu. 846blisko góry ekranu.
847 847
848>> Naciśnij C-h m, by zobaczyć jak tryb tekstowy różni się od trybu 848>> Naciśnij C-h m, by odczytać dokumentację na temat tego, czym tryb
849 podstawowego. 849tekstowy różni się od trybu podstawowego.
850 850
851>> Naciśnij q, by usunąć dokumentacje z ekranu. 851>> Naciśnij q, by usunąć dokumentację trybu z ekranu.
852 852
853Główne tryby edycji nazywają się "głównymi", ponieważ są także 853Główne tryby edycji nazywają się właśnie ,,głównymi'', gdyż występują
854podrzędne tryby edycji (ang. minor modes). Podrzędne tryby edycji nie 854także ,,podrzędne'' tryby edycji (ang. minor modes). Podrzędne tryby
855są alternatywą dla głównych trybów edycji, a jedynie ich niewielką 855edycji nie są alternatywą dla trybów głównych, lecz jedynie ich
856modyfikacją. Każdy podrzędny tryb edycji może zostać włączony lub 856niewielką modyfikacją. Każdy podrzędny tryb edycji można włączyć lub
857wyłączony niezależnie od pozostałych podrzędnych trybów edycji oraz 857wyłączyć niezależnie od pozostałych trybów podrzędnych, a także
858niezależnie od głównego trybu edycji. Możesz wiec używać jednego, 858niezależnie od trybu głównego. Możesz wiec używać jednego,
859kombinacji dowolnych, lub nie używać żadnego trybu podrzędnego. 859kombinacji dowolnych, albo nie używać żadnego trybu podrzędnego.
860 860
861Jednym z podrzędnych trybów edycji, który jest bardzo użyteczny 861Jednym z podrzędnych trybów edycji, który jest bardzo użyteczny,
862szczególnie do edycji tekstu angielskiego, jest tryb automatycznego 862szczególnie do edycji tekstu angielskiego lub polskiego, jest tryb
863wypełniania (ang. auto fill mode). Jeśli ten tryb jest włączony, 863automatycznego wypełniania (ang. auto fill mode). Jeśli jest on
864Emacs lamie linie pomiędzy słowami automatycznie, gdy wstawiasz tekst 864włączony, to Emacs łamie linie pomiędzy słowami automatycznie, gdy
865i linia robi się za szeroka. 865podczas wstawiania tekstu linia robi się za szeroka.
866 866
867Tryb automatycznego wstawiania włącza się na przykład poprzez 867Tryb automatycznego wstawiania włącza się na przykład poleceniem M-x
868wywołanie polecenia M-x auto-fill-mode<Return>. Jeśli ten tryb jest 868auto-fill-mode<Return>. Powtórzenie tego polecenie powoduje wyłączenie
869włączony to samo polecenie wyłącza go, i vice versa. Mówimy, ze 869trybu, ponowne powtórzenie --- jego włączenie, i tak dalej. Mówimy, że
870polecenie to "przełącza ten tryb". 870polecenie ,,przełącza tryb''.
871 871
872>> Napisz M-x auto-fill-mode<Return>. Wstawiaj potem linię pełną 872>> Napisz M-x auto-fill-mode<Return>. Wstaw potem wiele napisów
873 "asdf " tak długo, aż zobaczysz, że się podzieli na dwie linie. 873,,asdf '' tak długo, aż zobaczysz, że linia podzieli na dwie.
874 Musisz wstawić spacje pomiędzy znaki, ponieważ tryb automatycznego 874Między literami musisz wstawiać spacje, ponieważ tryb
875 wypełniania łamie linie tylko tam, gdzie są spacje. 875automatycznego wypełniania łamie linie tylko tam, gdzie są spacje.
876 876
877Margines jest zazwyczaj ustawiony na 70 znaków, ale możesz go zmienić 877Margines jest zazwyczaj ustawiony na 70 znaków, ale możesz to zmienić
878za pomocą polecenia C-x f. Powinieneś podać mu argument liczbowy 878poleceniem C-x f. Powinieneś poleceniu podać argument liczbowy
879mówiący, w której kolumnie ma zostać ustawiony margines. 879mówiący, w której kolumnie ma zostać ustawiony margines.
880 880
881>> Wywołaj C-x f z argumentem równym 20. (C-u 2 0 C-x f). 881>> Wywołaj C-x f z argumentem równym 20. (C-u 2 0 C-x f).
882 Napisz potem jakiś tekst i zauważ, ze Emacs wypełnia linie do 882Napisz potem jakiś tekst i zauważ, że Emacs wypełnia linie do
883 długości co najwyżej 20 znaków. Ustaw margines z powrotem na 883długości co najwyżej 20 znaków. Ustaw margines z powrotem na
884 70 znaków, wywołując jeszcze raz C-x f. 88470 znaków, wywołując jeszcze raz C-x f z odpowiednim argumentem.
885 885
886Jeśli dokonujesz zmian wewnątrz akapitu, tryb 886Jeśli zmieniasz tekst wewnątrz akapitu, to tryb automatycznego
887automatycznego wypełniania nie wyrówna marginesu 887wypełniania sam z siebie nie wyrówna marginesu. Możesz go wyrównać
888sam z siebie. By wywołać polecenie 888samodzielnie, wydając polecenie M-q (Meta-q) (kursor powinien się
889wyrównania marginesu, naciśnij M-q (Meta-q), 889wówczas znajdować wewnątrz akapitu).
890podczas gdy kursor znajduje się wewnątrz akapitu.
891 890
892>> Przesuń kursor do poprzedniego akapitu i naciśnij M-q. 891>> Przesuń kursor do poprzedniego akapitu i naciśnij M-q.
893 892
@@ -896,248 +895,256 @@ podczas gdy kursor znajduje się wewnątrz akapitu.
896---------- 895----------
897 896
898Emacs potrafi szukać łańcuchów (zwartych ciągów znaków lub słów) 897Emacs potrafi szukać łańcuchów (zwartych ciągów znaków lub słów)
899zarówno wstecz jaki i do przodu. Szukanie łańcucha jest poleceniem, 898zarówno wstecz jak i do przodu. Szukanie łańcucha jest poleceniem,
900które przesuwa kursor; przesuwa ono kursor do następnego miejsca, w 899które przesuwa kursor --- do następnego miejsca, w którym dany
901którym dany łańcuch występuje. 900łańcuch występuje.
902 901
903Polecenie Emacsa "search" różni się od podobnych poleceń innych 902Polecenie Emacsa "search" różni się od podobnych poleceń w innych
904edytorów w tym sensie, ze jest ono przyrostowe. Znaczy to, ze 903edytorach tym, że jest przyrostowe. Znaczy to, że szukanie odbywa
905szukanie odbywa się w trakcie, gdy Ty wpisujesz kolejne znaki 904się w trakcie, gdy wpisujesz kolejne znaki łańcucha, który ma zostać
906łańcucha, który ma zostać odnaleziony. 905znaleziony.
907 906
908Poleceniami zapoczątkowującymi szukanie są: C-s dla szukania w przód 907Poleceniami rozpoczynającymi szukanie są: C-s dla szukania w przód
909oraz C-r dla szukania wstecz. POCZEKAJ PROSZĘ! Nie próbuj ich w tej 908oraz C-r dla szukania wstecz. POCZEKAJ PROSZĘ! Nie próbuj ich w tej
910chwili. 909chwili.
911 910
912Gdy naciśniesz C-s zauważysz, ze tekst "I-search" pojawi się w 911Gdy naciśniesz C-s, zauważysz, że w obszarze echa pojawi się
913obszarze echa. Informuje Cię to, że Emacs znajduje się w trybie 912tekst "I-search". Jest to informacja, że Emacs znajduje się w trybie
914"incremental search", czekając byś napisał tekst, który ma on znaleźć. 913"incremental search" i czeka, byś napisał tekst, który ma znaleźć.
915Naciśniecie <Return> kończy proces szukania. 914Naciśnięcie <Return> kończy proces szukania.
916 915
917>> Teraz naciśnij C-s, by rozpocząć szukanie. POWOLI, litera po 916>> Rozpocznij teraz szukanie, naciskając C-s. POWOLI, litera po
918 literze, napisz słowo "kursor", zatrzymując się po każdym znaku i 917literze, napisz słowo kursor, zatrzymując się po każdym znaku
919 obserwując, gdzie zatrzymuje się kursor. Gdy naciśniesz drugie 918i obserwując, gdzie zatrzymuje się kursor. Gdy naciśniesz drugie
920 "r", będzie można powiedzieć, że szukałeś słowa "kursor" 919r, będzie można powiedzieć, że szukałeś słowa kursor
921 jednokrotnie. Naciśnij C-s jeszcze raz, by znaleźć następne 920jednokrotnie. Naciśnij jeszcze raz C-s, by znaleźć następne
922 wystąpienie słowa "kursor". Naciśnij teraz <Delete> cztery 921wystąpienie słowa kursor. Naciśnij teraz cztery razy <Delete>
923 razy i zobacz, co się dzieje z kursorem. Naciśnij <RET>, by skończyć 922i zobacz, co się dzieje z kursorem. Naciśnij <Return>, by skończyć
924 szukanie. 923szukanie.
925 924
926Widziałeś, co się działo? Emacs podczas szukania przyrostowego próbuje 925Widziałeś, co się działo? Podczas szukania przyrostowego Emacs próbuje
927przejść do miejsca wystąpienia łańcucha, który do tej pory wpisałeś, 926przejść do miejsca wystąpienia łańcucha, który wpisałeś do tej pory,
928podświetlając go dla Twojej wygody. By znaleźć następne wystąpienie 927i podświetla go dla Twojej wygody. By znaleźć następne wystąpienie
929słowa "kursor", po prostu naciśnij C-s jeszcze raz. Jeśli takiego nie 928słowa kursor, po prostu jeszcze raz naciśnij C-s. Jeśli takiego
930ma, Emacs zapiszczy i powie Ci, ze szukanie "skończyło się porażką". 929wystąpienia nie ma, to Emacs zapiszczy i napisze, że szukanie
931Naciśniecie C-g także przerywa proces szukania. 930,,skończyło się porażką''.
932 931
933UWAGA: W niektórych systemach naciśniecie C-s zamrozi ekran i nie 932Kombinacja C-g przerywa proces szukania, podobnie jak to czyni
934zobaczysz żadnego tekstu z Emacsa. Oznacza to, że składowa systemu 933z innymi poleceniami.
935operacyjnego, zwana kontrolą przepływu (ang. "flow control") 934
936przechwyciła C-s i nie pozwoliła mu dojsć do Emacsa. By odzyskać 935UWAGA: W niektórych systemach naciśniecie C-s zamraża ekran i w
937kontrole nad ekranem, nacisnij C-q. Dodatkowej pomocy poszukaj w 936rezultacie Emacs nie może pokazywać tekstu. Oznacza to, że składowa
937systemu operacyjnego, zwana kontrolą przepływu (ang. "flow control"),
938przechwyciła znak C-s i nie pozwoliła mu dotrzeć do Emacsa. By odzyskać
939kontrolę nad ekranem, naciśnij C-q. Dodatkowej pomocy poszukaj w
938rozdziale "Spontaneous Entry to Incremental Search" w podręczniku 940rozdziale "Spontaneous Entry to Incremental Search" w podręczniku
939Emacsa. 941Emacsa.
940 942
941Jesli podczas szukania przyrostowego naciśniesz <Delete> zauważysz, ze 943Jeśli podczas szukania przyrostowego naciśniesz <Delete>, to zauważysz,
942ostatni znak, który wcisnąłes znika i kursor wraca do poprzedniego 944że w minibuforze znika ostatni znak wpisanego przez ciebie łańcucha, a
943miejsca. Na przykład, załóżmy, ze nacisnąłes "k" i znalazłes pierwsze 945kursor wraca do poprzedniego miejsca. Przypuśćmy na przykład, że
944wystąpienie tej litery. Jesli teraz naciśniesz "u", kursor przesunie 946nacisnąłeś k i znalazłeś pierwsze wystąpienie tej litery. Jeśli teraz
945się do pierwszego wyspienia "ku". Teraz nacisnij <Delete>. Skasuje 947naciśniesz u, to kursor przesunie się tuż za najbliższe litery
946to "u" z łańcucha, którego poszukujesz, a kursor wróci do pierwszego 948ku. Naciśnij teraz <Delete>. Spowoduje to skasowanie z wyszukiwanego
947wystąpienia "k". 949łańcucha litery u, a kursor wróci do pierwszego wystąpienia litery k.
948 950
949Jeśli podczas szukania nacisniesz jakiś klawisz razem z META lub CTRL 951Jeśli podczas szukania naciśniesz jakiś klawisz w kombinacji z META lub
950(z nielicznymi wyjątkami --- znakami, które mają specjalne znaczenie 952Ctrl (z nielicznymi wyjątkami --- znakami, które mają specjalne
951podczas szukania, takimi jak C-s i C-r) szukanie zostanie przerwane. 953znaczenie podczas szukania, takimi jak C-s i C-r), to szukanie zostanie
954przerwane.
952 955
953C-s rozpoczyna proces szukania, który poszukuje łańcucha, który 956C-s rozpoczyna proces szukania do przodu, czyli ZA bieżącą pozycją
954znajduje się ZA bieżącą pozycja kursora. Jeśli chcesz szukać czegoś 957kursora. Jeśli chcesz szukać czegoś położonego w tekście wcześniej,
955wcześniej w tekście, naciśnij C-r. Wszystko, co powiedzieliśmy o C-s 958to naciśnij C-r. Wszystko, co powiedzieliśmy o poleceniu C-s, stosuje
956stosuje się do C-r, oczywiście ze zmianą kierunku szukania na wstecz. 959się też do C-r, oczywiście w odniesieniu do szukania wstecz.
957 960
958 961
959* WIELE OKIEN 962* WIELE OKIEN
960------------- 963-------------
961 964
962Jedną z przyjemnych cech Emacsa jest możliwość wyświetlania więcej niż 965Jedną z ytecznych cech Emacsa jest możliwość wyświetlania więcej niż
963jednego okna na raz. 966jednego okna na raz.
964 967
965>> Przesuń kursor do tej linii i naciśnij C-u 0 C-l. 968>> Przesuń kursor do tej linii i naciśnij C-u 0 C-l.
966 969
967>> Naciśnij teraz C-x 2, co podzieli ekran na dwa okna. Obydwa okna 970>> Naciśnij teraz C-x 2, co podzieli ekran na dwa okna. Obydwa okna
968 wyświetlają ten podręcznik. Kursor pozostaje w górnym oknie. 971wyświetlają ten podręcznik. Kursor pozostaje w górnym oknie.
969 972
970>> Naciśnij C-M-v by przewinąć dolne okno. (Jeśli nie masz 973>> Naciśnij C-M-v by przewinąć dolne okno. (Jeśli nie masz
971 prawdziwego klawisza Meta, naciśnij ESC C-v.) 974klawisza Meta lub Alt, to naciśnij ESC C-v.)
972 975
973>> Naciśnij C-x o ("o" jak angielskie "other") by przesunąć kursor do 976>> Naciśnij C-x o ("o" jak angielskie "other") by przesunąć kursor do
974 dolnego okna. Użyj C-v i M-v w dolnym oknie by przewinąć jego 977dolnego okna. Użyj C-v i M-v w dolnym oknie, by przewinąć jego
975 zawartość. Polecenia, które masz wykonać czytaj w górnym oknie. 978zawartość. Polecenia, które masz wykonać, odczytuj z górnego okna.
976 979
977>> Naciśnij C-x o jeszcze raz tak, by kursor wrócił do górnego okna. 980>> Naciśnij C-x o jeszcze raz tak, by kursor wrócił do górnego okna.
978 Kursor w górnym oknie nie zmienił położenia. 981Kursor w górnym oknie nie zmienił położenia.
979 982
980Każde okno pamięta położenie swojego własnego kursora, lecz tylko 983Każde okno pamięta położenie swojego kursora, lecz w danej chwili
981jedno okno w danej chwili wyświetla kursor. Wszystkie polecenia 984tylko jedno z okien wyświetla kursor. Wszystkie polecenia edycyjne
982edycyjne stosują się do okna, w którym jest kursor. To okno nazywane 985stosują się do okna, w którym jest kursor. To okno nazywane jest
983jest "wybranym oknem". 986,,oknem wybranym''.
984 987
985Polecenie C-M-v jest bardzo użyteczne gdy edytujesz tekst w jednym 988Polecenie C-M-v przyda Ci się, gdy będziesz chciał edytować tekst w
986oknie, a drugiego używasz tylko jako punkt odniesienia. Dzięki temu 989jednym oknie, a drugiego używał jako punktu odniesienia. Dzięki niemu
987kursor może zawsze znajdować się w oknie, zawartość którego edytujesz, 990kursor może zawsze znajdować się w oknie, którego zawartość edytujesz, a
988a Ty możesz przesuwać drugie okno za pomocą C-M-v. 991Ty możesz przesuwać drugie okno.
989 992
990C-M-v to przykład znaku, który uzyskuje się za pomocą CONTROL-META. 993C-M-v to przykład kombinacji, który uzyskuje się, wciskając jednocześnie
991Jeśli masz prawdziwy klawisz META, C-M-v możesz uzyskać przytrzymując 994klawisze Ctrl i Meta (Alt). Jeśli masz prawdziwy klawisz META (Alt), to
992jednocześnie CTRL oraz META i naciskając v. Nie jest ważne, co 995C-M-v możesz uzyskać przytrzymując jednocześnie Ctrl oraz META (Alt) i
993zostało naciśniete wcześniej, CTRL czy META, ponieważ obydwa te 996naciskając v. Nie jest ważne, co zostało naciśnięte wcześniej, Ctrl czy
994klawisze działają jako modyfikatory znaczenia klawiszy, które 997META, ponieważ obydwa te klawisze działają jako modyfikatory znaczenia
995naciskasz. 998znaków.
996 999
997Jeśli nie masz klawisza META i używasz w jego zastępstwie ESC, 1000Jeśli nie masz klawisza META (Alt) i w jego zastępstwie używasz ESC, to
998kolejność naciskania klawiszy jest znacząca: musisz najpierw nacisnąć 1001kolejność naciskania klawiszy ma znaczenie: musisz najpierw nacisnąć i
999i puścić ESC, po czym nacisnąć CTRL-v; CTRL-ESC v nie będzie działać. 1002puścić ESC, po czym nacisnąć Ctrl-v; kombinacja Ctrl-ESC v nie zadziała.
1000Dzieje się tak dlatego, ze ESC jest znakiem, a nie modyfikatorem. 1003Wynika to z tego, że ESC jest znakiem, a nie modyfikatorem.
1001 1004
1002>> Naciśnij C-x 1 (w górnym oknie), by pozbyć się dolnego okna. 1005>> Naciśnij C-x 1 (w górnym oknie), by pozbyć się okna dolnego.
1003 1006
1004(Jeśli nacisnąłbyś C-x 1 w dolnym oknie, to znikłoby górne. Możesz 1007(Jeśli nacisnąłbyś C-x 1 w dolnym oknie, to górne by znikło. Możesz
1005sobie tłumaczyć to polecenie jako "zatrzymaj tylko jedno okno --- to w 1008sobie to polecenie tłumaczyć jako ,,pozostaw tylko jedno okno --- to w
1006którym właśnie jestem".) 1009którym właśnie jestem''.)
1007 1010
1008Nie musisz wyświetlać tego samego bufora w obydwu oknach. Jeśli 1011Nie musi być tak, że obydwa okna pokazują ten sam bufor. Jeśli użyjesz
1009użyjesz C-x C-f by wyświetlić plik w jednym z okien, zawartość 1012C-x C-f, by odwiedzjakiś plik w jednym z nich, to zawartość drugiego
1010drugiego nie zmieni się. W każdym oknie możesz wyświetlać różne pliki 1013się nie zmieni. Z zasady w różnych oknach możesz niezależnie wyświetlać
1011niezależnie. 1014różne pliki.
1012 1015
1013Oto inny sposób używania dwóch okien do wyświetlania dwóch różnych 1016Oto inny sposób używania dwóch okien do wyświetlania dwóch różnych
1014rzeczy: 1017rzeczy:
1015 1018
1016>> Naciśnij C-x 4 C-f i nazwę jednego z Twoich plików. Zakończ 1019>> Naciśnij C-x 4 C-f i nazwę jednego z Twoich plików. Zakończ
1017 wprowadzanie klawiszem <Return>. Podany plik pojawi się w dolnym 1020wprowadzanie klawiszem <Return>. Podany plik pojawi się w dolnym
1018 oknie razem z kursorem, który tam przeskakuje. 1021oknie razem z kursorem, który tam przeskakuje.
1019 1022
1020>> Naciśnij C-x o, by wrócić do górnego okna, oraz C-x 1 by 1023>> Naciśnij C-x o, by wrócić do górnego okna, oraz C-x 1 by usunąć
1021 usunąć dolne okno. 1024dolne okno.
1022 1025
1023 1026
1024* REKURSYWNE POZIOMY EDYCJI 1027* REKURSYWNE POZIOMY EDYCJI
1025--------------------------- 1028---------------------------
1026 1029
1027Czasami możesz znaleźć się w czymś, co nazywa się "rekursywnym 1030Czasami możesz znaleźć się w czymś, co nazywa się "rekursywnym
1028poziomem edycji". Możesz to rozpoznać po nawiasach kwadratowych w 1031poziomem edycji". Możesz to rozpoznać po nawiasach kwadratowych w
1029linii trybu, obejmujących nawiasy okrągłe zawierające nazwę głównego 1032linii trybu, obejmujących nawiasy okrągłe zawierające nazwę głównego
1030trybu edycji. Na przykład, mógłbyś widzieć [(Fundamental)] zamiast 1033trybu edycji. Mógłbyś na przykład zobaczyć [(Fundamental)] zamiast
1031(Fundamental). 1034(Fundamental).
1032 1035
1033By wyjść z rekursywnego poziomu edycji naciśnij ESC ESC ESC. Jest to 1036By wyjść z rekursywnego poziomu edycji, naciśnij ESC ESC ESC. Jest to
1034ogólnego przeznaczenia "wychodzimy". Możesz go użyć także by pozbyć 1037ogólnego przeznaczenia polecenie ,,wychodzimy''. Możesz go użyć także,
1035się nadmiaru okien lub wyjść z minibufora. 1038by pozbyć się nadmiaru okien albo wyjść z minibufora.
1036 1039
1037>> Naciśnij M-x by wejść do minibufora; naciśnij potem ESC ESC ESC, by 1040>> Naciśnij M-x by wejść do minibufora, potem naciśnij ESC ESC ESC, by
1038 z niego wyjść. 1041z niego wyjść.
1039 1042
1040Nie możesz użyć C-g, by wyjść z rekursywnego poziomu edycji. Dzieje 1043Aby wyjść z rekursywnego poziomu edycji, nie wystarczy użyć C-g. Dzieje
1041się tak dlatego, ze C-g jest używane do anulowania poleceń i 1044się tak dlatego, że klawisz C-g jest używany do anulowania poleceń i
1042argumentów WEWNĄTRZ rekursywnego poziomu edycji. 1045argumentów WEWNĄTRZ pojedynczego rekursywnego poziomu edycji.
1043 1046
1044 1047
1045SZUKANIE DODATKOWEJ POMOCY 1048SZUKANIE POMOCY
1046-------------------------- 1049---------------
1047 1050
1048W tym podręczniku spróbowaliśmy dostarczyć tylko tyle informacji, ile 1051W tym podręczniku dostarczyliśmy tylko tyle informacji, ile jest
1049jest niezbędne, byś mógł zacząć używać Emacsa. Emacs jest istną 1052niezbędne, byś mógł zacząć używać Emacsa. Emacs jest istną kopalnią
1050kopalnią najróżniejszych rzeczy, których nie sposób tutaj opisać. 1053najróżniejszych rzeczy, których nie sposób tutaj opisać. Będziesz
1051Zapewne będziesz chciał dowiedzieć się więcej o Emacsie, ponieważ 1054zapewne chciał dowiedzieć się o Emacsie więcej, ponieważ posiada on
1052posiada on wiele pożądanych cech, o których na razie nic nie wiesz. 1055wiele pożytecznych cech, o których na razie nic nie wiesz. Między innymi
1053Jest w nim zaszyte mnóstwo wewnętrznej dokumentacji, która może być 1056jest w nim zaszyte mnóstwo wewnętrznej dokumentacji. Dotrzeć do tej
1054osiągnięta za pomocą Control-h, które określamy mianem "znaku pomocy" 1057dokumentacji możesz po naciśnięciu kombinacji C-h.
1055z powodu spełnianej przez niego roli.
1056 1058
1057By uzyskać pomoc, naciśnij C-h a potem znak, który określa jakiego 1059By uzyskać pomoc, naciśnij C-h, a potem znak, który określa jakiego
1058typu pomocy oczekujesz. Jeśli poczujesz się NAPRAWDĘ zagubiony, 1060rodzaju pomocy oczekujesz. Jeśli poczujesz się NAPRAWDĘ zagubiony, to
1059napisz C-h ? i Emacs spróbuje powiedzieć Ci, jakiego typu pomocy może 1061napisz C-h?, a Emacs podpowie, jakiego rodzaju pomocy może Ci
1060Ci dostarczyć. Jeśli naciśniesz C-h a potem zadecydujesz, że pomoc 1062dostarczyć. Jeśli naciśniesz C-h, a potem zadecydujesz, że pomoc nie
1061nie jest Ci jednak potrzebna, po prostu wciśnij C-g by anulować C-h. 1063jest Ci jednak potrzebna, to aby anulować zapoczątkowane polecenie C-h,
1064po prostu wciśnij C-g.
1062 1065
1063Najprostszą pomoc możesz uzyskać naciskając C-h c. Naciśnij C-h a 1066Najprostszą pomoc możesz uzyskać naciskając C-h c. Naciśnij C-h a potem
1064potem c, po czym kombinacje klawiszy polecenia, i Emacs wyświetli 1067c, po czym kombinację klawiszy, której znaczenie chcesz poznać; Emacs
1065bardzo krótki opis polecenia. 1068wyświetli krótki opis polecenia odpowiadającego tej kombinacji.
1066 1069
1067>> Naciśnij C-h c Control-p. 1070>> Naciśnij C-h c C-p.
1068 Powinno to przywołać komunikat, o treści podobnej do 1071Powinno to przywołać komunikat, o treści podobnej do
1069 1072
1070 C-p runs the command previous-line 1073C-p runs the command previous-line
1071 1074
1072W ten sposób możesz uzyskać "nazwę funkcji". Przydaje się to podczas 1075W ten sposób możesz uzyskać ,,nazwę funkcji'' przypisanej kombinacji
1073pisania kodu w Lispie, który rozszerza Emacsa; wystarcza to także do 1076klawiszy. Przydaje się to podczas pisania kodu w Lispie, w którym
1074przypomnienia Ci, co dane polecenie robi, jeśli widziałeś je już 1077zapisane są rozszerzenia Emacsa; wystarcza to także do przypomnienia
1075wcześniej, ale nie zapamiętałeś go. 1078Ci, co dane polecenie robi, jeśli widziałeś je już wcześniej, lecz
1079go nie zapamiętałeś.
1080
1081Jako dopełnienie polecenia C-h c Emacs dopuszcza też wieloznakowe
1082kombinacje klawiszy, na przykład C-x C-s albo (jeśli nie masz klawisza
1083META lub Alt) <ESC>v.
1076 1084
1077Polecenia wywoływane za pomocą wieloznakowej kombinacji klawiszy, na
1078przykład C-x C-s oraz (jeśli nie masz klawisza META lub EDIT) <ESC>v,
1079są także dopuszczalne po C-h c.
1080 1085
1081By uzyskać więcej informacji na temat polecenia, naciśnij C-h k 1086By uzyskać więcej informacji na temat polecenia, naciśnij C-h k
1082zamiast C-h c. 1087zamiast C-h c.
1083 1088
1084>> Naciśnij C-h k Control-p. 1089>> Naciśnij C-h k C-p.
1085 1090
1086To polecenie wyświetla dokumentację na temat danej funkcji oraz jej 1091To polecenie wyświetla dokumentację na temat danej funkcji oraz jej
1087nazwę w oknie Emacsa. Gdy skończysz śledzić wynik tego polecenia 1092nazwę w oknie Emacsa. Gdy skończysz śledzić wynik tego polecenia
1088naciśnij C-x 1, by pozbyć się tekstu pomocy. Nie musisz tego robić od 1093naciśnij C-x 1, by pozbyć się tekstu pomocy. Nie musisz tego robić od
1089razu. Możesz wykonać pewne operacje w oparciu o tekst pomocy zanim 1094razu. Możesz wykonać pewne operacje w oparciu o tekst pomocy zanim
1090naciśniesz C-x 1. 1095naciśniesz C-x 1.
1091 1096
1092Oto kilka innych użytecznych wariantów C-h: 1097Oto kilka innych użytecznych wariantów C-h:
1093 1098
1094 C-h f Opisz funkcje o podanej nazwie. 1099C-h f Opisz funkcje o podanej nazwie.
1095 1100
1096>> Napisz C-h f previous-line<Return>. Wypisze to na ekranie całą 1101>> Napisz C-h f previous-line<Return>. Wypisze to na ekranie całą
1097 informacje, jaką Emacs ma na temat funkcji, która implementuje 1102informacje, jaką Emacs ma na temat funkcji, która implementuje
1098 polecenie C-p. 1103polecenie C-p.
1099 1104
1100Podobnie komenda C-h v pokazuje na ekranie dokumentację zmiennych, których 1105Podobnie komenda C-h v pokazuje na ekranie dokumentację zmiennych,
1101wartosci mozesz zmienić, aby dostosować Emacsa do swoich 1106których wartości możesz zmienić, aby dostosować Emacsa do swoich
1102preferencji. Wpisz nazwę zmiennej, gdy Emacs o nią poprosi. 1107preferencji. Wpisz nazwę zmiennej, gdy Emacs o nią poprosi.
1103 1108
1104 1109
1105 C-h a Apropos. Wpisz słowo kluczowe, a Emacs wypisze listę 1110C-h a Apropos. Wpisz słowo, a Emacs wypisze listę
1106 wszystkich poleceń, których nazwa zawiera to słowo. 1111wszystkich poleceń, których nazwa zawiera to słowo.
1107 Polecenia te mogą zostać wywołane za pomocą Meta-x. 1112Polecenia te można wywoływać za pomocą Meta-x.
1108 Dla niektórych poleceń Apropos wypisze jedno- lub 1113Dla niektórych poleceń Apropos wypisze jedno- lub
1109 dwuznakowe sekwencje, które wywołują dane polecenie. 1114dwuznakowe sekwencje, które wywołują te polecenia.
1110 1115
1111>> Napisz C-h a file<Return>. Zobaczysz listę wszystkich poleceń, 1116>> Napisz C-h a file<Return>. Zobaczysz listę wszystkich poleceń,
1112 dostępnych za pomocą M-x, które maja słowo "file" w swojej nazwie. 1117dostępnych za pomocą M-x, które maja słowo "file" w swojej nazwie.
1113 Zauważysz tam także polecenia takie, jak C-x C-f oraz C-x C-w, 1118Zauważysz tam także polecenia takie, jak C-x C-f oraz C-x C-w,
1114 umieszczone obok nazw poleceń "find-file" i "write-file". 1119umieszczone obok nazw poleceń "find-file" i "write-file".
1115 1120
1116>> Napisz C-M-v, aby przewinąć okno pomocy. Zrób to kilka razy. 1121>> Napisz C-M-v, aby przewinąć okno pomocy. Zrób to kilka razy.
1117>> Napisz C-x 1, aby usunąć okno pomocy. 1122>> Napisz C-x 1, aby usunąć okno pomocy.
1118 1123
1119 C-h i Czytanie elektronicznych podręczników (w formacie Info). To 1124C-h i Czytanie elektronicznych podręczników (w formacie Info). To
1120 polecenie przełączy cię do specjalnego bufora o nazwie 1125polecenie przełączy Cię do specjalnego bufora o nazwie
1121 *info*, gdzie bedziesz mógł przeczytać podręczniki 1126*info*, gdzie będziesz mógł przeczytać podręczniki
1122 dotyczące pakietów zainstalowanych w twoim 1127dotyczące pakietów zainstalowanych w Twoim
1123 systemie. Napisz m emacs <Return>, aby zapoznać się z 1128systemie. Napisz m emacs <Return>, aby zapoznać się z
1124 podręcznikiem Emacsa. Jeżeli nigdy wczesniej nie używałes 1129podręcznikiem Emacsa. Jeżeli nigdy wcześniej nie używałeś
1125 Info, napisz ? a Emacs przedstawi ci możliwości 1130trybu Info, to napisz ?, a Emacs przedstawi Ci możliwości
1126 tego trybu. Po tym, jak zapoznasz się z tym krótkim 1131tego trybu. Po tym, jak zapoznasz się z niniejszym krótkim
1127 podręcznikiem w dalszej pracy podstawową dokumentację 1132podręcznikiem, w dalszej pracy dostęp do dokumentacji
1128 stanowić będzie właśnie Emacs Info. 1133będziesz uzyskiwał właśnie za pomocą Emacs Info.
1134
1129 1135
1130 1136
1131PODSUMOWANIE 1137PODSUMOWANIE
1132------------ 1138------------
1133 1139
1134Pamiętaj, że by wyjść z Emacsa na stałe, używaj C-x C-c. By wyjść do 1140Pamiętaj, że by wyjść z Emacsa na stałe, trzeba wydać polecenie C-x C-c.
1135powłoki na chwilę tak, byś mógł wrócić, użyj C-z. (To nie działa pod 1141By wyjść do powłoki na chwilę tak, by jeszcze Do Emacsa wrócić, trzeba
1136X-Windows, ponieważ tam nie ma prawdziwego konceptu przejścia na 1142użyć C-z. (To nie działa pod X-Windows, ponieważ tam nie ma prawdziwego
1137chwile do powłoki. Zamiast tego C-z ikonizuje okno Emacsa.) 1143konceptu przejścia na chwilę do powłoki. Zamiast tego C-z ,,ikonizuje''
1144okno Emacsa.)
1138 1145
1139Ten podręcznik był pisany tak, by wszyscy nowi użytkownicy mogli go 1146Ten podręcznik był pisany tak, by wszyscy nowi użytkownicy mogli go
1140zrozumieć. Jeśli coś pozostawił niejasnym, nie siedź cicho i nie 1147zrozumieć. Jeśli coś pozostawił niejasnym, nie siedź cicho i nie
1141obwiniaj siebie, tylko daj nam znać! 1148obwiniaj siebie, tylko daj nam znać!
1142 1149
1143 1150
@@ -1146,43 +1153,45 @@ KOPIOWANIE
1146 1153
1147Niniejszy podręcznik jest potomkiem w długiej linii podręczników 1154Niniejszy podręcznik jest potomkiem w długiej linii podręczników
1148Emacsa, która rozpoczyna się od tego, który został napisany przez 1155Emacsa, która rozpoczyna się od tego, który został napisany przez
1149Stuarta Cracrafta dla oryginalnego Emacsa. Został on zmodyfikowany we 1156Stuarta Cracrafta dla oryginalnego Emacsa. Został on zmodyfikowany we
1150wrześniu 1994 przez Bena Winga, który zaktualizował go, jeśli chodzi o 1157wrześniu 1994 przez Bena Winga, który zaktualizował go w celu uwzględnienia
1151X-Windows. 1158pracy pod X-Windows.
1152
1153Tłumaczenia na język polski dokonał Remek Trzaska z pomocą Ryszarda
1154Kubiaka. Jesli polskie znaki nie byly poprawnie wyswietlane w tym
1155buforze, oznacza to, ze nie masz zainstalowanych polskich fontow.
1156Pomoc w tym zakresie mozesz znalezc pod adresem:
1157 <URL:http://www.agh.edu.pl/ogonki>
1158 1159
1159Tłumaczenie to zostało uaktualnione dla wersji GNU Emacs 21 1160Autorem pierwszego tłumaczenia na język polski był Remek Trzaska
1160przez Beatę Wierzchołowską <beataw@orient.uw.edu.pl> z pomocą 1161<remek@npac.syr.edu>, a pomagał mu Ryszard Kubiak
1161Janusza S. Bienia <jsbien@mail.uw.edu.pl> 1162<rysiek@ipipan.gda.pl>. Tamto tłumaczenie zostało uaktualnione dla
1163wersji GNU Emacs 21 przez Beatę Wierzchołowską <beataw@orient.uw.edu.pl>
1164 z pomocą Ryszarda Kubiaka i Janusza S. Bienia <jsbien@mail.uw.edu.pl>.
1162 1165
1163Ta wersja podręcznika, podobnie jak GNU Emacs, jest zastrzeżona, a 1166Ta wersja podręcznika, podobnie jak GNU Emacs, jest chroniona prawem
1164pozwolenie na kopiowanie udzielone jest pod następującymi warunkami: 1167autorskim, ale wolno kopiować pod następującymi warunkami:
1165 1168
1166Copyright (c) 1985, 1994, 2001 Free Software Foundation 1169Copyright (c) 1985, 1994, 2001 Free Software Foundation
1167 1170
1168 Permission is granted to anyone to make or distribute verbatim 1171Zezwala się na wykonywanie lub rozpowszechnianie
1169 copies of this document as received, in any medium, provided that 1172wiernych kopii tego dokumentu w otrzymanej formie, na dowolnym
1170 the copyright notice and permission notice are preserved, 1173nośniku, pod warunkiem zachowania informacji o
1171 and that the distributor grants the recipient permission 1174prawach autorskich i niniejszym zezwoleniu oraz pod
1172 for further redistribution as permitted by this notice. 1175warunkiem, że dystrybutor udzieli odbiorcy pozwolenia na
1176dalsze rozpowszechnianie zgodnie z niniejszym zezwoleniem.
1173 1177
1174 Permission is granted to distribute modified versions
1175 of this document, or of portions of it,
1176 under the above conditions, provided also that they
1177 carry prominent notices stating who last altered them.
1178 1178
1179Warunki kopiowania samego Emacsa są w pewnym stopniu inne, aczkolwiek 1179Zezwala się również na rozpowszechnianie na warunkach podanych
1180zachowują te sama idee. Proszę, przeczytaj plik COPYING, po czym 1180powyżej zmodyfikowanych wersji tego dokumentu lub jego części,
1181rozdaj swoim znajomym kopie Emacsa. Pomóż zwalczyć przeszkody w 1181pod warunkiem, że zostaną wyraźnie uwidocznione
1182rozpowszechnianiu oprogramowania przez tworzenie i dzielenie się 1182informacje o tym, kto dokonał modyfikacji jako ostatni.
1183oprogramowaniem. 1183
1184
1185Warunki kopiowania samego Emacsa są bardziej skomplikowane, ale zgodne
1186z tą ideą. Proszę, przeczytaj plik COPYING, po czym rozdaj swoim
1187znajomym kopie Emacsa. Pomóż tępić obstrukcjonizm w informatyce,
1188używając, tworząc i dzieląc się oprogramowaniem swobodnym.
1189
1184 1190
1185;;; Local Variables: 1191;;; Local Variables:
1186;;; mode: fundamental 1192;;; mode: fundamental
1187;;; coding: latin-2 1193;;; coding: latin-2-unix
1188;;; End: 1194;;; End:
1195
1196
1197